Ji Evîna Rojên Kevin: Cûna Dibistanê

Konê Reş

Di dibistana gund de min dest bi xwendina xwe a seretayîyê kir. Berê jî min gotiye dibistana gund di camiya Şêx Behyedîn de bû. Ew camî li başûrî gund, dûrî malan bi sed gavekî bû. Ji ode û kîlreke bi kelpîçan û bê hewş pêk dihat. Bi tenê bîrek di pêşiya wê de hebû. Ji çend salan ve, gundiyan ew camî kiribûn dibistan.
Di sala 1959an de, danekî ez bi her dû apên xwe Mihemed û Mehmûd re çûbûm wê dibistanê.. Lê di sala 1960î de bavê min ez bi rengekî fermî, têde de qeyd kirim.

Wek niha tê bîra min, bavê min çentakî teneke (Baholek) ji min re kirî bû, qelem, defter, birk, mihok.. têde bûn, kêfa min gelekî ji wî çenteyî re dihat. Sibeha ku bavê min ez birim dibistanê, çenteyê min di destê min de bû, bi şahî û payebûn min li dor xwe mêze dikir û bi dûv bavê xwe de dibeziyam, hin caran ji kêd û heyecana çûna dibistanê re diterpilîm. Ji min werê xelkên gund tev zanin ezê herim dibistanê, li min temaşe dikin û ji hev re dibêjin; Va Selman wê here dibistanê..!
Dor 25/30 şagirtan di dibistanê de dixwendin. Ji sinifê yekê ta bi sinifê çaran şagirt hebûn, lê em yên sinifê yekê ji tevan pirtir bûn. Ew şagirt bi tevayî ji gundê Doda û gundên dor Doda bûn wek gundê; Sada, Bilêqiyê, Hermê Şêxo, Tilkêfê û Gundik. Rûniştina şagirtan di hundirê dibistanê de li ser tenekan bû û hin li erdê rûdiniştin.. Mamoste yekî bi tenê bû, navê wî Memdûh bû. Tevî ku kesî ji me bi zimanê erebî nizanîbû jî, qedexe bû ku em bi zimanê Kurdî bi hev re xeber bidin, vêca me li hev mêze dikir û em dikeniyan..!
Xweş tê bîra min wek niha ye, her sibeh, mamoste em li ber dergehê wê dibistanê, bi dûv hev de rêz dikirin, her sinifek di xetekê de rêz dibûn, yên kin li pêşî û yên dirêj di pey wan re û me silav li ala Sûriyê dikir. Ew ala ku di ser dibistanê re daliqandî bû û ji sê rengan; kesk, spî û reş û sê stêrkên sor di ortê de, pêk dihat. Rengê kesik, yê ala Raşidiyan bû, yê spî rengê ala Emewiyan bû û Rengê reş, yê ala Abbasiyan bû û her sê stêrkên sor yên di ortê de, bi wateya sê şoreşên sûriyê bûn. Û me ev sirûdên Sûriyê yên netewî digotin:
Em xort, pêşeroj a mê ye û rûmeta me zindî ye/
Em ji bo rûmet û welat dijîn û dimrin.. /..
Parêzerên welat silav li we be.. /..
Niha wêneyê wan salên dibistanê û roja yekemîn a ku ez têde çûm dibistanê bi lez di ber çavên min re derbas dibin. Piştî ku wê rojê ez ji dibstanê vegeriyam malê, wek yekî ku ji cengek biserketî vegeriya be, min centê xwe li devê derî danî û got: Yadê ez birçî me..
Diya min, pîrka min û neferên malê yên mayî bi gurnijandin û dev liken pêşwaziya min kirin..
Ji ber ku ew camiya bibû dibistan li ber herifandinê bû, zivistan jî nêzîk dibû, mamoste û gundiyan dibistan guhestin xaniyê Mihemedê Porsor, ji wir jî, piştî çend mehan birin qereqola kevin a ku bi axê bû.. Ez bawewr im, me wê salê xwendina xwe di qeraqola kevin de derbas kir, sala din me xwendina xwe di dibistana nû de destpê kir.. û wiha ta ku min her şeş salên xwendina xwe a seretayî li gund derbas kirin. Ezmûnên sala şeşan, me li Qamişlo, di dibistana Alirûba de pêkêş kirin, ji me her 11 şagirtan, ez û Abdulmecîd Melek em biser ketin, yên din têkçûn.
Bi çûna dibistanê re deriyên nû di jiyana min a seretayî de vebûn; fêrkirina zimanê erebî, pak û paqijî û ezberkirina ders û doran.. Me bi erebî nizanîbû, lê me dersên xwe ezber dikirin, bêyî ku em wateya hevokan zanibin…

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Silêman Bavê Sîpan

Ez Kurdim, li her derê
Nabê tiştek min biguherê

Ev zimanê min Kurdî ye
Min ji dayika xwe girtiye

Ne bi tirs û ne bi şerm
Serbilind im ez her dem

Kurdim ez, ji kok û reh
Kurd dimînim li her cih

Kurdî bo min,ne zimane
Ew dîrok e, ew jiyan e

Ew dengê bav û kalan e
Ew stranên…

Ezîz Xemcivîn

Kî li benda te bû
Kî li kolana dildariyê bendewara gulekê ji destê te bû?
Dildareka bêdeng im,
yarê min!

Evîndara bayê hênik û axa warekî me,
ne baskşikestî me,
ne bineka ketî me,
çima li şaneşîna evînê tu min nabînî,
yarê min?!

Roja evînê bi hêviyên neyar nayê girtin…
Sozên li hev badayî,
bi hêsanî…

Fewaz Ebdê

-1-

Ezbenî!
Herdû çavên te ji zaroktiyê re bexçene
Kenê te hêlana asîmên e.

-2-

Her ku li te dinerim ezbenîLanguage Resources
Zarokekî li paş sîberên salaln dibînim
Bi destê xweyî biçûk
evînê qenewîç dike.

-3-

Tu mîna zarokekî ji rîhanan hez dikî
û mîna ku hê nû te
temen vedîtibî
çîrokan dibêjî.

-4-

Çaxê tu di nav neviyên xwe de rûdinê
Temen kirasê xwe di ser xwe…

Dildar Aştî

Te rojekê
Kevirekî kelemî
ji rêçekê hilnekir
Te rojekê
Şûşeyekî şikestî
Ji ber lingên mendalekî ranekir

Te gulek tî
Di bexçeyê evînê de av neda
Te goleke meyayî
Li ramanê tev neda!..
Te berxeke windayî
Negihandiye nav kerî
Te pîreke rêwindayî
Negihandiye ber derî

Di şeveke bi tirs de
Çi nameya evînê te neguhest
Mafê peyveke tenê
Di civata padîşah de te nexwest
Te rojekê
Simbilekî ziviyê
Ji şewatê neparast
Ne li keviya rêyekê
Ne li…