TRT 6, an jî şaş, nexem e

Tengezarê Marînî

Di vê demdirêjiya 80 salan de,  di ferhenga tirkiya fermî de û civakî de, ne kurd  û ne jî kurdî  hebû. Kurdî, ne ziman bû, zimanekî wek yê qereçiyan bû (lêbuhurînê ji qereçiyan dixwazim). Li ber çavên civaka tirkan ji xwe her kurd û zimanê wan nebû.

Niha bi vekirina vê kanalê TRT6, dibêjin me derew dikir, em nerast bûn. Ya giring ewe ye, kanal bi zimanê kurdî ye, û wê rêya danûstendinê li ber vî zimanê qedexekirî veke. Ev gav pir dereng hat, lê hatina wê baştir ji nehatinê ye. Ji bilî ko mafekî xwezayî ye, ew encama tekoşîn û xebata gelê kurd e.
Ev destketin nedihat, eger têkoşîna miletê kurd pirsa kurd negihandibaye vê qûnaxa ko rêjîma turkî jê tirsiya û dest bi vê gavê kir. Ma kî ehmeq e behwer bike, ko ji bo xatirê reşika çavên kurdan ev kanal hatiye vekirin! Ji xwe eger hinek weha hebin, bila rêya xwe bi nexweşxaneyên derûnî bixin.
Pirs ne ew e, gereke kurd têde kar bikin, an nekin, pirs ewe ye, ka çawa dê kurd kar bikin, ko ev kanal bikeve xizmeta ziman, çand û pirsa gelê kurd de. Çi divêt bête kirin, bo wê hindê, dako kurd, bi vekirina TRT6 sûdmend bibin, an jî bi kêmasî ziyan li çand û kultûra wan nebe.
Rast e, ko di destûra bingehîn de navê kurdan nîne û nasnameya wan nayête pejirandin, rast e herroj navek li zimanê kurdî dibe mîna navê dawî zimanê nayête fehemkirin, an jî naskirin. Rast e nasnameya kurdî nayête pejirandin. Dibe jî ko sibe an jî dusibe  ev kanal bête girtin. Pirs û kêşe hemî ne di vir de ye, lê belê, ka çawa, wê xebata bête kirin, ko pexşana vê kenal bi kurdî dê berdewam bibe û bidome û digel wê jî xebat bête kirin, ko bikeve navên xalên destûra bigehîn û ew xalên mîna nasname û hemî mafên çandî, civakî û siyasî yê gelê kurd, bikevin çarçoveya destûr û yasa dewletê de û wek kurd nasname bête nasî.
Bêguman eger xebat û tekoşîn ya astiyan e berdewam li ser wan xalan û bi taybetî, li ser naskirina nasnameyê bi fermî, hinga dê dergehê perwerdekirinê bi zimanê kurdî di xwendegehan de, têkevê  wê çarçewa yasayî û êdî em dikarin hinga bibêjin, ko zimanê kurdî ji mirinê rizgar bû û destpêka avakirina kesayetiya kur bi kurdî dest pêkir.
Ya giring jî, mirovên zimanbaşaxêv û kurdzan jî çavdêriya zimanê kanalê bikin, dê tiştekî hêja be.

Di dawî de, pêdivî ye. Mirov bi çavekî reşbînî lê nenêre û hinekî analîze û şirovekirinên xwe ya dawî ji demê re bihêlin. Her çi qasî sûd jê nebe jî, dê ev mediya dîtinî ya kurdan ko îro heye, dê dexsê jê bibin û bi hêvî ko êdî  profisiyonalîte cihê xwe di wan de jî bigre. Her çi nebe, di hêla deng, dîkor û roniyê de, dê sûde jê hebe.

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

London – Di çarçoveya projeya wergerandina wêjeya Erebistana Siûdî de ya ji bo zimanê kurdî, ku ji alîyê Desteya Wêje, Weşan û Wergerê ya Padîşahîya Erebistana Siûdî ve tê piştgirîkirin û ji alîyê Weşanxaneya Ramînayê ve bi hevkarîya Ajansa Kelimatê, nûnera Siûdî ya projeyê, tê meşandin, wergera kurdî (kurmancî) ya romana «Sîberdar» a…

Piştî ku em bi navê Nûneratiya ENKS li Ewropa beşdarî Kongreya yekem ya zimanê kurdî li Elmaniya , ya ku roja Şemiyê 27.06.2026 li bajarê Düsseldorf hate lidarxistin, me peyameke pîrozbahiyê arasteyî kongreyê kir.

Di heman demê de me nûçeyek li ser vê bûyerê bi zimanê kurdî û erebî belav…

Bi vexwendina Yekîtiya Revenda Kurdî, Nûneratiya Ewrûpayê ya Encumena Niştimanî ya Kurdî li Sûriyê, beşdarî karûbarên Kongreya Yekem a Federal a Zimanê Kurdî bû. Di kongreyê de komek ji akademîsyen, lêkolîner, siyasetmedar û nûnerên saziyên perwerdeyî yên kurdî beşdar bûn. Armanca vê kongreyê xurtkirina hewildanên parastina zimanê kurdî û parastina nasnameya çandî ya…

Dr. Mehmûd Abbas

Çima têkoşîna Kurdî hewceyê nûnasandinê ye?

Di dirêjahiya zêdetir ji sed salan de، gelê Kurd yek ji dirêjtirîn rêyên têkoşîna ramyarî li Rojhilata Navîn derbas kir. Ji piştî hilweşîna desthilata Osmanî، û dabeşbûna Kurdistanê di navbera çar welatên herêmî de، tevgera Kurdî ket rêyeke dirêj a berxwedana ramyarî û…