Mislim Şêx Hesen-Kobanî
Di 3ê Tebaxa 2014an de, bajarê Şengalê li Kurdistana Îraqê rastî êrîşeke bahozî û hovane û tarî hat,ku dîrokê qet nedîtiye. Di wê roja reş û tarî de,rêxistana terorîst a DAIŞê êrîşî wê kir,û sûcên herî hovane yên li dijî mirovahiyê yên sedsala 21 an kir ,û komkujî li dijî civaka Êzîdî û Ola wê. Bi rastî, dikare were gotin ku ew roj di salnameyên trajediyê de ne rojek asayî bû ; û xuya dike ku ew êrîşa pêşwext hatîbû pîlankirin bo ku civaka Êzîdî bi kuştin, girtin û firotina jinên wan wekî kelûpelan li bazaran ji holê rakin .Vêça Zêdetirî 5,000 mêrên Êzîdî li zeviyan hatin bi darvakirin, û bi dehan gorên komî şahidiya komkujiyê dikin, û her wiha bi hezaran jin û keç dîl hatin girtin û li bazarên koleyan hatin firotin, mîna ku em vegeriyabin serdema nezanî û koletiyê.
Şingal diqîriya, lê cîhan bêdeng ma. Ew dihat qirkirin, lê civaka navneteweyî bêliv temaşe dikir.
Bawerkin ew kesên ku hatin koştin li ser destên rêxistna DAIŞê sivîl û aştîxwaz bûn û nesûcdarbûn ,lê ew kurdên Êzîdin, vêça xuya dike ku kurdeyetî û Êzîdîtîyî tewaneke, ji ber wê jî hovîtiyên mezin bi Êzîdiyan kirin û li ber cav û bêdengiya civaka navneteweyî bi wan kirin û ew bû êşeke mezin di dilê her kesên ku hestên mirovahiyê li cem wan heye ji ber ku sitemkariyeke bi Êzîdiyan kirin û civaka navneteweyî nikarîbû ew êş û zora bi Êzîdiyan hat kirin rawestandina ,lewra jî bû semboleke rûreşiyê ji civaka navneteweyî û netewêyên yekbûyî re.
Şengal bû xaknîgariyeke wêrankirî û sembola lawezbûn û qelsiya civaka navneteweyî, ji ber ku nekarîna bicihanîna erk û berpirsiyariyên xwe .
Felaketa Şingalê ne tenê komkujiyek mirovî bû, lê hewldanek sîstematîk bû ji bo jiholêrakirina çand, nasname û dîrokek. Rêxistina DAIŞê hewl da ku Êzîdiyan ji hebûnê, gewdeyî û giyan, bi rêya kuştinên girseyî, tecawiz, koçberkirina bi zorê, û hilweşandina cihên wan ên olî, sûcek ku li gorî hemî qanûnên navneteweyî wekî jenosîd tê hesibandin, ji holê rake.
Tevî derbasbûna zêdetirî deh salan, dadmendî nehatiye bicîhanîn, û birîn nehatine dermankirin. Bi hezaran jin hîn jî winda ne, û vegera koçberan pir bi êş û lawaz û hêdî ye, di nav paşguhkirinê de berdewame û deverên Êzîdî dabeşbûnek îdarî û ewlehiyê de ku rê li ber aramî û ji nû ve avakirinê digire.
Şengal nayê jibîrkirin… ji ber ku ew ne tenê bajarek e, lê sembolek êşê ye, bangek dilsoz a dadmendî ye û dengek e ku bang li cîhanê dike ku ji xewa xwe ya dirêj şiyar bibe.
6/7/2025
