TRT 6, an jî şaş, nexem e

Tengezarê Marînî

Di vê demdirêjiya 80 salan de,  di ferhenga tirkiya fermî de û civakî de, ne kurd  û ne jî kurdî  hebû. Kurdî, ne ziman bû, zimanekî wek yê qereçiyan bû (lêbuhurînê ji qereçiyan dixwazim). Li ber çavên civaka tirkan ji xwe her kurd û zimanê wan nebû.

Niha bi vekirina vê kanalê TRT6, dibêjin me derew dikir, em nerast bûn. Ya giring ewe ye, kanal bi zimanê kurdî ye, û wê rêya danûstendinê li ber vî zimanê qedexekirî veke. Ev gav pir dereng hat, lê hatina wê baştir ji nehatinê ye. Ji bilî ko mafekî xwezayî ye, ew encama tekoşîn û xebata gelê kurd e.
Ev destketin nedihat, eger têkoşîna miletê kurd pirsa kurd negihandibaye vê qûnaxa ko rêjîma turkî jê tirsiya û dest bi vê gavê kir. Ma kî ehmeq e behwer bike, ko ji bo xatirê reşika çavên kurdan ev kanal hatiye vekirin! Ji xwe eger hinek weha hebin, bila rêya xwe bi nexweşxaneyên derûnî bixin.
Pirs ne ew e, gereke kurd têde kar bikin, an nekin, pirs ewe ye, ka çawa dê kurd kar bikin, ko ev kanal bikeve xizmeta ziman, çand û pirsa gelê kurd de. Çi divêt bête kirin, bo wê hindê, dako kurd, bi vekirina TRT6 sûdmend bibin, an jî bi kêmasî ziyan li çand û kultûra wan nebe.
Rast e, ko di destûra bingehîn de navê kurdan nîne û nasnameya wan nayête pejirandin, rast e herroj navek li zimanê kurdî dibe mîna navê dawî zimanê nayête fehemkirin, an jî naskirin. Rast e nasnameya kurdî nayête pejirandin. Dibe jî ko sibe an jî dusibe  ev kanal bête girtin. Pirs û kêşe hemî ne di vir de ye, lê belê, ka çawa, wê xebata bête kirin, ko pexşana vê kenal bi kurdî dê berdewam bibe û bidome û digel wê jî xebat bête kirin, ko bikeve navên xalên destûra bigehîn û ew xalên mîna nasname û hemî mafên çandî, civakî û siyasî yê gelê kurd, bikevin çarçoveya destûr û yasa dewletê de û wek kurd nasname bête nasî.
Bêguman eger xebat û tekoşîn ya astiyan e berdewam li ser wan xalan û bi taybetî, li ser naskirina nasnameyê bi fermî, hinga dê dergehê perwerdekirinê bi zimanê kurdî di xwendegehan de, têkevê  wê çarçewa yasayî û êdî em dikarin hinga bibêjin, ko zimanê kurdî ji mirinê rizgar bû û destpêka avakirina kesayetiya kur bi kurdî dest pêkir.
Ya giring jî, mirovên zimanbaşaxêv û kurdzan jî çavdêriya zimanê kanalê bikin, dê tiştekî hêja be.

Di dawî de, pêdivî ye. Mirov bi çavekî reşbînî lê nenêre û hinekî analîze û şirovekirinên xwe ya dawî ji demê re bihêlin. Her çi qasî sûd jê nebe jî, dê ev mediya dîtinî ya kurdan ko îro heye, dê dexsê jê bibin û bi hêvî ko êdî  profisiyonalîte cihê xwe di wan de jî bigre. Her çi nebe, di hêla deng, dîkor û roniyê de, dê sûde jê hebe.

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Nivȋskar: Dr. AHMED ABDELWAHED
Werger ji Erebî: EBDILBAQȊ ELȊ

Di roja 3’ê Tebaxa 2026’an de, serokê Sûriyê Ahmed El-Şara li ser seredana serokê Herêma Kurdistana Iraqê bo Şamê, peyamek kurt bi zimanê Kurdî weşand. Dibe ku ev peyam wek peyameke derbasbûyî xuya bike di demeke ku ekran bi daxuyanî û wêneyan tijî…

Dr. Mahmûd Abbas

Neteweyên Biçûk û Cihê Wan di Pergala Nû ya Cîhanê de

Di pergala nû ya cîhanê de، giraniya netewe û welatan êdî tenê bi firehiya erdnîgariyê، hejmara gel an mezinahiya hêza leşkerî nayê pîvan. Ceribandinên çend dehsalên dawî nîşan didin ku welatên biçûk dikarin bi rêxistina baş، veberhênana li mirov، avakirina aboriyeke…

Ezîz Xemcivîn

Baxê peyvan li ber te ye,
hilbijêre biskên hestan,
hilbijêre lavij û dastan,
hilbijêre çi demjimêr e,
besteya veşartina dilê xwe bidêre…
Li ber te ne,
stran û kaniya helbestan,
her guliyekî şevê bi bîrhatinên me dihûnin…
Hilbijêre hezkirinê li ser rûdêmên neynikî,
li ser zerdika gizingê,
girnijîna xwe bikole
û herdu destên xwe ji çivîka…

Rebhan Remedan
Piştî çend rojen kêm, 5ê Tebaxê/Augustê nêzîk dibe, ku salvegera destpêpêkirina Çepê Kurdî li Sûriyê ye. Rastiyek heye ku di dilê têkoşerên wê de cîhekî şoreşgerî yê taybet ji diyardeya çepgir re heye; çend ku Çepê Kurdî li Sûriyê di konferansa 5ê Tebaxê ya sala 1965an de ji bo Partiya Demokrata Kurd a Çep…