Rola wergerandinê di pêşxistina zimanê kurdî de

Salih Cefer



Qedexebûna zimanê kurdî bi salên dirêj bû sedema paşketina hemû cûreyên wêjeya kurdî û bi taybetî jî ya zaravayê kurmancî.
Tevî ku di van salên dawî de li gelek alîyên Kurdistnê rewşa wêjeya kurdî (kurmancî) bi pêşve çûye jî, lê hîn pêwîstîya bi pêşveçûnên bêtir heye.
Kanîyên pêveçûnê pirin, yek ji wan jî wergerandina berhemên wêjeyî ji zimanên dîtir e.
Mamoste Ehmed Qeto romaneke naskirî ji wêjeya erebî wergerandêye zaravayê kurmancî; “Romana Demsala Koçberîyê berve bakur” ya Eteyib Salih yê Sûdanî.
Tevî zor û zehmetîyên peyda kirina peyvên kurdî yên ku wê wateyê li bramberî yên erebî bidin û tevî cêwazîya hevok û şêweya avakirin û derbirînê û cêwazîya çand û civak ya erebî, wergêr hewl daye ku peyv û hevokên kurmancî biguncîne û bighîne asta zimanê romanê.
Hilbijartina vê romana naskirî di wêjeya erebî û cîhanî de ji alîyê wergêr ve hatîye ku zengînîyekê dide wêje û pirtûkxaneya kurdî.
Wergerandina berhemên wêjeyî bi zimanê kurdî pêwîstîyeke bo pêşketin û ferehbûn û zengîn kirina wêjeya kurdî ye, ya ku bi salên dirêj bibû armanca qedexe û tune kirinê.
Ji bo pêşxistina wergerê ji dezgehên fermî yên rêveberîyên kurdî tê xwestin ku piştgirîya wergerandinê û wegêr bikin ji ber ku ev kar ne tenê erkê weşanxane û kesayetîyên hezkirîyê wêjeya kurdî ye.
09-07-2025

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Mizgîn Kenaan

Gelek caran di xebatên akademîk de yên ku li ser berhemên wêjeya klasîk tên amadekirin, navê Aleksandre Jaba derbas dibe. Bêguman kesên têkiliya wan bi wêjeya klasîk re heye, vî kesî baş nas dikin û zanin ku wî roleke giring di parastina ziman, çand, wêje û folklora Kurdî…

Mislim Şêx Hesen

 

Di dawiyên salên pênceyî yên sedsala bîstan de, yekem partiya siyasî ya Kurdî li Sûriyê hate damezrandin bi navê Partiya Demokrat a Kurd li Sûriyê, di 14ê Hezîranê 1957an de, bi berpirsyariya Nûredîn Zaza, da ku mafên gelê Kurd li Sûriyê biparêze û dabîn bike.

Di wê pêvajoyê…

Di pêngavekî de ber bi yekgirtina helwêsta kurdî li hember astengiyên ewlehî û siyasî, îro Înê 1ê Gulanê 2026, şandek ji Yekîtiya Nivîskarên Kurdistana Sûriyê serdana Nivîsîngeha Partiya Demokrata Kurdistanê li Düsseldorf kir ji bo nîşandana helwêsta xwe li hember êrîşa dronî ya ji aliyê milîsên Îraqî yên alîgirên supaya pasdarên rêjîma Îranê…

Helbest: Nadir Qazî

Tîpguhêzî: Cansoz Dabo

Du caran du dike çend?

Hemûyan bi hev re dinivîsî: Dike çar

Lê min di bîrkariyê de pileyên kêm

Dianîn û dihatime xwarê

Ew jî tenê ji ber ku li gor min wa bû,

Du caran du dike yek, ne…