Yekem Jina ku Kulîlkek bi navê Kurdistanê bi nav kiriye

 

Şîlan Doskî

Di dîroka giyanasiyê de 21 gul û giya bi navê Kurdistan-kurdistanîka (kurdistanica) hatine tomarkirin.  Giyanasa  Îsraîlî ya ku li Rûsyayê ji dayik bûye Naomi Feinbrun-Dothan (z. 17ê Nîsan 1900)  di sala 1933an de, ligel şandeka heft zanyarên Zanîngeha Îbranî ya Orşelîmê ku ji aliyê Wezareta Çandiniyê ya Iraqê ve hatibûn vexwendin, seredana Iraqê kir. Armanca wê ya sereke ew bû ku lêkolînekê li ser daristanên Kurdistanê pêk bîne û lîsteya navên daran amade bike û ji bo daristanan û parastina wan pêşniyaran pêşkêş bike. Xatûn Feinbrun kulîlkek bi navê zanistî yê Bellevalia kurdistanica Feinbrun. (Sinbilgula Kurdistanê) tomarkiri ye ku ev nav sala1940î de, di kovara giyanasî ya Filistînê, xeleka Orşelîmê  “Palestine Journal of Botany. Jerusalem Series“ de hatiye weşandin.

 

 Danheva giyayê wê di 26ê Adara 1931ê li Başûrê Kurdistanê-Amêdiyê ji hêla Frankgust ve hatiye tomar kirin û ji hêla giyanasê Norwicî Wenelbo, Per Erland Berg (1927-1981) ve hatiye naskirin. Ev danhev û tomarkirina nav di çavkaniyên Baxçeyê giyanasiyê yê Kew, beşê giyayên hişk (Royal Botanic Gardens, Kew-Herbarium Specimens) hatiye weşandin.
Xatûn Feinbrun yekem jin e ku navê Sinbilgula Kurdistanê bi navê zanistî yê kurdistanica tomar kiriye. Ew di roja cîhanî ya jinê de, ciwantirîn û bi nirxtirîn kulîlk bi paşnavê Kurdistan diyarî hemû jinên Kurdistanê û dîroka giyanasiyê ya welatê me kiriye. Ew di 8ê Adara sala 1995an de wexera dawî kiriye.
Di evê rojê de wê bi rêzdarî bibîr tînim û bi keda wê 8ê adarê pîroz dikim.

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Mizgîn Kenaan

Gelek caran di xebatên akademîk de yên ku li ser berhemên wêjeya klasîk tên amadekirin, navê Aleksandre Jaba derbas dibe. Bêguman kesên têkiliya wan bi wêjeya klasîk re heye, vî kesî baş nas dikin û zanin ku wî roleke giring di parastina ziman, çand, wêje û folklora Kurdî…

Mislim Şêx Hesen

 

Di dawiyên salên pênceyî yên sedsala bîstan de, yekem partiya siyasî ya Kurdî li Sûriyê hate damezrandin bi navê Partiya Demokrat a Kurd li Sûriyê, di 14ê Hezîranê 1957an de, bi berpirsyariya Nûredîn Zaza, da ku mafên gelê Kurd li Sûriyê biparêze û dabîn bike.

Di wê pêvajoyê…

Di pêngavekî de ber bi yekgirtina helwêsta kurdî li hember astengiyên ewlehî û siyasî, îro Înê 1ê Gulanê 2026, şandek ji Yekîtiya Nivîskarên Kurdistana Sûriyê serdana Nivîsîngeha Partiya Demokrata Kurdistanê li Düsseldorf kir ji bo nîşandana helwêsta xwe li hember êrîşa dronî ya ji aliyê milîsên Îraqî yên alîgirên supaya pasdarên rêjîma Îranê…

Helbest: Nadir Qazî

Tîpguhêzî: Cansoz Dabo

Du caran du dike çend?

Hemûyan bi hev re dinivîsî: Dike çar

Lê min di bîrkariyê de pileyên kêm

Dianîn û dihatime xwarê

Ew jî tenê ji ber ku li gor min wa bû,

Du caran du dike yek, ne…