Vejîna di Geliyên çiyan de.

Nizar Yosif

Şêwekar û nivîskar ê hêja Yehya Silo çawa kêferata vejînê ji geliyên çiyan, di Roman a xwe de, di de nasîn?
Dema navê çiya yê Herekol li ber çavên mirov dikeve, yan jî bi guh di bihîze,di heman demê de koçerî û rêwîtiya Zivistan û Havînan û Zozan û bane û baneyî têne bîra mirov. Tevlî dîmen û dîdarên sirûşt a bijon, û azadiya xwezayî ya bê sînor, ya mirov û Sewalên wan, ber çavan re weko tablûyekê derbas dibe. Efsaneyên Bab û Babîran û Pîrikan, ji me re gotin û reng kirin, mirov hema pê re dikeve nava zozan ên Herekol ê Mîran, û gelî û newal û kop evrazên û behişt a wî, û pê re dijît.

Nivîskar Yehya Silo di vê romanê de(Vejîna di Geliyên çiyan de), bi ciwanî û bûyerên li çiyayê Herkol ê re, me li nava xwezaya kurdistanê di gerînê û di de nasîn. Di nava xweşî û asêbûna vê xwezayê re şehitandina civaka kurd biwêj dike, hejarî û pirîşanî û rola paşketina civakê,û nakokiyên di nava lehing û kesayetiyên Romanê de, di rûdawan de, li ber çavan datîne.
Roman bi awayek rehet û nerm, ji xwêneran re daye nivîsandin. Zemîn û jiyana kurdan ya rojane zelal dike, weko her nivîskarekî rasteqîniyê û hunera wêjeyî, li hev suwar dike, di vê diramayê de hewl daye, giyanê kurdayetî û exlaq û çanda wî bide nasîn.
Di nava bûyer û axaftin ên kesan re, ji aliyekê pîstûrî ya dewlata Tirkan û çeteyên wê, û zordestiya gelek destekên wan, ji ax a û kesebazan, û ji aliyê din rewşa paşketina civakê, li bakûrê kurdistanê û nakokiyên di nava herdu aliyan de, tevlîhevî û şehitandin diyar dibin.
Xwêner xwesteka nivîskar tê digihe, di guhertinê hişyarbûnê yên ku bi (Hemo) re çêbûyîn, û xwestekên wî yên ku şoreşê bi xwe re anîn, û kesayetiya gundiyek sade, şivan ê dîn ( Dîko),berz dibin.
Roman di navbera kêşûvekêşa civakî,netewî, û ramyariya Îdyolojî de, bi konevaniyê ve girê di de.   
Bi gropa Girîla û hatina parêzerên gundan( Çete ) re, di de nîşandan, ango şêwazên xebata şoreşvanan bi gel re, zehfbûna parêzerên gundan( Çete ), bi awayek zindî me datîne li ber kuştin û gorîdanên kurdan. Jiyana hejarî û delîvên ajotinê yên kêm, Gundên asê , bi suwariya Dewaran û Traktora kevnar! Ji hemî sinifên milet.   
Yehya Silo girêdana nifşên nû bi netewa wan ve, bi taybet kesên ji parçeyên kurdistan yên corbicor hatin, û tevlî Girîla bûyîn, bi têkilheviya sîkolojî ve, di de nîşandan. Wêranî û kambaxiya li ser wan herêman de tên, di koçberiyê û valabûna gundan weke tablûyek xemangirtî zelal dike.
Nakokiyên dewleta Tirk bi estixbarat û Medyayên xwe, di nava civaka kurd de diçîne,û bi derûniya wî di lehîze, di veqetandin û ji hevketina gundiyan de, tê pêkanîn, bi hemî awayan paşverûtiyê di parêze. Mixabin bi encamên zordestî û hêrîşên leşkerî û cengên xweser yên dewleta Tirk li dij kurdan, bi hezaran gund ji xwedanên xwe vala bûne. Di vê roman ê de weke nimûne, rewşa hemî herêmên kurdistana bakûr tîne ber çavên xwendevanan.    
Em bi hîvî ne ev roman bi be hêz û derî ji berên berhevtir û nûtir re, hêja Yehya Silo