Zarokên kurd û pişaftin

 Ciwan Dêrikî

Sala nû ya dibistan û perwerdeyê despê dike , salek dî ji hêvîkuştin û qirkirina sipî .  Şoreşa mezin di civakan de ji ziman despê dike , ger gavek di vî alî de were avêtin .. di gelek hêlên dî de jî hêsan û sivik dibe .ger ji piçûkanî em dest bi fêrkirina ziman bikin ango zarokên xwe hinî zar , çand , toreya bav û kalan bikin û pê bidin bihîstin û xwendin .. êdî hîmekî sereke ji avakirina civaka nûjen re tê danîn ,  dikarî li ser vî hîmî hemî gavên dî jî bavêjî .
ya vê gotinê pesend dike jî em bi xwe ne , em wek nivîskarên bi kurdî bi qelsiyek mezin dihesin ji hêla nivîsa bi zimanê dê ve , ci derbirîn be , çi peyv , çi wate , û çi şêweyê nivîsandina bi huner û rêkûpêk be . sedem jî ji pêseroja me ya bûrî tê , çimkî em bê perwerde mezinbûne , dûrî alav û şêwazên xwendin û nivîsandina bi kurdî .. bi kesatiyek sextet û qelp , em hemî dizanin ku ev rewş jî çawa pêkhatiye . di baweriya min de ev jevketin û dûrketina nivîskar û rewşenbîrên me ji hev .. ji vî sedemî tê , çimkî me ji yek kaniyê nevexwariye . xwendina bi yekzimanî dihêle hevgirtin , nêzikbûn , yekîtî û avakirina gulistana çand û toreyê di mejiyan de ava bibe  , xewn û nîgaşên hevbeş bêne  afirandin . . .
Em vegerin mijara ku dixwazim balê bikişinim ser , perwerdeya bi zimanê zikmakî . vaye sala nû ya perwerdeyê di piraniya cîhanê de despêdike , zarokên miletan wê disa des bi perwerdeya bi zimanê xwe bikin di dibistanên fermî û rewa de , bê astengî û alozî , tenê zarokên me des bi pişaftina wan tê kirin di dibistanên fermî de . siyaseta qirkirina zimanê me despê dike weke her sal , bi milyonan zarokên me wê zimanekî ku tênaghêjin pê perwerde bibin , rijîman em bixwe jî kirine alavên vê kuştin û pişaftinê . zarok kurdin û mamosta jî kurdin .. lê perwerde ne bi kurdî , bi zimanek dî ye , bi kotekî û çewsandinê em nifşê paşeroja xwe bi zarek dî hîn dikin , heskirina zarek dî têxin mejiyê wî , çandek dî , dîrokek dî kû dûrî rastiyê pê didin zanîn . mixabin di vî heyamî de ku êl û netewin pir piçûk mafê wan yê perwerdeya bi zimanê wan heye .. em miletek boş , bi milyonan û li ser axa xwe , hê zimanê me li me qedexe ye . cîhana derwîn , guroverîzma demoqrat û aştiyane , hê dengê xwe ji vê kuştara sipî re naniye . me jî tu ked û danek bi nirx di ber de ne kiriye , me xwe ava nekiriye , me heskirina zimanê dê jî bi zarokên xwe nedaye çêkirin , her yek ji me ji bo berjewendiya xwe .. berê zarokên xwe dide zimanê serdestan , me ew heskirina çand û ziman neçandiye ne di malê de , ne di civakê de . herweha ronakbîr û nivîskarên kurd jî bi xemsarî nêzî vê mijara sereke dibin . lêkolînên berketî li ser ziman nayên kirin , semîner nayên dan , bangeşî û piropaganda herikîna ber bi zimanê dê ve nayê kirin . heger tiştek hebe jî dimîne gavek piçûk û helwestek takekesî , bi sazîbûn nêzîkatî ji vê pirsgirêkê re nehatiye çêkirin . di başûr  de xebatek birêve çûye , lê di parçên dî yên kurdistanê de , hê ew êşe , hê ew jane . ez ji bo rojava bêjim ( li sûriyê ) ku hê kesî lê nepisiye û ew xema dijwar jê nekişandiye , tu dibê qey ji wan re nexeme , tevgera siyasî li vî parçî di belavokên  xwe yên partetî de .. di sernivîsên mezin de , di nav xwestek û armancên xwe yên sereke de doza mafê çandî-civakî dikin , lê bi rastî ti karî di ber de nakin . ha va em dibînin derfet hatiye jî lê amadekariya piraniya rêxistinên me ji karek welê pîroz re nîne . çiqas emê dilxweşbûna gava ku di despêka vê sala xwendinê de me bi zimanê xwe jî des bi perwerdeyeka piçûk bikira ! Çiqas meyê hêvî daba nifşê nûhatî , nifşê dilbij û dilşewat ji çand , tore û zimanê kurdî re ! de ka her yek ji me ji mala xwe despê bike , bi tîpeka kurdî des bi hînkirina zimanê xwe bike , bi çîrokekê , bi serhatiyekê .. paşî bi dost û hevalên xwe re berdewam bike . ku ev bibe ez bawerim di 3 mehan de emê bikaribin bihezaran xwendevanên zimanê kurdî derxin û amade bikin . alozî wê hebin .. lê  di karanînê de wê hinohino hemî çare bibin . wek dibêjin hezar gav ji gavekê despê dike . tenê maye em bêjin : ( ya xudê ) .. .
22/9/2011

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Dildar Aştî
Deşta șîna min
Berferhe bê pîvan e
Çiyayên xemên min
Di asoyên keserê de
Serê xwe reş girêdane…
Dilê min
Çalake bê westan e
Ji bo wisa evqase derd
Ji ser dilên xelkên doran
Civandine
Di kendavên birînê de
Bi bêhrî hêwirandine!…

Şevekê
Li pala derîyekî ker
Min maçek wêne dikir
Sibeha din
Bûm tewanbarê evînê!…
Êvarekê
Li ber kaniyeke perwer
Min gulek şermîn bêhn dikir
Sibeha din
Bûm nîşana tîrên kînê!…

Li gunehê min bipirsin
Ez…

Hişyarê Emerê Le,ilê

Dema qeşmer dibin serwer

Tişt tev dibin bê serûber

Dizzek dibin xwedî saman

Dilsoz dimînin bê mefer

Civak hemî windadibê

Tiştên kirêt tev têne der

Xwenda û jîr, kesên dilêr

Dıbın rêwî j,welêt tên der

Çirtik dibin tev pêşîvan

Agir …

Hozanê Girkundê
Li wê taxa ji bîrbûyî peyvên pîr ji nav
Dîwarên wê direvin
Ù giyanê min
Li bin guhê hev dikeve
Li wê sikaka
ku bi hezarên keseran
Di qelîştekê wê de
Ji çongan
diketin û kincên xemgîniyê
Li xwe dikirin
Li wê…

Ehmed Ismaîl ISMAÎL

Wergerandin : Fewaz EBDÊ

(Cih hewşa xaniyekî kevne, dîwarên xênî bi kelpîç û heriyê ne, bandora kevne_salan li ser xuyaniye. Li qorziya hewşê bîrek heye, û di ortê de dareke tiwa yî şax li hev geryayî. Kalemêrek ji kevne_dergehekî textî yê odeke nizm derbas dibe, li qelevîskan li…