Avsanên kurdî di koçika qamişlo de

Di şeveke qamişlokî de li ber fenerin melûl û bayê hînik di hewşeke gundikî de li taxa cirnikê û bi mêvandariya mamoste yê lêkolînvan XALIS MISEWER çîvanok û avsanên kurdî di simînareke misyolocî de lev civandin .
Bi amadebûna gurûpek keç û xortên rewşenbîr û çend ji pispor û nivîskar û xwedan rol di warê çand û wêjeya kurdî de di xeleknameya karê koçika qamişko ya çandeyî de şeva 9/8/2008ê simînareke nû hate li darxistin .
mamosta XALIS piştî bi xêrhatin û sipasdanê ji amadebûyan û amadekaran(koçikê) re pêşgotinek ji simînara xwere ya bi zimanê kurdî hatî tomarkirin got, têde tekes li ser giringî û taybetmendiya avsana kurdî û cudahiya di navbera wê û yên cîhanî de kir û got:
Avsan pêdiviye ku were pêk anîn ji( fereziya pîroz û ristineke wêjeyî, û domahîk jêre hebê) û li gorî vê pîvanê bi serfirazî em Karin bêjin avsana kurdî tevlî ya cîhanî dibê bi pamendî .
Û zanistiya avsanê sûd û mifa jê tê wergirtin di dîroka kevnar û ne nivîsî de ku cudahî di navbera afirandina wan û bilî wan ji milletan de hene , ji çîrok û sitran û foliklor … …
Tê şîrove kirin ku ramanê kurdî yê kevnar bi çi rengî dihate ramandin û jiyan  bi çi şêweyî di hate derbaskirin, di encamêde xoşiyeke derûnî ji van pêzanînên afrandî (avsane) li cem xelkê wê demê peyda dikir .
Her weha di naveroka simînarê de jî mamoste  XALIS da xuyakirin ku di çerxên bûrîde li ser herêma kurdistanê û desthelatên li pey hev ji (babilî û somerî û aşûrî … … ) avsana kurdî maye serbixwe û nehatiye guhertin û her bandore wê li ya miletên din hatiye kirin got:
Rola avsanê ne kêmtir ji ya dîrokê bi xweye û xaka kurdistanê zengîne bi vê zanînê û gelek jê derbiwîne , û nimûne li ser yekemîn qurbaniyê mirovan hatine guhertin bi lawiran , li ser xaka kurdistanê bû ew jî birhîm pêxember bû silavê xwedê li ser bin, û diyar dike ku mirovê kurd mirovin older bûn xwedî behwerî bûn xwedan merdî û qurbanî bûn û daxwazkarê azadiyê bûn û li gor simînarbêj avsana kurdî çar beşin  ew jî:
(abûrî-şîrove –olî-civakî) ne û nimûne li ser herçar beşan anîn .
Li dawî mamoste xalis behweriyên xwe wekû rewşenbîr di vê derbarê de da xwiyakirin û got:
Avsan û çîvanok sedemeke mezin bûn ji derengxistina zanistê re li herêma meya rojhelat.
Li paş guhdarî kirinê wekî hercar dergihê têkilî û boçûnan vebû li pêş amadeyan , û ji wan têkiliyan jî:
1# mamoste bihurî : pirsiyar li ser avsanên newrozê û jimara wan û astê rastiya têde kir.
2#mamoste sedîq şernexî : avsane cîhaneke çakbîniyê bû ji xelkê wê demê re û avsanên exrîqî û yonanî îro ewin di pileya berze di cîhanê de ji ber ristina wan û nivîsandina wan mane li serxwe û qurtal bûn ji windabûnê .
Û têkiliyên dinavbera avsaneyên milletande têne dîtin sedemê sirûşta wan ya  hevbeşe bi dîmenên xwe .
3# mamoste elî cizîrî :bi dîtineke rexneyî li ser simînarê rawestiha û got :
a)#cudahî dinavbera avsane çîvanokê de heye û bihtirîn nimûneyîn simînarê ji çîvanoka       bûn 
b)#navkirina çîrokê û bûyerê û avsanê .. ku li cihekî çêdibê û di warekî de pişt re bi demeke dirêj û li warekî dûr bi hezarên emyala were bi kar anîn ferehtirdibê û karmend têde( cengin – bazirganin – barkirine -… …)
c)#xoşiya derûnî ne misyolocî tenêye , behweriyên olî roleke mestir hene û belkî ne rewşeke saxlemîbê jî .
e)#peydabûna avsanê ji berya someriyan jî heye , ji dema kevirîve ye , dema cudahiya mirov û siruştê veye .
4#mamoste xalid mihemmed : nêrîneke cuda da xuyakirin ji şîrovekirinê re ewjî têkdana avsanê û dastanê , eger çîroka gelêrî ya (pabilyo) ( xurafî) bê parkirin ji babetê avsana wê li kûdê mînêû têkiliya wê bi xudayanre nine , avsanên ku di hezarsaleya heftêde berya zayînê çê bûne ..
Lê berî hezarsaliya çara ji berî zayînê nû hatiye mîjoristin û nivîsandin ango di serdema someriyan de.

Ji bilî van têkiliyan jî hin pirs û bersiv dinavbera amadeyan û simînarbêj de hatin kirin ku bû cihê dilxoşiya amadeyan û cihê sipasiya mamosta jî .
Ta civateke dî li bendî koçika qamişlo bin babetên nû û sipas.

    Koçika qamişlo ya çandeyî
    k-qamislo@gmail .com 
  9/8/2008  qamişlo       

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Silêman Bavê Sîpan

Ez Kurdim, li her derê
Nabê tiştek min biguherê

Ev zimanê min Kurdî ye
Min ji dayika xwe girtiye

Ne bi tirs û ne bi şerm
Serbilind im ez her dem

Kurdim ez, ji kok û reh
Kurd dimînim li her cih

Kurdî bo min,ne zimane
Ew dîrok e, ew jiyan e

Ew dengê bav û kalan e
Ew stranên…

Ezîz Xemcivîn

Kî li benda te bû
Kî li kolana dildariyê bendewara gulekê ji destê te bû?
Dildareka bêdeng im,
yarê min!

Evîndara bayê hênik û axa warekî me,
ne baskşikestî me,
ne bineka ketî me,
çima li şaneşîna evînê tu min nabînî,
yarê min?!

Roja evînê bi hêviyên neyar nayê girtin…
Sozên li hev badayî,
bi hêsanî…

Fewaz Ebdê

-1-

Ezbenî!
Herdû çavên te ji zaroktiyê re bexçene
Kenê te hêlana asîmên e.

-2-

Her ku li te dinerim ezbenîLanguage Resources
Zarokekî li paş sîberên salaln dibînim
Bi destê xweyî biçûk
evînê qenewîç dike.

-3-

Tu mîna zarokekî ji rîhanan hez dikî
û mîna ku hê nû te
temen vedîtibî
çîrokan dibêjî.

-4-

Çaxê tu di nav neviyên xwe de rûdinê
Temen kirasê xwe di ser xwe…

Dildar Aştî

Te rojekê
Kevirekî kelemî
ji rêçekê hilnekir
Te rojekê
Şûşeyekî şikestî
Ji ber lingên mendalekî ranekir

Te gulek tî
Di bexçeyê evînê de av neda
Te goleke meyayî
Li ramanê tev neda!..
Te berxeke windayî
Negihandiye nav kerî
Te pîreke rêwindayî
Negihandiye ber derî

Di şeveke bi tirs de
Çi nameya evînê te neguhest
Mafê peyveke tenê
Di civata padîşah de te nexwest
Te rojekê
Simbilekî ziviyê
Ji şewatê neparast
Ne li keviya rêyekê
Ne li…