Diyar EhmedVan çend rojan serhildana gelê Sûriyê wê miha sêyan derbas bike, gav li peyî gavê hêz û bergehê vê serhildana cemawerî xurt û berfereh dibe û pê re jî serdera daxwaz û xwestekên milet bilind dibin.
Îro roj dirûşma: ” gel dixwazê rijêmê hilweşînê ” li seranserî parêzgeh û bajarên Sûriyê tê bihîstin û hildan.
di destpêka nerazîbûn û xwepêşandanên gelê Sûriyê de xwepêşanderan doza guhertin û çaksaziyên siyasî dikirin û rijêmê jî di bin fişara hêza xwepêşanderan de pêşiyê li ser devê serokê Sûriyê Beşar Esed û hin serwerên rijêmê ragihandin ku nerezîbûn û xwepêşandan ji mafên milete û destorê ew maf misogirkirye û parastiye, û herweha doz û daxwazên cemawer jî daxwazin rewane û soz dan ku dem hatiye û wê dest bi guhertin û çaksaziyên siyasî û aborî bikin. evan axavtinan sînorên avahiyên ku ev axavtin tê de hatin kelandin derbas ne kir û tenê man gotinin geş û dilxweş ,lê di warê kirinê de tiştek li ber çavan ne hat dîtin.rijêmê tiştek digot û tiştên vajî wê yekê dikir,ji zû ve matmane û bawerî di navbera rijêmê û milet de nemaye ,û rijêm ne bawer bû ku gava pêşîn li ser rêya guhertinan bavêjê,ji ber taze dizanî avêtina gava pêşîn di guhertinan de wê bibê pêngava yekimîn di hilweşandina bingehên rijêma Ba””””as de ya ku avaye li ser siyaseta devgirtin,kuştin,talankirin,tepeserkirin,zordarî û çewsandinê.ji ber wê jî bi rengekê rast û yekser nekarî guh bidê gazî û xwestekên xwepşanderan û her dîsanê ji ber wê yekê jî guh neda şîret û bangewazên hêzên herêmî û nêvdewletî.rijêmê xwest sînoran li dora daxwazên xwepêşanderan lêbikê û cudahiyê bikê di navbera xwepêşanderan de.ji aliyekî ve daxuyakirin ku daxwazên wan rewane û ji aliyê dî ve viya rûyê xwepêşanderan biguherê û kirasê reşê guropên çekdar û terorist li wan bikê ta ku hêncet û mihaneyan ji şêweyê kar û kiryarên xwe yên tund û dijwar re li dijî xwepêşander û serhildayan bibînê, û xwest ji hêzên herêmî û nêvdewletî re çîrok û şanoyên kevin dobare bikê û tirsa ji rêxirawa Qayîdê ya terorist û guropên musilman yên hişik û tundkar di serê wan de vegerênê û wê tirsê li ber çavên wan hêzên nêvdewletî deyînê, ji wan re diyar bikê ku bi çûna rijêmê re wê ewlekarî û berjewendiyên wan hêzan di herêmê de têkbiçin û tevlîhev bibin.lê şêwerdar û serkirdên rijêmê vê carê ne hat bîra wan ku ” ew ware lê ne ew buhare ” û jibîrkirin yan xwestin jibîr bikin ku buhara rijêmên sitemkar û dîktator borî û îro peyîza van rengê rijêman destpêkirye,li gorî rengê berê bi tirsê,eşkencê,kuştin û tepeserkirinê kirîz,alozî û pêsgirêkên miletan çareser nabin û herweha ewlekarî û berjewendiyên hêzên nêvdewletî û herêmî nayên parastin, civata ewlekariya nêvdewletî, û saziyên sivîl û rêxistinên mafên mirovan îro beramberî van rengê çareseriyên dilgiran û hovane bê deng û devgirtî jî na mînin.
Rijêma Ba””””as eve nêzîkî (50) pêncî sala ye siyaseta devgirtin,newekhevî,birçîbûn,çewsandin û sitemkariyê li ser gelê Sûriyê bikartînê.di encama vê siyaseta kirêt û malwêran de sê doseyên mezin û giran di nava xebata (50) pêncî salên borî de li şûn xwe ve hêla, û ji bilî wan hersê doseyên mezin çendîn doseyên piçûk yên dî jî di stûyê serwer û rêberên rijêmê de hene,tevlî kar û kiryarên wan yên bûyer û rûdanên vê dawiyê ku jimara kuştiyên serhildana gelê Sûriyê ta niha gihaye zêdeyî (1250) kuştiyan û jimara girtiyan di ser (13000) kesî re ye.
Rêber û serwerên rijêmê dizanin ku eger hevsarê siyaseta desthişkî û tepeserkirinê li ser gelê Sûriyê sist bikê.bê guman gelê Sûriyê wê serpêhatiyên dema borî li bîra xwe bînê û bi rêya dadwerî û yasayê deriyê doseyên kevin vekê û serê rêberên rijêmê ber bi dadgeh,zêndan û sêdarkirinê ve bibê.di berê de hatiye gotin:” ti çi bikê kewarê ewê werê xwarê ” û ” xwîna rijandî narazê û nayê jibîrkirin ” . rijêm nikarê yek gavê ber bi guhertin û çaksaziyên siyasî û aborî ve bavêjê,ji ber serkird,hişemend û şêwerdarên rijêmê di serdema çûyî de hesabê gava vegerê ne dikirin û ne kirine, û xwîn rijandin û tawanên rijêmê di hişê miletê Sûriyê de netebitye û nehatiye razan û jibîrkirin,ev hersê dose di hiş û sewdanê gelê Sûriyê de dilepitin û di kuvanên dilê wî yê birîndar de dijenin :
-Doseya yekimîn:doseya kuştin,xwîn rijandin û gorên komkujîyê ye.
-Doseya duwemîn:doseya bikaranîna siyasetên erebkarî,birçîkirin,paşguhve avêtin,koçbarkirin,gunehbarkirin,penaberkirin û binbirkirinê dijî gelê kurd û doza wî ya rewa,û cîbicîkirina siyaseta xaka şewtandî beramberî hebûna miletê kurd li ser xaka xwe ya dîrokî û berdewamiya pêkanîna siyaseta hêran û bişaftina netewa kurdî di qewara netewa Erbî de ye.
-Doseya sêyemîn:doseya dizî,talankirin,gendelê û gendelkêşiyê ye.
Rijêma Ba””””as eve nêzîkî (50) pêncî sala ye siyaseta devgirtin,newekhevî,birçîbûn,çewsandin û sitemkariyê li ser gelê Sûriyê bikartînê.di encama vê siyaseta kirêt û malwêran de sê doseyên mezin û giran di nava xebata (50) pêncî salên borî de li şûn xwe ve hêla, û ji bilî wan hersê doseyên mezin çendîn doseyên piçûk yên dî jî di stûyê serwer û rêberên rijêmê de hene,tevlî kar û kiryarên wan yên bûyer û rûdanên vê dawiyê ku jimara kuştiyên serhildana gelê Sûriyê ta niha gihaye zêdeyî (1250) kuştiyan û jimara girtiyan di ser (13000) kesî re ye.
Rêber û serwerên rijêmê dizanin ku eger hevsarê siyaseta desthişkî û tepeserkirinê li ser gelê Sûriyê sist bikê.bê guman gelê Sûriyê wê serpêhatiyên dema borî li bîra xwe bînê û bi rêya dadwerî û yasayê deriyê doseyên kevin vekê û serê rêberên rijêmê ber bi dadgeh,zêndan û sêdarkirinê ve bibê.di berê de hatiye gotin:” ti çi bikê kewarê ewê werê xwarê ” û ” xwîna rijandî narazê û nayê jibîrkirin ” . rijêm nikarê yek gavê ber bi guhertin û çaksaziyên siyasî û aborî ve bavêjê,ji ber serkird,hişemend û şêwerdarên rijêmê di serdema çûyî de hesabê gava vegerê ne dikirin û ne kirine, û xwîn rijandin û tawanên rijêmê di hişê miletê Sûriyê de netebitye û nehatiye razan û jibîrkirin,ev hersê dose di hiş û sewdanê gelê Sûriyê de dilepitin û di kuvanên dilê wî yê birîndar de dijenin :
-Doseya yekimîn:doseya kuştin,xwîn rijandin û gorên komkujîyê ye.
-Doseya duwemîn:doseya bikaranîna siyasetên erebkarî,birçîkirin,paşguhve avêtin,koçbarkirin,gunehbarkirin,penaberkirin û binbirkirinê dijî gelê kurd û doza wî ya rewa,û cîbicîkirina siyaseta xaka şewtandî beramberî hebûna miletê kurd li ser xaka xwe ya dîrokî û berdewamiya pêkanîna siyaseta hêran û bişaftina netewa kurdî di qewara netewa Erbî de ye.
-Doseya sêyemîn:doseya dizî,talankirin,gendelê û gendelkêşiyê ye.
Wek me berî niha daxuyakirin ku ev hersê doseyên giran û hin doseyên dîtir jî di stûyê serwer û rêberên rijêmê de ne .em di wê baweriyê de ne ku rijêm wê ne karê guhertin û çaksaziyan bikê, ji ber wê jî rijêm wê li ber xwe bidê û çi destpêşkarî û sozên di warê guhertin û çaksaziyan de berçav bikê, lehîstke û wendakirina demê ye,û wê ne tenê tepeserkirin,tund û tûjiyê dijî gelê Sûriyê bikarbînê,lê belê wê hemî rengê eşkencekirin,kuştin û tunekirinê bikê,ji ber ew baş dizanê ku ev ceng cenga hebûn û nebûna wê ye, ji ber wê jî,wê deryên gelek sînaryoyên nebaş li ber gelê Sûryê vekê, û reştirîn û kambaxtirîn sînaryo di nav wan de îro rê û reşê şerê navxweyî bel û diyar dibê.
