Arjen ArîHûmayûn im seré çiyé weten e
Gerdûné seyr dikim,her der çemen e
Na mal heye ne milk ne jî saman
Ku ez bimrim per û baskê’m kefen e*
Hemedanî’yé ‘per û bask kefen’ bi zimanekî re wéjeyek jî bi per û bi bask kir, û çû!
Ew çû, lé wî çarînin wisa ‘pirrperî’ û ‘baskfere’ li dû xwe hiştin; îro jî hestén merivî li ser çengén teyré helbesté siwar dikin û beré meriv didin ger û geşteke ku tehm li ser zimané merivî bimîne, meriv jé térnebe!
Wéjeya ku bi saya seré serkeşén wekî Ûryan mil dispéré hîmé hezar sal berî niha, di şert û mercén zortund û dijwar de, geh di nava sînorén mîrektiyekê de bi serberzî, geh li xewletgehén xef û xewlecî bi xetkéşiyeke ku îro jî dilé merivî bibijîne xwe…û geh jî ji ax û xwîner û péaxivén xwe dûr, li biyanistanén sar bi dillerizîna zarokekî sava xwe bi piyan xist û bi berhemén ku îro her yek stûnek e, avahayî peyva kurdî ragirt, û wekî perestgehek be ew parast!
Her nivîskar ‘pastar’ekî zimané xwe ye.
Ew, vé ‘peywir’ û ‘pastariyé’ béyî ku destûré ji hinekan bixwaze; mîna leşkeré di şerekî de rahije ala aldaré li erdé ketî, peyva ku diviyabû ala wé li bané gerdûn hatibûya daçikandin; bi her berhema nû bilindtir dike, berztir dike.
Rûspîkerén wéjeya ku heta dûhî berhemén wé yén zimanî ji sedî heşté helbestbûn; îro li der li hundir ‘seffarén’ rûspîker én romana kurdî ne..
Di Festîvala Gelawej de piştî ku Zahir Rojbeyanî babeta xwe ya li ser romana kurdî li bakûr péşkeş kir, ez rabûm û min wekî tébinî-agahiyeké ev got: Çar xelekexakén romana kurdî hene: Qafqasiya, Rojhilat, Başûr û biyanistan…
‘Bav’é romana kurdî kî dibe bila bibe; îro zarokén ku bi her şéweyé li ‘bavé’ xwe zéde dikin,hene.
Li vir béyî ku di babeta romané de ‘zédegaviyeké’ bikim, ez é raste rast dagerim ser navé romannûsekî nû: Mahabad Felat Arda.
Wekî nivîskarekî ne nasraw be jî, wî bi romana xwe ya yekem Zagros û Zerdeşt, ji weletekî dûrî welaté xwe, bi romana xwe pé li axa welaté xwe kir.
Jixwe; nivîskarekî ku kurd be û welaté xwe neke welaté romana xwe, heye gelo?
Wekî kes Mahabad çendî dûrî me be jî; tişta ku pé re jiyaye û li doré qewimiye; rûdanén di mal, malbat, civat û welét de mîna yekî ji me û di nava me de be; dibîne, dijî û péşkéşî me dike.
Heke hûn jî bixwazin derkevin réwîtiyeke ré ji ber we windabûyî, hûn dikarin romana Zagros û Zerdeşt wekî nexşeriyeké deynin ber ber xwe û beré bidin heza di navbera du birayan: Zagros û û Zerdeşt de.
Di dawiya réwitiyé de di şiveriyeke çiyayén wî welatî an jî li newaleke kurr hûn li mirina birayekî bi desté birayî; Zerdeşté bi desté Zagros hatî kuştin rast werin, ji bîr mekin ku birakujî hé jî birakuj e li ser van erdan:
Keleşa zerdeşt hîn di dest de bû, lé beré namlûyé édî li erdé bû.Agir bi sînga wî ketibû û xwe berî nava laşé wî dabû. Ji bo nekeve, pala xwe da zinér û li nav çavén péşmerge nihérî . Péşmerge di cihé xwe de sar bibû. Hîn keleşa wî di desté wî di desté wî de û beré namlûyé li Zerdeşt bû, lé ew jî ketibû şoké, nedizanî çi bike. Zerdeşt hew li ber xwe da û li ser çokén xwe ket erdé, keleşa wî ji desté wî ket,tenişta wî hîn li zinér bû. Péşmerge mîna ku ji xeweke kûrr şiyar bûbe, hat bîra wî ku keys a Zerdeşt bû, lé wî ew nekştibû. Qirînek pé ket:
–Hey waaaxxx li min, min çi kir!**
Wéjeya ku bi saya seré serkeşén wekî Ûryan mil dispéré hîmé hezar sal berî niha, di şert û mercén zortund û dijwar de, geh di nava sînorén mîrektiyekê de bi serberzî, geh li xewletgehén xef û xewlecî bi xetkéşiyeke ku îro jî dilé merivî bibijîne xwe…û geh jî ji ax û xwîner û péaxivén xwe dûr, li biyanistanén sar bi dillerizîna zarokekî sava xwe bi piyan xist û bi berhemén ku îro her yek stûnek e, avahayî peyva kurdî ragirt, û wekî perestgehek be ew parast!
Her nivîskar ‘pastar’ekî zimané xwe ye.
Ew, vé ‘peywir’ û ‘pastariyé’ béyî ku destûré ji hinekan bixwaze; mîna leşkeré di şerekî de rahije ala aldaré li erdé ketî, peyva ku diviyabû ala wé li bané gerdûn hatibûya daçikandin; bi her berhema nû bilindtir dike, berztir dike.
Rûspîkerén wéjeya ku heta dûhî berhemén wé yén zimanî ji sedî heşté helbestbûn; îro li der li hundir ‘seffarén’ rûspîker én romana kurdî ne..
Di Festîvala Gelawej de piştî ku Zahir Rojbeyanî babeta xwe ya li ser romana kurdî li bakûr péşkeş kir, ez rabûm û min wekî tébinî-agahiyeké ev got: Çar xelekexakén romana kurdî hene: Qafqasiya, Rojhilat, Başûr û biyanistan…
‘Bav’é romana kurdî kî dibe bila bibe; îro zarokén ku bi her şéweyé li ‘bavé’ xwe zéde dikin,hene.
Li vir béyî ku di babeta romané de ‘zédegaviyeké’ bikim, ez é raste rast dagerim ser navé romannûsekî nû: Mahabad Felat Arda.
Wekî nivîskarekî ne nasraw be jî, wî bi romana xwe ya yekem Zagros û Zerdeşt, ji weletekî dûrî welaté xwe, bi romana xwe pé li axa welaté xwe kir.
Jixwe; nivîskarekî ku kurd be û welaté xwe neke welaté romana xwe, heye gelo?
Wekî kes Mahabad çendî dûrî me be jî; tişta ku pé re jiyaye û li doré qewimiye; rûdanén di mal, malbat, civat û welét de mîna yekî ji me û di nava me de be; dibîne, dijî û péşkéşî me dike.
Heke hûn jî bixwazin derkevin réwîtiyeke ré ji ber we windabûyî, hûn dikarin romana Zagros û Zerdeşt wekî nexşeriyeké deynin ber ber xwe û beré bidin heza di navbera du birayan: Zagros û û Zerdeşt de.
Di dawiya réwitiyé de di şiveriyeke çiyayén wî welatî an jî li newaleke kurr hûn li mirina birayekî bi desté birayî; Zerdeşté bi desté Zagros hatî kuştin rast werin, ji bîr mekin ku birakujî hé jî birakuj e li ser van erdan:
Keleşa zerdeşt hîn di dest de bû, lé beré namlûyé édî li erdé bû.Agir bi sînga wî ketibû û xwe berî nava laşé wî dabû. Ji bo nekeve, pala xwe da zinér û li nav çavén péşmerge nihérî . Péşmerge di cihé xwe de sar bibû. Hîn keleşa wî di desté wî di desté wî de û beré namlûyé li Zerdeşt bû, lé ew jî ketibû şoké, nedizanî çi bike. Zerdeşt hew li ber xwe da û li ser çokén xwe ket erdé, keleşa wî ji desté wî ket,tenişta wî hîn li zinér bû. Péşmerge mîna ku ji xeweke kûrr şiyar bûbe, hat bîra wî ku keys a Zerdeşt bû, lé wî ew nekştibû. Qirînek pé ket:
–Hey waaaxxx li min, min çi kir!**
*Baba Tahir,Wergera S.Kara
**Zagros û Zerdeşt, Mahabad F.Arda,Wş. Lîs,2011
