Ingeborg Bachmann û kurteşiroveyek li dor romana wê Malîna.

Tengezar Marînî
Roman a Ingeborg Bachmann ya bi navê “Malina” ne tenê romanek e, ku mirov tenê bixwîne; ew hevdîtineke bi şêwazekî din re, yê bîrkirin û hestkirinê. Ew çîroka jinekê ye, ku di cîhaneke cih ji bo hestên wê yên kûr tune ye de, diqete û diherife.

şiroveyeke zelal û wêjeyî ya vê berhema taybet heye:

“Ez” kî ye?
Vegêr, jineke ku wekî nivîskar dixebite. Ew pir hestiyar e û li evînekê digere, ku her tiştî tê de bibîne. Ew li malekê bi du mêran re dijî – an rastir bêjin: bi du beşên jiyana xwe ya hundirîn re:

Ivan: Ew evîna wê ya mezin e, lê ew mêrek e ku tenê li ser “karkirinê” û “geşbîniyê” dizane. Ew êşa wê ya hundirîn tênagehe û dixwaze ku ew tiştên “dilşad” binivîse. Ew nûnertiya cîhana derve dike û naxwaze êşê bibîne.

Malina: Ew bi wê re dijî, lê di rastiyê de ne mirovekî serbixwe ye. Ew beşa “aqilmend” a wê jinê ye. Ew sar, birêkûpêk û mentiqî ye. Ew ew beş e ku dikare di vê cîhanê de sax bimîne, lê ew vê yekê bi tepeserkirina hestên wê jinê dike.

Sê qonaxên “hilweşînê”
Jiyana bi Ivan re: “Ez” bi hemû hêza xwe hewl dide ku rojane bijî. Ew telefonan dike, nameyan dinivîse, hez dike. Lê ew şerekî bêdawî ye, ji ber ku neçar e ji bo Ivan xwe biguherîne.

Cîhana xewnan (“Mêrê sêyem”): Li vir çîroka “normal” diqede. “Ez” xewnên tirsnak ên bavê xwe dibîne ku ew diêşîne û tepeser dike. Bachmann bi vê yekê dibêje: Faşîzm di sala 1945an de neqediya ye. Îro ew di nava malbat û evînê de berdewam e, dema ku mirovek zulmê li yê din dike û biçûk dixe.

Dawî: “Ez” şer berdide. Beşê wê yê mentiqî (Malina) bi temamî kontrolê digire destê xwe. Ew jin di rastiyê de di navbera dîwaran de “winda dibe”.

Çima ew nameyên ku kes naxwîne dinivîse?
“Ez” bê rawestan nameyan ji wezîran, hevalan an jî ji “kesekî” re dinivîse. Ev name yek ji sembolên herî girîng ên pirtûkê ne:

Nameyên neşandî: Ev tê wê wateyê ku ew jin zimanekî nabîne ku bi rastî were bihîstin.

Tenêtî: Ew tim pêkolê dike ku têkiliyekê bi cîhanê re deyne, lê her carê têk diçe.

Maseya nivîsandinê wekî cihê bêdengiyê: Ew ewqasî peyvên xwe diguherîne heya ku tiştek namîne. Ew xwe asteng dike û sansurê li hizrên xwe dike, ji ber ew fêr bûye, ku di cîhana mêran de rastiya wê ne girîng e.

Çima di dawiyê de dibêje “Ew kuştin bû”?
hevoka dawîn a pirtûkê yek ji navdartirîn hevokên wêjeya almanî ye. Dema ew jin di nav dîwaran de winda dibe, ev ne xwekujî ye. Ew kuştin e.
Bachmann dixwaze bibêje: Civak, mentiqê sar ê mêran û awayê em pê bi hev re didin û distînin, tevdigerin, wî awayî ew jin kuştin. Wan ew giyan, hestiyarî û hunera wê dorpêç kirin heya ku êdî nikaribû bijî.

Li dawiyê: Roman a wê ya bi navê Malîna, pirtûkek e ku ji hêrsa kûr û xemgîniyê tije ye; romanek e li ser jineke, ku di cîhana mentiq û hişkiyê de cihê xwe nabîne, hatiye nivîsandin. Ew Nîq û
Tehmeteke li dijî kesên dixwazin mirov tenê “wek makîneyekê bixebite.”
Li derveyî çîrokên evînê yên kevneşopî, Malina wekî lêkolîneke radîkal a hilweşîna derûnî kar dike. Bi tevlîhevkirina sînorên di navbera rastî, xewn û nasnameyê de, Bachmann bersivên hêsan napejirîne û xwêner li şûna wan, ber bi kûrahiya hebûnê ya giyanekî ku xwe dişewitîne ve dikişîne.

 

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Dr. Mahmoud Abbas

Ji Şoreşa Klasîk Ber Bi Pevçûnên Serdema Algorîtmî Ve

Gelê Kurd îro ne hewce ye ku dadperweriya doza xwe ji nû ve bipîve, ne jî hewce ye ku ji mafê xwe yê neteweyî, an ji xewna xwe ya dîrokî ya Kurdistaneke yekgirtî û azad paşve vegere. Ewê ku…

Burhan Hesso

Du Baskên min in,

Tu î
û
Helbest …
Berê, ez xewna Tîrkekî bûn
Di malzaroka Kevan de
Kevloşkî,
Xûz,
Çimandî,
Kewş…
Xwe dispart, tîbûna Kerwankî lal !
Ba,
Mîna Silava Peyxamberan
Xav ,
Dibişivîn Hinarên, hinartî xwelya şikestinan
Xav , dibuhurî bixêrîkên pirsan
Têperên Regezan, Qalûnên Qitranê dikşandin ,
Sehên Barîk
Ji Mitêlên Ûcaxan desmêj digirtin
Kendavên hilmirastî, Kindir dadihijtin dûmahiya Henasên min
Li ser pîkoliya min
Qirix diçû Ava
Serek…

Rêber Hebûn

Di roja 11ê Tîrmeha 2026 de, Kombûna Zanyarên Azad li Düsseldorfê êvarek awazê ya bi navê “Şevbêrkeka Hunerî” li dar xist.
Ev çalakî bi dengbêjî û awaza kurdî ya hunermend zanyar: Hisên Bilal hat xemilandin

Rêvebirina civînê ji aliyê nivîskar Rêbar Habûn ve , rêvebirê Destpêşxeriya Kombûna Zanyarên Azad,…

Dildar Aştî
Deşta șîna min
Berferhe bê pîvan e
Çiyayên xemên min
Di asoyên keserê de
Serê xwe reş girêdane…
Dilê min
Çalake bê westan e
Ji bo wisa evqase derd
Ji ser dilên xelkên doran
Civandine
Di kendavên birînê de
Bi bêhrî hêwirandine!…

Şevekê
Li pala derîyekî ker
Min maçek wêne dikir
Sibeha din
Bûm tewanbarê evînê!…
Êvarekê
Li ber kaniyeke perwer
Min gulek şermîn bêhn dikir
Sibeha din
Bûm nîşana tîrên kînê!…

Li gunehê min bipirsin
Ez…