Mihemed Hemo
Kê ji dil de hezkiribe, êdî bawer nake ku xeraptrîn; jiyana cengêye.
Raste! Şer dikare laşan bêxîne, lê hezkirin jî dikare, rûmetê bêxîne.
Hezkirin di welatê me de wek Çokelatê erzan e: bi kaxetên ciwan tên pêçan, lê zû bi meran de vedidin; li şûna ku merov dilxweş bik, merov dicersîne.
Ger merov bi qurbaniyên evînê hest bibe, hêstirên xwe ji qurbanên qeza û cengan re namînin.
Demekê min kompaniyek li Hewlêrê bi rê ve dibir. Karmendekî me li deriyê min da û got:
- Mamoste, keçek Sûrî bi tenê ye, doza kar dike.
Min got:
- Başe, ger wisa ye, guneh e, bila kar bike!
Turbîlekê bide dest wê xortê di metbexê de û metbexê bide destê keçikê!
Min jî wisa, bi dilnermî, kompaniyê bi rê ve dibir; ne bi duristî.
Roja din ez çûm kar. Gava ez ketim deriyê bîroya xwe, min dît her tişt pak û li hevhatiye. Ez pêhest bûm ku destekî nû ketîye nivîsgeha min. Min ji karmendekê re got:
- Çi bi nivîsgeha min hatî?
Wê bi berkenkî şermokî got:
- Ew keça Sûrî ya ku nû ketîye kar, pak kirî.
Hîn em daxfîn. Wê karmenda nû qehwe ji me re anî. Cara yekê bû ku li Hewlêr qehwe wisa pak û bi etekêt tê pêşiya min. Hulma hêviyan ji fîncana hildikelî.
Lê min li keçê sêr kir. Xemgînî, wek: Hulma fîncana qehwê ji rûyê wê hildikele; merov digot qey ew lehenga Destana (Keça Simakî) ya Arifê Cezîrî ye.
Ew wek çivîkek baskoyî li hember min rûnişt û got: – Ez Kurda ji Êzîdiya Afrînê me. Ez û xortekî Kurdê musulman ê bajarê min ji hevdu hezdikin û me dixwest bi hev re bizewcin. Lê birayekî min li Sûrê, rêgirî li zewaciya me dikir. Dê û bavê hezkiriyê min jî ne razî bûn. Çendîn salin em li benda hevin. Ceng bi ser me de hat; ji xelkê re şer bû, lê ez dibêjim qey ji me re xêr bû. Malbat xort hatin Kurdistanê, xudiyê min çûn Tirkiyê, birayê min çû Almaniya, ez jî ketime dû hezkiriyê xwe û hatim Hewlêrê, Kurdistanê.
Ez pirîm:
- Kiyehezkiriyê te?
Gav wê nave xort got min ew û malbatê tev nasin. Xort li dev min xebtî bû, min dizanî ew xortekî pir hêja û lêhatî ye. Malbat wî bi xwe jî ne xerap bûn, lê hinekî pandoraya olî ya îslamê li ser wan hebû; çimkê li taxek Helebî ya qafteng dijiyan.
Min ji wê re got:
- Ezwê malbatê dinasim, qet xeman nexwe! Ez ê bi riya xwe wan bînim rê.
Keçik dilxweş bû, çawa bêhna wê vebû, dilê xwe pirtir vekir; ez pêhest bûm ku hezkirina wê ne normal e. Çimkê di nav gotinên xwe de got:
- Eger zewaciya me neçeserî, ez ê xwe bikojim!
Min xwest ez jê re xwe bikim Hekîm û got:
- Wisanebêje! Gerdûnê reş nebîn; bila hêvî nemrin!
Wê got: – Ez ê çend caran bêm vê dinyayê?
Min di jiyana xwe de ji xortekî hezkirî ku yên ku her ji min nêzîk xudiyên minin, ew qedrê hezkirina me nagirin!Li şûna ku ew ji me re bibin alikar, ew dibin rêgir.
Bawer bike, mamoste! Ger ne ji hezkiriyê min bûye, ji zû de min xwe kuştbû; lê min xema hezkiriyê xwe xwerî ku di dû min re, tiştekî bîne serê xwe, hîn ez ê bêşim.
Ez keniyam: – Ger te xwe kuşt bi şûn de tuyê pêşkî, çi tîne serê xwe bila bîne?
Wê got: – Nahhhh! Xwedê neke! Bila ez bimrim û tiliyê wî xwîn nebe! Ez bi qurbana wî û Xwedayê ku ew dayî! Xortekî wesa dilsoz û pak ji min re bi dunyayê xistî!
Bi rastî min dît hezkirina wê ne normal
Ew di karê xwe de pir serkeftî bû, bêdeng bû û gotin nedigandin xwe. Tenê telefûn ji hezkiriyê wê ve dihat; carna deng dihat min, çimkî telefûn li dû telefûnê jê re dikirin û dipirsî:
- Tuçi dikî?
- Kî li cem te yî?
- Te xwarin xwar? Te çi xwar?
Ger Keçkê bigota:
- Min çixwarî… Wî digot:
- Ahhh, te bê yî min xwar, ne? De bila we be!
Wê jî digot: – Bila ez bêyî te, jehirê bixwim!
Hezkirin li wan bûbû agir…
Ji berî ku ez xudiyê hezkiriyê wê bibînim û bawariyê bi wan bînim ku li ber zewaca kurê xwe nebin rêgir.
Dê û bavên xort di rojekê de hatin dev min mal; merov digot qey şandekî leşkerî ye, ew hatin dev min, bêyî ku bizanibin ew keç gihîştiye Hewlêr. Ji min daxwaz kirin ku ez bi riya xwe kurê wan ji wê keçê bi dûr bixim.
Min: – Çima?
Diyar bû wan şerimkirin ku ji min re bêjin:
- Keçik yêzîdî ye loma. Gotin: Emê çi bêjin û çi nebêjin? Bila tu bizanbê xelkê li ser wê çi ji me re gotî.
Min: – We keçik dîtiye?
Wan: – Na.
Min: – Xelik bêje kurê we bûdeleye; hûnê ji xwe bawer bikin yan ji xelkê? Ew vê deng man.
Ez berkenî bûm û got:
- Keçikberêz e, ciwan e, jêhatî ye şûna ku hûn dikin jiyana wan têk bidin û kurê xwe ji dest bidin; hûn dikarin bibin alîkarê wan.
Daykê: – Mamoste, bi ya te be, ez wê qutka kirêt ji kurê xwe re bînim.
Min: – Gava keçik bilîyan û zana be, çima na? Lê hûn rastiyê dixwazin; yên ne kirêt û ne rind ew kesên li dora we ne.
Piştî çend rojekê, keça min Şahî bawernameya Bekeloriya stand.
Roja din min qutiyeke Çokelata bi xwe re bir kar û li ser masa xwe danî; çi karmendê ku bihata îmze bikira ku ew li kar e, serîkî çokelata dibir.
Piştî demekê, wê keçê qehwe ji min re pêşkêş kir; çawa min serê xwe rakir, çavên min li lekeya mor bi singê wê de vedayî ket.
Ez pirsîm: – Ew çi lekeye di singe te de? Bi kirasê te yê spî de, golvedaye.
Wê ji cîhî tepsiya qewê danî, sêyrî kirasê xwe kir û keserek kûr kişand û got: – Axxx, ax! Mamoste, tu diznî? Hezkirin, mera rezzzîl, pezîlî dike!
Ew Çokelatê ku min girtî, bi ber min de ne çû. Min ji xwe re got:
– Ez ê li ser dilkê xwe dînim, ta digînim hezkiriyê xwe û bi hev re bixwin. Te dît şansa me çend rezîle?
Hezkirin her tiştî dihelîn e!
Min: – Hezkirin dilan dihlînin; ma çokelata çiye?
Wê: – Hişte; ev e, halê Evîndaran!
Min: – Dê ka ez ê çi li halê xwe bext reşê bikim?
Min: – Qet tiştekî li xwe meke! Ma ne te çokelata ji wî re hilîneye?
Hema wek: heye bibe jê re! Ew ê him bixwe û him jî bi riya xwe ya taybet ji te re pak bike; dê li xweşiya we jî were!
Keçik di ber xwe de keniya û got:
– Hîn şîreta te ji çokelata bi cerstire.
Ew çû û sê rojan li dû hev nehat kar.
Roja çaran, min dît sibê wê qehwe ji min re pêşkêş kir û qutiyek çokelata jî di destê wê de ye.
Min: – Xwedê xêr bike! Ev çiye?
Wê: Spas ji şîreta te re, Apo! Bi derket çokelata ji merov mîhrban tire!
Bi xêra çokelata, em zewcîn.
Evîn wesaye: xuyaye ku çokelata dihêle, dil jî gerim dibe.
Bi xwerin û pakirina wê çokelatê ku bi sîngê min de heliye re, Em ketin bin emrê xwedê jî (Zewcîn).
Vê kilfet û serêş, vê dewat, vê berger û razîkirina nezanan, tenê bi şahedeta şokalate du kesan li pêşiya dadwer û nivîsîndina girêbestekê li dadgehê, em bûn hevmal û jin-mêrên hevdu.
Spas ji te û çokelata re! Bi xêra çokelata, evîna vê serêş bi ser ket û şer jî serê xwe danî.
——————————-
