Bi boneya Roja Zimanê Dayikê Ya Navneteweyî Bang Li Raya Giştî

Di 21ê Sibatê de, cîhan Roja Zimanê Dayikê ya Navnetewî pîroz dike, rojek ji bo pîrozkirina cihêrengiya zimanî û bilindkirina hişmendiya li ser girîngiya zimanê Dayikê.

Lê ji bo bi milyonan Kurd mixabin ev roj ne cejin e, bêhtir ji wê ew bibîranîna bi êş ya bi dehê salan e, ku siyaseta zilm, zordarî û asîmîlasyona bi zanebûn li dijî zimanê kurdî tê ajotin.

Ji damezrandina Dewleta Tirkiyê di sala 1923an de, zimanê kurdî bi awayekî sîstematîk hatiye dîlgirtin. Destûra bingehîn ya Dewleta Tirkiyayê tenê zimanê tirkî wek zimanê fermî dipejirêne, lê axaftin, hînkirin û bikaranîna Kurdî di jiyana gel de demeke dirêj bi tirs, zîndan û tundiyê re rû bi rû maye.

Bi hezaran Kurd di têkoşîna mafên xwe yên ziman de jiyana xwe ji dest dane. Heta îro jî bi hezaran girtiyên siyasî, yên ku di nav wan de rojnamevan, rewşenbîr û çalakvan hene, di girtîgehên Tirkiyayê de li pişt rekihên girtîgihan in û rastî hingaftin û kiryarên nemirovane tên. Siyaseta asîmîlasyonê ya Dewleta Tirk li dijî çand û zimanê gelê kurd binpêkirina mafên bingehîn yên mirovan e.

Em bang li hemû rêxistinên pêwendîdar yên Neteweyên Yekbûyî û rêxistinên mafên mirovan dikin, ku bi tundî siyaseta asîmîlasyonê li dijî zimanê kurdî, ya ku rêcîma Tirkiyeyê dajo, bi tundî şermezar bikin.

Ziman nasname ye, ziman jiyan e.

Komîteya Karên Çand & Xwendewarî – KKÇ&X

Çêvedaniya Haco – Haco Foundation

21.02.2025

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Mehmûd Badilî

Di demek herêmî û navneteweyî ya gelekî aloz de, General Mazlûm Ebdî du erkên bingehîn destnîşan dike ku wekî bernameyeke siyasî qonaxî xuya dikin, lê di bingehê de ev herdu erk encama sedsaliyekê ji xwestekên gelê Kurd li Sûriyê ne:

Yekem, bi cihkirina rêkeftineke destûrî bi hikûmeta Sûriyê ya…

Mislim Şêx Hesen – Kobanî

Ziman ne tenê amûrek ragihandinê ye di jiyana mirovan de, ew di heman demê de stûnek bingehîn e ku nasnameya kesane û neteweyî li ser wê ava dibe. Di çarçoveya lêkolînên zanistî yên civaknasî û zimannasiyê de, ziman wekî pergalekî sembolîk û semantîk tê nirxandin ku rê…

Hozan Yûsiv
 

Ev gotar bi taybetî balê dikişîne ser statuya zimanê kurdî li Sûriyê di ronahiya geşedanên siyasî yên dawî de.

Pirsek heye ku pir caran di nîqaşan de derdikeve pêş:

“Heke Kurd zimanê xwe dixwazin, çima bi erebî dinivîsin û têkiliyê dikin?”

Di nihêrîna pêşîn de, ev weku pirsgirêkek zimannasî…

Riyad el-Salih el-Husên

Weger ji Erebî

Bessam Mer’ê

 

Me her tișt heye;

Milyonek nan ji bo milyonek birsî

Milyonek ramûsan

Ji bo Milyonek evîndar

Milyonek xanî

Ji bo Milyonek derbederan

Milyonek pertûk

Ji bo Milyonek şagirt

Milyonek nivîn

Ji bo Milyonek…