Bi boneya Roja Zimanê Dayikê Ya Navneteweyî Bang Li Raya Giştî

Di 21ê Sibatê de, cîhan Roja Zimanê Dayikê ya Navnetewî pîroz dike, rojek ji bo pîrozkirina cihêrengiya zimanî û bilindkirina hişmendiya li ser girîngiya zimanê Dayikê.

Lê ji bo bi milyonan Kurd mixabin ev roj ne cejin e, bêhtir ji wê ew bibîranîna bi êş ya bi dehê salan e, ku siyaseta zilm, zordarî û asîmîlasyona bi zanebûn li dijî zimanê kurdî tê ajotin.

Ji damezrandina Dewleta Tirkiyê di sala 1923an de, zimanê kurdî bi awayekî sîstematîk hatiye dîlgirtin. Destûra bingehîn ya Dewleta Tirkiyayê tenê zimanê tirkî wek zimanê fermî dipejirêne, lê axaftin, hînkirin û bikaranîna Kurdî di jiyana gel de demeke dirêj bi tirs, zîndan û tundiyê re rû bi rû maye.

Bi hezaran Kurd di têkoşîna mafên xwe yên ziman de jiyana xwe ji dest dane. Heta îro jî bi hezaran girtiyên siyasî, yên ku di nav wan de rojnamevan, rewşenbîr û çalakvan hene, di girtîgehên Tirkiyayê de li pişt rekihên girtîgihan in û rastî hingaftin û kiryarên nemirovane tên. Siyaseta asîmîlasyonê ya Dewleta Tirk li dijî çand û zimanê gelê kurd binpêkirina mafên bingehîn yên mirovan e.

Em bang li hemû rêxistinên pêwendîdar yên Neteweyên Yekbûyî û rêxistinên mafên mirovan dikin, ku bi tundî siyaseta asîmîlasyonê li dijî zimanê kurdî, ya ku rêcîma Tirkiyeyê dajo, bi tundî şermezar bikin.

Ziman nasname ye, ziman jiyan e.

Komîteya Karên Çand & Xwendewarî – KKÇ&X

Çêvedaniya Haco – Haco Foundation

21.02.2025

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Silêman Bavê Sîpan

Ez Kurdim, li her derê
Nabê tiştek min biguherê

Ev zimanê min Kurdî ye
Min ji dayika xwe girtiye

Ne bi tirs û ne bi şerm
Serbilind im ez her dem

Kurdim ez, ji kok û reh
Kurd dimînim li her cih

Kurdî bo min,ne zimane
Ew dîrok e, ew jiyan e

Ew dengê bav û kalan e
Ew stranên…

Ezîz Xemcivîn

Kî li benda te bû
Kî li kolana dildariyê bendewara gulekê ji destê te bû?
Dildareka bêdeng im,
yarê min!

Evîndara bayê hênik û axa warekî me,
ne baskşikestî me,
ne bineka ketî me,
çima li şaneşîna evînê tu min nabînî,
yarê min?!

Roja evînê bi hêviyên neyar nayê girtin…
Sozên li hev badayî,
bi hêsanî…

Fewaz Ebdê

-1-

Ezbenî!
Herdû çavên te ji zaroktiyê re bexçene
Kenê te hêlana asîmên e.

-2-

Her ku li te dinerim ezbenîLanguage Resources
Zarokekî li paş sîberên salaln dibînim
Bi destê xweyî biçûk
evînê qenewîç dike.

-3-

Tu mîna zarokekî ji rîhanan hez dikî
û mîna ku hê nû te
temen vedîtibî
çîrokan dibêjî.

-4-

Çaxê tu di nav neviyên xwe de rûdinê
Temen kirasê xwe di ser xwe…

Dildar Aştî

Te rojekê
Kevirekî kelemî
ji rêçekê hilnekir
Te rojekê
Şûşeyekî şikestî
Ji ber lingên mendalekî ranekir

Te gulek tî
Di bexçeyê evînê de av neda
Te goleke meyayî
Li ramanê tev neda!..
Te berxeke windayî
Negihandiye nav kerî
Te pîreke rêwindayî
Negihandiye ber derî

Di şeveke bi tirs de
Çi nameya evînê te neguhest
Mafê peyveke tenê
Di civata padîşah de te nexwest
Te rojekê
Simbilekî ziviyê
Ji şewatê neparast
Ne li keviya rêyekê
Ne li…