RAMÎNA “METROYA HELEBÊ” BI KURDÎ DERDIXE

 

Ji nûtirîn weşanên (Weşanxaneya Ramîna), romana “METROYA HELEBÊ” ye.
“METROYA HELEBÊ” ya romanivîsa Kurd a ji Efrînê (Meha Hesen) e. Ji aliyê lêkoler û wergêr (Xalid Cemîl Mihemed) ve, ji Zimanê Erebî, hatiye wergerandin bo Zimanê Kurdî (Kurmancî) û ji 300 rûpelên mamnavend pêk tê.
Yekemîn çapa romana “METROYA HELEBÊ” bi Zimanê Erebî, li jê navnîşana (مترو حلب), sala 2016yan, ji aliyê li Weşanxaneya El-Tenwîr, li Beyrûtê, hate çapkirin û belavkirin.
PUXTEYA “METROYA HELEBÊ”:
Romana “METROYA HELEBÊ”, behsa çîroka (Sara) dike. Ew keça ku ji nişkê ve jê re tê gotin, xaltîkeke wê bi navê (Emîne) li Parîsê dijî û dixwaze di zûtirîn dem de wê bibîne. Piştre (Sara) ji Helebê diçe Parîsê, lê dibîne (Emîne)ya tûşbûya penceşêrê, di rojên xwe yên dawî de ye, êdî bîranînê xwe jê re tomar dike û (Sara) jî wan bîranînan di du pirtûkan de dinivîse: “Du pirtûk li cem min hene, di wan de dinivîsim: Pirtûka Xewnan, ji bo ez bawer bikim li Parîsê me. Pirtûka Cengê, ji bo bê bîra min ku ne li Helebê me. Gelek caran, di xewnan de dibînim ez li Helebê me. Lê di xewnên Parîsê de, bi piranî, hest dikim di nav şer de me. Her bi bihîstina terqînekê, nikarim dîmenên ku digirine ser min dûr bixim.”
(Emîne) malbata xwe, hevjînê xwe (Welîd), keça xwe (sara) û bajarê xwe (Heleb)ê bicih dihêle û dide pey behreya xwe ya şanogerî û navdariyê, lê piştî sih salî li dûriyê, tûşî penceşêrê dibe, êdî dixwaze keça xwe bibîne û doza wê dike ku bê Parîsê. Piştre (Sara)ya sih salî nas dike ku (Emîne)ya xaltîka wê, dêya wê ya rasteqîne ye, û (Hudhud)a ku wê ew weke dêya xwe nas dikir, xaltîka wê ye. (Sara) gihişte Parîsê, lê her wê nizanîbû ku xaltîka wê (Emîne) dêya wê ya rasteqîne ye.
Di romanê de, gelek kesayetî û bûyer derbas dibin, beşê berfireh jê, girêdayî şerê navxwe yê Sûriyê ye, ku çawa bandora nerênî ya wî şerî li ser jiyana xelkê hebû.
Di destpêka romanê de, weke diyariyê, li jêr navnîşana “DÊYA MIN, ÇAVKANIYA VEGOTINÊ” hatiye: “Dema min pêwendiya telefonî ligel şagirta sîsteriyê ya koçber kir, ku li mala dêya min bû, piştî tora telefona malê hate birrîn, me bi rêya WhatsAppê name ji hev re dişandin, ji bo ez li ser rewşa dêya xwe piştrast bim. Zeyneb ji min pirsî: Tu li Parîsê çi karî dikî? Min jê re got: Ez nivîskar im. Ji min re got: De bes henekan bike, bi rastî tu çi karî dikî? Min jê re got: Ez henekan nakim, ez nivîskar im. Got: Tu derewan dikî û tinazan bi min dikî, tu kî yî da tu nivîskar bî?!”
(Sara) ji Helebê dest bi vegotinê dike, piştre diyar dike ew li Parîsê ye, belku hestûnest, bîr, hizr û canê wê li Helebê ne. Heleba ku her wê bêriyê dikir, lê nema dikarîbû careke din veger wî bajarê ku di çarçoveya şerê navxweyî yê Sûriyê de, li jêr topbaran û bombabaranê maye. Bi taybetî, piştî ku kesûkarên xwe jî, li wê derê jidest dan, êdî veger gelek estem û zehmet bû.
(Sara) her di hêlanbûnekê de ye, di navbera Parîs û Helebê de, wiha jî di navbera (Hudhud) û Emîne  de. Dêya xwe ya rasteqîne (Emîne) ku wê ew weke xaltîk nas kiribû, û (Hudhud)a xaltîka wê, ku li şûna (Emîne) li Helebê bû hevjîna bavê wê (Welîd), êdî tevliheviyek dirust bû, ku raz û nihêniyên wê ji (Sara) re zû nehatin naskirin, heta piştî mirina dêya wê (Emîne), li Parîsê.
Romana “METROYA HELEBÊ” bi gelek akarên wêjeyî, hunerî û ciwanî tê naskirin, ku pêkan e li ser gelek astan bê xwendin û analîzkirin, bi awayekî ku tê de akara hevsengî û terazûya hêlanbûnê di navbera du hêmayan de: (Xewn û riyalîtê), (dema bûrî û aniha), (mana li Parîsê û vegera bo Helebê), (Emîneya li Parîsê ku dêya Sara ye û Hudhuda li Helebê, ku xaltîka Sara ye), (Welîdê bavê Sara û Adilê evîndarê Hudhuda hevjîna Welîdê hevjînê berê yê Emîneya dêya Sara), (Metroya Parîsê û Kemyona Mehmûd li Helebê), (Şer û wêranî li Helebê û aramî li Parîsê).. Wiha bi sedên bûyeran di nava romanê de, bi zimanekî sade û sivik, rewa, xweş û hevgirtî, bi şêwazekî ciwan derbas dibin.
ROMANIVÎS:
MEHA HESEN, romanivîseke Kurd e, ji Herêma Efrînê ya Rojavayê Kurdistanê ye, bi herdu zimanên Erebî û Fransî dinivîse. Jidayikbûya sala 1966an e, li Helebê. Lîsans di mafnasiyê de ji Zanîngeha Helebê biserî kiriye û li Parîsê dijî. Derdora 15 romanên wê hatine belavkirin.
WERGÊR:
XALID CEMÎL MIHEMED, nivîskarekî Kurd e, jidayikbûyê 1968an e, li bajarê Qamişlo yê Cizîra Rokjavayê Kurdistanê ye. Şeş pirtûkên wî yên çapkirî hene, bi herdu zimanên Kurdî û Erebî dinivîse û wergerê dike. Derçûyê beşê Ziman û Wêjeya Erebî ye, ji Zanîngeha Helebê. Piştî alozbûna krîza Sûriyê, çû Başûrê Kurdistanê û li Hewlêrê dijî.

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Li gorî PDKT’ê, avakirina ku bi navê “Bakur-Rojhilata Sûriyê” tê binavkirin, projeyeke ewlehiyê ya derbasdar û taktîkî ye ku bi pêşengiya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê hatiye şekilandin. Ev proje di tu qonaxê de mafên neteweyî yên gelê Kurd bi awayekî stratejîk û siyasal garantî nekiriye. Ji ber vê yekê, ku îro pêvajoyekî şikestinê…

Bizava Aştîya Navxweyî (BAN) sazîyeka sivîl e ku ji rewşenbîr, mafnas û akademîsyenên li Kurdistanê û dîyasporayê ne, pêk hatîye; bûyerên xeternak ku li taxên kurdnişîn ên Şêx Meqsûd û Eşrefîyeyê di van rojên dawî da pêk hatin, ji nêz ve dişopîne û bı tundi şermezar dike.
Di van bûyeran da, ev taxên kurdnişîn bi tank…

Mihemed Hemo

Kê ji dil de hezkiribe, êdî bawer nake ku xeraptrîn; jiyana cengêye.

Raste! Şer dikare laşan bêxîne, lê hezkirin jî dikare, rûmetê bêxîne.

Hezkirin di welatê me de wek Çokelatê erzan e: bi kaxetên ciwan tên pêçan, lê zû bi meran de vedidin; li şûna ku merov dilxweş bik, merov dicersîne.

Ger merov bi qurbaniyên evînê hest bibe, hêstirên xwe ji qurbanên qeza û cengan re namînin.

Demekê min kompaniyek li Hewlêrê bi rê ve dibir. Karmendekî me li deriyê min da û got:

Mamoste, keçek Sûrî bi tenê ye, doza kar dike.

Min got:

Başe, ger wisa ye, guneh e, bila kar bike!

Turbîlekê bide dest wê xortê di metbexê de û metbexê bide destê keçikê!

Min jî wisa, bi dilnermî, kompaniyê bi rê ve dibir; ne bi duristî.

Roja din ez çûm kar. Gava ez ketim deriyê bîroya xwe, min dît her tişt pak û li hevhatiye. Ez pêhest bûm ku destekî nû ketîye nivîsgeha min. Min ji karmendekê re got:

Çi bi nivîsgeha min hatî?

Wê bi berkenkî şermokî got:

Ew keça Sûrî ya ku nû ketîye kar, pak kirî.

Hîn em daxfîn. Wê karmenda nû qehwe ji me re anî.

Fewaz EBDÊ

Em hîn jî li ser rêçikên xwaromaro dimeşin,

Em û rekeh li hev banîne

Çi rengê wê be

Bi çi şêweyî be;

çi ji hesinê neteweyî

û çi ji zêrê olî be.

Lê em ;

Em…