ROJA CîHANÎ YA JINÊ

SEÎD YÛSIF

_ Di 8 ê avdarê de, sala (1908) an, li bajarê Niyûyork ê, li Amrîka yê, (15) de Hezar jin yên karker, derketin meşekê bi aştiyan e, hinek daxwazên wan, yên sereke hebeûn :
1_Kêmkirina hejmarên kar.
2_Bilinkirina mûçeyan.
3_ Parastina mafê hibijartin û deng danê.

_Piştî derbasbûn a salekê, ji bûyer a wê meşê re, Partî ya Sosyal ya Amrîkî, Ragihand ku ew roj bibi rojeke netewî ya jinê.

_Di sala (1910) an de. xanimek tê naskirin bi navê :
Kilara Zîtkîn, ragihand, û daxwazkir, di kongirek e nav dewletî de, ya jinên karker li Kopinhagin ê Paytexta Danmark ê. Û bi beşdar bûn a (100) jinên din.ku (8)Avdar ê bibe Rojek e cîhanî, û bi temamî wan eşkerekir û erênî ya xwe dan.

_Di sala (1911) an de. Çar dewlet ê ewropî : Almanya, Nêmsa, Siwêsra, Danmark. Ahing li darxistin ji bo roja (8) ê avdar ê.

_Lê belê, xwestek a xanim Kilara pêşde çû û rengekî firehtir sitand, dema ku jinên Rûsya yê derketin xwepêşandanek ê di navbera salên Ceng a Cîhanî ya yekemîn. Silogana wan ew bû : ” NAN Û AŞTΔ.piştî derbasbûn a çar rojan di ser Raperîn a wan re, QEYSER ê Rûsî, ji dest hilat xistin, û hukûmetek demikî hate li darxistin û mafê deng danê da jinên Rûsya yê.

_Di sala (1975) an de. roja (8) Adarê dibe rojek e cîhanî ji bo tevahiya jinên cîhan ê. dema ku yekîtî ya navdewletî, bi biryarek e fermî ragihand û eşkerekir.

_Li hemû bajar ê Cîhan ê, jin û mêr ahinga li dardixin, gotaran dibêjin, doza hevgirtin a jinan dikin, û xebat ê ji bo wekhevî ya mafên kesayetî, mirovayetî, û rêzgar bibin ji îşkence û setemkarî ya zilaman,… Azad bibin, ne Dîl bin ne kolebi, ne bin dest bin.

_Jina Kurd weke beşek ji tevahî ya jinên cîhanê, ew li ser rêka pêşketinê ye gav bi gav, û roj bi roj, bi serdikeve, bergirî yê di ber mafên xwe yên rewa dike, lê bila baş ew dizanibe ku bi xwendin û kar ewê bi serkeve û azad bibe.

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Mizgîn Kenaan

Gelek caran di xebatên akademîk de yên ku li ser berhemên wêjeya klasîk tên amadekirin, navê Aleksandre Jaba derbas dibe. Bêguman kesên têkiliya wan bi wêjeya klasîk re heye, vî kesî baş nas dikin û zanin ku wî roleke giring di parastina ziman, çand, wêje û folklora Kurdî…

Mislim Şêx Hesen

 

Di dawiyên salên pênceyî yên sedsala bîstan de, yekem partiya siyasî ya Kurdî li Sûriyê hate damezrandin bi navê Partiya Demokrat a Kurd li Sûriyê, di 14ê Hezîranê 1957an de, bi berpirsyariya Nûredîn Zaza, da ku mafên gelê Kurd li Sûriyê biparêze û dabîn bike.

Di wê pêvajoyê…

Di pêngavekî de ber bi yekgirtina helwêsta kurdî li hember astengiyên ewlehî û siyasî, îro Înê 1ê Gulanê 2026, şandek ji Yekîtiya Nivîskarên Kurdistana Sûriyê serdana Nivîsîngeha Partiya Demokrata Kurdistanê li Düsseldorf kir ji bo nîşandana helwêsta xwe li hember êrîşa dronî ya ji aliyê milîsên Îraqî yên alîgirên supaya pasdarên rêjîma Îranê…

Helbest: Nadir Qazî

Tîpguhêzî: Cansoz Dabo

Du caran du dike çend?

Hemûyan bi hev re dinivîsî: Dike çar

Lê min di bîrkariyê de pileyên kêm

Dianîn û dihatime xwarê

Ew jî tenê ji ber ku li gor min wa bû,

Du caran du dike yek, ne…