Serxet û Binxet

Berzo Mehmud

Weku em hemû dizanin Kurdistan zeviyeke coxrafî berfereye, ku piştî peymana Sayikispîko bi dû şerê cîhanî yê yekem de, hate parçekirin û kete bindestê sê miletên dîtir de: Ereb û Tirk û Faris, di nav çar sînorên dewletî de hate levakirin, ku parçek kete ber sînorê dewleta Tirkî de, û parçek kete ber sînorê Sûriyê, û yê sisiyan kete ber yê Îraqê, herweha yê çara kete navy ê Îranê de
Kurdistan weku welatekî mîrî û rismî  ji nav sînorên dewletî yên rismî hate windakirin. Lêbelê zevî her wek xwe ma, û miletê kurd jî her di cih û ware xwe de ma, bêy ku kiyana xwey siyasî hebê.
Miletê kurd di welatê xwe de ji ber vê yekê, perîşan ma, lê biser wilo de jî dev ji hebûna xwe weku dîrok û coxrafiya û ziman û taybetiyên xweyên netewî berneda, û di ser van sînoran re qevast û xwe lê nekir xwedî ligor ku jêhat.
Piştî danîna van sînoran, kurdên Kurdistana Tirkî, ji Kurdistana parçê Sûriyê re digotin: (binxet), û ji xelkên wêre digotin: (binxetî) ango yên bin xetê re ne. Mebesta wan jî ji xetê her sînorên kun û hatine danîn. Ji aliyê Sûrî ve, kurda ji parçê Kurdis- tana Tirkî re digotin: (serxet), û ji kurdên wê deverê re digotin (serxetî).
Lewre ev herdu têrmên coxrafî linik tevayîya kurdên herdû parçên Kurdistanê belav bû, ku ta roja îro jî berdewa-me. (serxet û serxetî) û (binxet û binxetî), weku du têrmên coxrafî ji aliyê kurdan tenê re têne naskirin û famkirin, ku ne Erebê Sûriyê, û ne Tirkên Tirkiyê wê dizanin. Ev taybeti ya hank u kurda bêhemdî xwe anî, wê yekê diyar dike ku kurd netewekî serbixweye, û ev sînorên dewletî yên peyma-na Saykispîko bi şêweyekî nerast û duristî hatine danîn, weha jî miletê kurd lê nebûye xwedî, lewre di zimanê wan de ev tişt ji xwere diyar bû bêy ku partiyeke siyasî ji wan re bêjê.
Herweha, kurdên parçê Kurdistana Îraqê û yên parçê Kurdistana Îranê dibêjin: (lem dîme) û (lew dîwe) ku her ev jî wateya (serxet) û ( binxet) di naveroka xwe de didin.
Lê, em bi hêvîne ku rojek werê Kurdistan wê bibê yek parçe, û ev bêdadiya han ji ser wan bête rakirin, û ne (serxet û binxet) û ne (lem dîwe û lew dîwe) ta ku ew jî wek hemî  miletên cîhanê li ser xaka welatê xwey xweş bi serbestî û serfirazî bijîn.
——
Jêder: kovara Helez / hijmar (1)

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Fewaz Ebdê

Dibistana me ya ji kelpîçan

li hewşa wê

nigên me

weke rehên biçûk

di nav çamûrê de diçikilîn.

Em dikeniyan

dibezîn

û lênûs ji me re dibûn bask.

Banê dibistanê dilop dikirin

dilop.. dilop

mîna ku asman jî

bi…

Ehmed Tahir

Baxê gula kurdistan e
Bi kevnarî şaristan e
Deşt û çiya gulîstan e
Zanîngeh û dibîstan e
Ev welate
Dar û kate
Zîv û zêre
Xweş xelate
Kurdistana me şêrîn e
Çem û xaka xwe zêrîn e
Nav û dengê xwe mizgîn e
Bi suriştê xeml û zîn e
Welat xweşe
Heyva geşe
Çem û robar
Tê dimeşe
Kurdistan e dil û can e
Bi dîrok û bi ziman e
Kurdên dilsoz…

Hozanê Girkundê

Te digot
Vîna min û te namire
Ta Em hebin
Wê destên me tim û tim
Di hevdebin
Te digot
Kulîlkên me
Bi hêsiran xwedî kirin
Tu caran naçilmisin
Te digot
Ji çavên te pêve
Ji tu çavên din Ez heznakim
Û pencera dilê xwe
Li pêşiya evîneke din
Ez venakim
Te digot
Ji kenê te pêve
Ez …bi tu kenê din na girnijim
Serxweş nabin
Te digot
Ji tiliyên te pêve
Tu tiliyên din
Pora…

Di roja îro de, 24ê Adara sala 2025an de, mamoste Ebdulrehîm Wanlî (Ebû Newzad), endamê Komîteya Navendî ya hevalên di Partiya Demokrat a Kurd li Sûriyê de, ku partiyeke hevpeyman bû ligel partiya me (Partiya Yekîtiya Gel a Kurd li Sûriyê) di salên heyştêyî yên sedsala borî de, ji nav me bar kir.

<p...