Rewşen xanim Bedirxan, Piştî 23 Salan

 Konê Reş

Bi helkeftina ku iro 01.06.2015, (23), sal di ser koçkirina Mîrzade Rewşen Bedirxan re derbas dibe, bi min xweş e em kêlîkekê li pêvajoya jina kurd vegerin û wek nimûne navê çend jinan bînin ziman û 23 saliya mîrzade Rewşen Bedirxan bibîr bînin.. 
Di nîvê çerxê 20an yê pêşîn de (Hefse Xanim Neqîb), nav û dengekî bilind di Kurdisanê de dabû û hatibû naskirin wek pêşewaya Silêmaniyê; hem bi çalakiyên xwe di ber jina kurd de û hem bi bervedêriya xwe di ber mafê gelê kurd de. Mala vê şêrejina kurd li Silêmaniyê wek dibistanekê bû ji jinên kurdan re û çendî car vê jina kurd hawar û gaziya kurdan gîhandiye Ewrûpa û ew bû ya ku komara demokrat li Mehabad pîroz kiriye..

   Di serhildana Sasonê (1925-1936)an de jî, rola jina kurd hebû. Di wê berxwedanê de navê van herdu jinên kurd bi mêranî hatiye holê (Reqiya Xanim û Zariya Xanim).. Di salên 1927-1930 î de jî navê Yaşar xanim, kebaniya qehremanê kurd Îhsan Nûrî Paşa di nav gel de bi mêranî hatiye belav kirin û bi saya wê gelek jinên hoza Celaliyan beşdarî şerê Romê bûne… Di sala 1946 an de, Mîna Xanim Qazî, kebaniya Pêşewa Qazî Mihemed roleke berz di şiyarbûna jinên Mehabadê de lîstiye, hem jî qencî jêreye ku wê bingehê yekîtiya afretên komara Mehabadê danî ye.

   Li gor xwendin, xepartin û serwextiya min ji civata kurdî re û ji gelek rexan ve, mêze dikim ku jina kurd ligel mêrê kurd rolek berçav lîstiye. Belê ji ber gelek sedeman ve, navê wê di tariyê de maye, hêj ew ronahiya pêdivî nehatiye berdan ser kar û xebatên wê..
   Lê sebaretî Rewşen xanim Bedirxan, wek rewşenbîrek Kurd a jin; mêze dikim ku vê şêrejina kurd di sirgûniyê de li Şamê, ji sala 1935 an û virde, rolek berz di şiyarbûn û tevdana hestê netewî kurdî de lîstiye, nemaze di warê rewşenbîrî de. Ew yekemîn jina kurd e ku bi elfabeya Kurdî latînî nivîsandiye û di vî warî de alîkarî bi kurmamê xwe mîr Celadet Bedirxan re kiriye.. Nexasim di derhênan û weşandina herdu kovarên wê de; Hawar û Ronahî.. Hem jî bi navtêdan û dehifdana wê û Mîr Celadet nivîskarên wek Cegerxwîn, Osman Sebrî, Qedrî Can hatine holê.. Piştî koçkirina mîr Celadet di roja 15.07.1951ê de, Rewşen Xanim di sala 1955 an de komelak bi navê (Komela Vejandina Çanda Kurdî), li Şamî, digel Dr. Nûreddîn Zaza, Osman Sebrî, Hemîdê Derwêş damezirandiye.. û ji wê hingê ve, bi rengekî aktîv bi karê rewşenbîrî rabûye. Digel ew yekemîn jina Kurd e li ser asta Kurdistanê û sirgûnê ku wê rêveberiya dibistanek fermî li Şamê bi navê (Leyla Elexyeliye) kiriye..

   Hêjaye gotinê ku, mala wê li Şamê wek balyozxaneyekê bû ji siyasetmedar û rewşenbîrên her çar perçeyên Kurdistan re.. Ji her çar perçeyên Kurdistanê rewşenbîran xwe li mala wê digirtin.. Û Ji kaniya Bedirxaniyan û bi taybetî kaniya mîr Celadet Bedirxan ava cerê xwe dadigirtin…
Yezdanê dilovan wê û tev neferên malbata wê bi dilovaniya xwe şad bike.
Konê Reş, Qamişlo, 01.06.2015

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

London – Di çarçoveya projeya wergerandina wêjeya Erebistana Siûdî de ya ji bo zimanê kurdî, ku ji alîyê Desteya Wêje, Weşan û Wergerê ya Padîşahîya Erebistana Siûdî ve tê piştgirîkirin û ji alîyê Weşanxaneya Ramînayê ve bi hevkarîya Ajansa Kelimatê, nûnera Siûdî ya projeyê, tê meşandin, wergera kurdî (kurmancî) ya romana «Sîberdar» a…

Piştî ku em bi navê Nûneratiya ENKS li Ewropa beşdarî Kongreya yekem ya zimanê kurdî li Elmaniya , ya ku roja Şemiyê 27.06.2026 li bajarê Düsseldorf hate lidarxistin, me peyameke pîrozbahiyê arasteyî kongreyê kir.

Di heman demê de me nûçeyek li ser vê bûyerê bi zimanê kurdî û erebî belav…

Bi vexwendina Yekîtiya Revenda Kurdî, Nûneratiya Ewrûpayê ya Encumena Niştimanî ya Kurdî li Sûriyê, beşdarî karûbarên Kongreya Yekem a Federal a Zimanê Kurdî bû. Di kongreyê de komek ji akademîsyen, lêkolîner, siyasetmedar û nûnerên saziyên perwerdeyî yên kurdî beşdar bûn. Armanca vê kongreyê xurtkirina hewildanên parastina zimanê kurdî û parastina nasnameya çandî ya…

Dr. Mehmûd Abbas

Çima têkoşîna Kurdî hewceyê nûnasandinê ye?

Di dirêjahiya zêdetir ji sed salan de، gelê Kurd yek ji dirêjtirîn rêyên têkoşîna ramyarî li Rojhilata Navîn derbas kir. Ji piştî hilweşîna desthilata Osmanî، û dabeşbûna Kurdistanê di navbera çar welatên herêmî de، tevgera Kurdî ket rêyeke dirêj a berxwedana ramyarî û…