Xebata Osman Sebrî ya siyasî li Sûryê – Qûnaxa pêşîn (2)

Diyar Ehmed

Piştî ku Osman ji rewş û jiyana bê aram û asayî li deverê Bê hêvî û neçar dibê, di roja 24-12-1929 an de, kurdistana Turkiyê Diberdê û ber bi ya sûriyê Ve direvê,ya ku wê demê Di bin dest û darê Firinsa de bû , li bajarê Kobanê Cih digirê û li wir di rûnê . sê..çar heftî ji akincîbûna wî naçin, ew û Mîr Celadet Bedirxan hev dibînin û li ser destên wî Osman dibê Endamê Komela Xoyebûnê, piştî wê guhertinin di serkirdayetiya Xoyebûnê de çêdibin,bi egera lêborîna giştî ya ji alê Mustefa Kemal ve hat dayîn. hin damezrênerên Xoyebûnê mîna Elî Rida kurrê Şêx  Se`îd û Emînê Ehmed serokê Rima,derfet dîtin û bernedan,û ji Xoyebûnê xwe kêşandin û xwe sipartin dewleta Turkan
Osman tevî kesên dî ,di sala 1929 an de,hatin nav rêzîn serkirdayetiya Xoyebûnê û di buhara sala 1930 an de , li ser daxwaziya Xoyebûnê gelek belavok derbasî kurdistana bakur dikê,pişt re û li ser beryara serkirdayetiya Xoyebûnê ku xwe ji  bo  pêkanîn û destpêkirina şoreşekî berhevbikin û eniya şer di pêc dever û alan re destpêbikê((devera Kobanê Bozanê Şahîn Beg û birayê Wî Mustefa Beg herdu serokên hoza Berazan bûn ,berê Wan li Orfayê û Mereşê bû . bi wan re jî Osman Sebrî di çû da paşê ber bi eşîra xwe Merdîsan ve herê))(6)
Roja 1- 7- 1930 an de, û li ser beryara Xoyebûnê dest bi êrîşan hatkirin , li devera Kobanê Di şeva  3-8- 1930 an de , destek ji hêza Bozan Beg bi serokatiya Osman Sebrî  berê Xwe dane Orfayê û êrîş kirin ser du qereqolên leşkerî  li ser sînor di devera Serûçê De  û paşê rawestan û li benda serdarên hêza Bozan Beg û birayê Wî Mustefa Beg man . lê belê , herdu serdar negihan wa , ji ber ku herdu ji alê desthilata Firinsa ve hatin girtin û ew ber bi bajarê Helebê Ve şandin.dema şervan û çekdaran ev yek bihîstin hêvî û omîdên wan şikestin û ber bi şûn de vegeran .lê Osman ji ber ku ji sergungeha xwe lib ajarê Reqayê Revî bû ,nema karî lê vegerê û ji vê ma li kurdistana Turkiyê û di nav xaka wê de çû ,wê demê Di nav tevî wîlayetên Kurdistanê De leşker nema bûn , tev şandibûn enya şer li ser Araratê, valehî ket bû di warê Leşkerî de li deverê ,tenê Cendirme mabûn ,wan jî nedikarîn li pêşberî ti hêzan şer bikin ,yan jê rawestin , piştî du mehan û dema leşkerên Turkan ji Araratê Vegeriyan, careka dî rewşa deverê şil û pil bû , ûbi sedema vê rewşê Osman dîsa berê Xwe guhert û ber bi Sûriyê Ve zivirî. lê vegera vê carê ne hêsanî bû ,li herdu rexên sînorî hat gunehbarkirin, bê cih û war ma, ne çar bû ,û dergeh di rûyên wî de hatingirtin , li nava êlên Erebê Enizan ,li ser sînorê Herdu dewletan xwe veşart.
wê demê Ji nû ve zanî ku herçar eniyên dî tifengek ne teqandine û wek çûyîn, bi wî rengî bi şûn ve vegerane ((piştî ez vegeriyame Sûryê Min zanî ku herçar enyên din çi xwelî bi serên xwe de anîne. Celadet Bedirxan, Haco û mala Cemîl Paşa sê çar rojan di nava welêt de mabûn û bê ku tifengê Bi teqînin vegeriyabûn Sûryê û Firinsa hemû sergunî Şamê Kirbûn. her çi mala Ibrahîm Paşa, ne çûbûn serxetê Biryara Xoyebûnê tevî belavokan ji walî yê Mêrdînê re şandibûn )).(7)
Bi encama van bûyeran, ji Komela Xoyebûnê, piştî ji kar û xebatê bê hêvî  dibê û destê Xwe jê dibirrê û ji wê dûr dikevê,di dawiya sala 1930 an de , dever berda û rê girt û berî da êla Barzan,li kurdistana di wê salê de berdan û xwe di nav koçerên Ereban de veşart li Tilegel, ta revî ber bi ?man û Filistînê ve û li wir ma ta sala 1935 an de û pişt re vegeriya Sûryê. di sala 1936 an de ,desthilata Firinsayê Ew ber bi Ifrîqya ve ,li girava Midxeşqerê Ve sergunkir. lê li wir cî negirt û nerawesta, berî da Libnanê û di sala 1938 an de , ji wê derê Berî da Şamê û lê rûnişt.

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

London – Di çarçoveya projeya wergerandina wêjeya Erebistana Siûdî de ya ji bo zimanê kurdî, ku ji alîyê Desteya Wêje, Weşan û Wergerê ya Padîşahîya Erebistana Siûdî ve tê piştgirîkirin û ji alîyê Weşanxaneya Ramînayê ve bi hevkarîya Ajansa Kelimatê, nûnera Siûdî ya projeyê, tê meşandin, wergera kurdî (kurmancî) ya romana «Sîberdar» a…

Piştî ku em bi navê Nûneratiya ENKS li Ewropa beşdarî Kongreya yekem ya zimanê kurdî li Elmaniya , ya ku roja Şemiyê 27.06.2026 li bajarê Düsseldorf hate lidarxistin, me peyameke pîrozbahiyê arasteyî kongreyê kir.

Di heman demê de me nûçeyek li ser vê bûyerê bi zimanê kurdî û erebî belav…

Bi vexwendina Yekîtiya Revenda Kurdî, Nûneratiya Ewrûpayê ya Encumena Niştimanî ya Kurdî li Sûriyê, beşdarî karûbarên Kongreya Yekem a Federal a Zimanê Kurdî bû. Di kongreyê de komek ji akademîsyen, lêkolîner, siyasetmedar û nûnerên saziyên perwerdeyî yên kurdî beşdar bûn. Armanca vê kongreyê xurtkirina hewildanên parastina zimanê kurdî û parastina nasnameya çandî ya…

Dr. Mehmûd Abbas

Çima têkoşîna Kurdî hewceyê nûnasandinê ye?

Di dirêjahiya zêdetir ji sed salan de، gelê Kurd yek ji dirêjtirîn rêyên têkoşîna ramyarî li Rojhilata Navîn derbas kir. Ji piştî hilweşîna desthilata Osmanî، û dabeşbûna Kurdistanê di navbera çar welatên herêmî de، tevgera Kurdî ket rêyeke dirêj a berxwedana ramyarî û…