Çend kurtebêj di damezrandin û sazkirina dewletê de «Nêrîn û helwest»

Melevan Resûl   Yaneya Ehmedê Xanî ya rewşênbîrî / Dêrika Hemko/ simînarek li ser pêvajoya dewltê di pêngavên dîrokî de li navenda çand û huner li bajarê Dêrika Hemko bi beşdariya girseyek ji rewşenbîrên heremê hate li dar xistin , simîrvan Berdirxan Mîrza babeta mijare amade kiribû , Şev bi pêşkeşkirina nivîskar Melevan Resûl ve hate birêve birin , piştî kêliyek bê deng li ser giyanê hemû pakrewanên kurdistanê û şoreşa Sûrî , simîner hate xwendin û li ser van xalên jêrîn dabeş bibû :
–  Pênasîna dewletê ji serdemên kon ta roja îroyîn , li gor pênasîna siyasetvan û civaknasên civakî ve
 – Nimûeyên desthilatdariyê bi şêweyê dewletî ve
 – Çend mînakên giring di pêvajoya sazkirina dewletên mîna imperatorî , mîrnişîn , şahînşahî , qiraltî û komarên serdema nû .
 – Sedemên nekarîna miletê kurd ji bo avakirina dewletek serbixwe ta roja îro . –         Çareserkirina aloziyên dewletên ku li ser hîmên nijad , ol , bîrdoz hatîn avakirin û careserkirina kêşeya kurd di dewletên desthilatî kurdistanê . Di dawî de hate zanîn ku dewletên pir nijad bi vî şêweyên li rojhilat peydabûyîn , ew bûne parçek ji aloziyê bixwe û serdema dewleta netewî ( nijadî ) derbas bûye û pêwistî bi dewletên li gor pîvanên şaristanî heye heger em nebêjin di bingihê xwe de dewlet bi xwe tê wateya desthilatiyê û giringe dewlet bi vî şêweyî were herifandin û li şûnê komonên civakî werin saz kirin û sîstemek dûrî bandora dewletî were damezrandin , tê de hemû kes karibe nasmaeya xwe û beşdariya xwe di rêveberiya xweser de bi pêş ve bibe .
 Dawî deryê guftogoyê li ser naveroka babetê hate vekirin û derbirînên beşdaran mijar têr û teseltir kir .   Yaneya Ehmedê Xanî ya rewşênbîrî – Dêrika Hemko
 17/8/2012 

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Mislim Şex Hesen – Kobanî

Di şopandina dîroka dewletên Rojhilatê Deryaya Spî (Rojhilata Navîn) de, eşkere dibe ku dabeşkirina wan dewletan ne li ser bingeha faktorên xwezayî an civakî pêk hat, lê li ser bingeha berjewendiyên hêzên derve hate saz kirin. Ev rêbaz, ku di nav polîtîkayên kolonyal û stratejiyên navneteweyî de…

Fewaz Ebdê

Ev pênc salin ku Berzanê Dilovan miriye. Ji wî çaxî ve û gora wî bûye weke deriyekî bilez hatibe girtin, deriyekî bêdeng. Her ku Alanê Sofî Silo di ber re diçû, hest dikir ku Berzan bi kaba tiliya xwe ya nîşandekê li wî deppî dixe, weke ku li bîrdanka wî…

Sersaxî

Me bi xemgînî koça dawî ya nivîskar û navdarê Kurd Mihemed Emîn Bozarsalan di jiyê 91 saliya xwe de bihîst, bi vê helkefta xemgîn, li ser navê Nûneratiya Ewropa ya Yekîtiya Nivîskarên Kurdistanê, bi dilsozî û xemgînî, sersaxiya xwe ya germ pêşkêşî malbat, dostên wî, pertûkxane û çanda kurdî dike.

Mihemed Emîn Bozaraslan (15.09.1934- 09.02.2026),
nivîskar, zimanzan,…

EBDILBAQȊ ELȊ

Kurd li Sûriya ne pêleke awarte ya penaberan an jî komeke li ser sînorên welat ku ji nişka ve ketine hundir, lê ew bûbûn -û hîn jî- beşekî resen ya tevna civakî û erdnîgarî ku bi sedsalan berî damezrandina dewleta Sûrî ya nûjen hatibû avakirin. Û ew ne mêvanên demkî…