Ingeborg Bachmann û kurteşiroveyek li dor romana wê Malîna.

Tengezar Marînî
Roman a Ingeborg Bachmann ya bi navê “Malina” ne tenê romanek e, ku mirov tenê bixwîne; ew hevdîtineke bi şêwazekî din re, yê bîrkirin û hestkirinê. Ew çîroka jinekê ye, ku di cîhaneke cih ji bo hestên wê yên kûr tune ye de, diqete û diherife.

şiroveyeke zelal û wêjeyî ya vê berhema taybet heye:

“Ez” kî ye?
Vegêr, jineke ku wekî nivîskar dixebite. Ew pir hestiyar e û li evînekê digere, ku her tiştî tê de bibîne. Ew li malekê bi du mêran re dijî – an rastir bêjin: bi du beşên jiyana xwe ya hundirîn re:

Ivan: Ew evîna wê ya mezin e, lê ew mêrek e ku tenê li ser “karkirinê” û “geşbîniyê” dizane. Ew êşa wê ya hundirîn tênagehe û dixwaze ku ew tiştên “dilşad” binivîse. Ew nûnertiya cîhana derve dike û naxwaze êşê bibîne.

Malina: Ew bi wê re dijî, lê di rastiyê de ne mirovekî serbixwe ye. Ew beşa “aqilmend” a wê jinê ye. Ew sar, birêkûpêk û mentiqî ye. Ew ew beş e ku dikare di vê cîhanê de sax bimîne, lê ew vê yekê bi tepeserkirina hestên wê jinê dike.

Sê qonaxên “hilweşînê”
Jiyana bi Ivan re: “Ez” bi hemû hêza xwe hewl dide ku rojane bijî. Ew telefonan dike, nameyan dinivîse, hez dike. Lê ew şerekî bêdawî ye, ji ber ku neçar e ji bo Ivan xwe biguherîne.

Cîhana xewnan (“Mêrê sêyem”): Li vir çîroka “normal” diqede. “Ez” xewnên tirsnak ên bavê xwe dibîne ku ew diêşîne û tepeser dike. Bachmann bi vê yekê dibêje: Faşîzm di sala 1945an de neqediya ye. Îro ew di nava malbat û evînê de berdewam e, dema ku mirovek zulmê li yê din dike û biçûk dixe.

Dawî: “Ez” şer berdide. Beşê wê yê mentiqî (Malina) bi temamî kontrolê digire destê xwe. Ew jin di rastiyê de di navbera dîwaran de “winda dibe”.

Çima ew nameyên ku kes naxwîne dinivîse?
“Ez” bê rawestan nameyan ji wezîran, hevalan an jî ji “kesekî” re dinivîse. Ev name yek ji sembolên herî girîng ên pirtûkê ne:

Nameyên neşandî: Ev tê wê wateyê ku ew jin zimanekî nabîne ku bi rastî were bihîstin.

Tenêtî: Ew tim pêkolê dike ku têkiliyekê bi cîhanê re deyne, lê her carê têk diçe.

Maseya nivîsandinê wekî cihê bêdengiyê: Ew ewqasî peyvên xwe diguherîne heya ku tiştek namîne. Ew xwe asteng dike û sansurê li hizrên xwe dike, ji ber ew fêr bûye, ku di cîhana mêran de rastiya wê ne girîng e.

Çima di dawiyê de dibêje “Ew kuştin bû”?
hevoka dawîn a pirtûkê yek ji navdartirîn hevokên wêjeya almanî ye. Dema ew jin di nav dîwaran de winda dibe, ev ne xwekujî ye. Ew kuştin e.
Bachmann dixwaze bibêje: Civak, mentiqê sar ê mêran û awayê em pê bi hev re didin û distînin, tevdigerin, wî awayî ew jin kuştin. Wan ew giyan, hestiyarî û hunera wê dorpêç kirin heya ku êdî nikaribû bijî.

Li dawiyê: Roman a wê ya bi navê Malîna, pirtûkek e ku ji hêrsa kûr û xemgîniyê tije ye; romanek e li ser jineke, ku di cîhana mentiq û hişkiyê de cihê xwe nabîne, hatiye nivîsandin. Ew Nîq û
Tehmeteke li dijî kesên dixwazin mirov tenê “wek makîneyekê bixebite.”
Li derveyî çîrokên evînê yên kevneşopî, Malina wekî lêkolîneke radîkal a hilweşîna derûnî kar dike. Bi tevlîhevkirina sînorên di navbera rastî, xewn û nasnameyê de, Bachmann bersivên hêsan napejirîne û xwêner li şûna wan, ber bi kûrahiya hebûnê ya giyanekî ku xwe dişewitîne ve dikişîne.

 

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Dr. Mahmûd Abbas

Neteweyên Biçûk û Cihê Wan di Pergala Nû ya Cîhanê de

Di pergala nû ya cîhanê de، giraniya netewe û welatan êdî tenê bi firehiya erdnîgariyê، hejmara gel an mezinahiya hêza leşkerî nayê pîvan. Ceribandinên çend dehsalên dawî nîşan didin ku welatên biçûk dikarin bi rêxistina baş، veberhênana li mirov، avakirina aboriyeke…

Ezîz Xemcivîn

Baxê peyvan li ber te ye,
hilbijêre biskên hestan,
hilbijêre lavij û dastan,
hilbijêre çi demjimêr e,
besteya veşartina dilê xwe bidêre…
Li ber te ne,
stran û kaniya helbestan,
her guliyekî şevê bi bîrhatinên me dihûnin…
Hilbijêre hezkirinê li ser rûdêmên neynikî,
li ser zerdika gizingê,
girnijîna xwe bikole
û herdu destên xwe ji çivîka…

Rebhan Remedan
Piştî çend rojen kêm, 5ê Tebaxê/Augustê nêzîk dibe, ku salvegera destpêpêkirina Çepê Kurdî li Sûriyê ye. Rastiyek heye ku di dilê têkoşerên wê de cîhekî şoreşgerî yê taybet ji diyardeya çepgir re heye; çend ku Çepê Kurdî li Sûriyê di konferansa 5ê Tebaxê ya sala 1965an de ji bo Partiya Demokrata Kurd a Çep…

Fewaz EBDÊ

Rûto zû ji xew şiyar bû. Berî ku rok çavên xwe ber bi rojhilat ve veke. Berî ku rûyê xwe bi ava sar an a germ bişo, û berî ku li ber derî rûne û li çenteyê xwe yê piçûk li tiştekî bigere bîne bîra wî…