Nav Di Zimanê Kurdî de – Lêkolîn- Deham EbdulFetah

M.Emîn

  Ev pertûk berhemeke li dûv wan bizan û hewldanên bêrawestan, li ser rêya serastkirin û pêkanîna rêzmaneka sergihayî û yekane, ji aliyê mamosta Deham EbdulFettah ve têkirin, ku lêkolînên di warê rêzmanî de qûnaxa kurtebirî û gelemperiyê derbasbikin. di encaman de, rêzimaneka sergihayî ya hevgirt û yekane peydabibê
zimanê kurdî ji nava tariya xemsarî û paşguh ve avêtinê derkevê û bibê cihê xwesteka mirovê kurd û dilê wî bêxê di cih de, evîndar û xwendevanên zimanê kurdî kêfxweş û dilşa bikê, ku bi Karin bi şêwazekê rast û durist bîr û ramanên xwe ji kaniya kurdewariyê derbikin û li ser singa rûpelên sipî raxin, têkilî û danûsandina xwe bi miletê dî re kûr û serest bikin.
Belê, tevî ku mamosta di wê baweriyê deye, ku gelek arîşe û aloziyên zimanê kurdî, bêyî dezgehin netewî yên fermî çareser nabin . lê dibînê ku gelek ji wan alozî û arîşeyan jî, bi hişemendiya zanyarî kurdperwer û behremend çareser dibin .

Ji ber vê jî û li ber ronahiya van bîr û baweriyan, îro roj rê girtiye, gelek çalakiyên xwe yên torevanî û civakî paşguhê xwe ve avêtine û çalakiyên di warê zimên û rêzimanî de, dane ber xwe, ji xwe re kirine kar û bar, û bizavê dike, ku vî zimanê şêrîn ji zingara rojgarên bindestî û bêxwedîtiyê rizgar bikê, di naverasta karê xwe de xwestiye xwe ji çarçêweya rêzimaneke kurtebir û gelemperî dûr bikê, ji bo vê yekê babeta (Nav) tenê kirye mijara vê pertûka xwe .
Dema ku bi vî karî dirabê, yan jê dixwazê ku zanyar û behremendên kurd pê rabin .
Hingî dibînê ku wê bi vî karî asoyên pêşerojeka geş û xweş li pêşiya miletê kurd vebê û ev milet wê ber bi çivaka nêvnetewî ve herê û wê bi xurtî bi karibê doza maf û xwestekên jiyaneka rûmetdar, ji bo xwe û mirovatiyê bikê, divê derbarê de dibêjê : ((em ( wek neteweyeke xweser û navnas ) karibin, bi serbilindayî xwe nêzî civaka navnetewî bikin, xwe pê bidin nasîn û bidin pejrandin . hingê jî, emê bi xurtî karibin doza maf û xwestekên jiyaneka rûmetdar, bo xwe û mirovatiyê bikin . wê çaxê dengvedana doz û gaziyên me, dê li asteka dûrtir û berferehtir pêlbide, balkêşiya dengê me jî, dê kûrtir û xurtir be….! ))
Naveroka pertûkê dibin sê barrên serekî de hatiye raxistin û herweha dibin her birrekî ji wan barrên serekî de, bi hûr û berfereh ew mijar hatine şirove û ravekirin :
-Birrê yekem  

Beşên navan

Nav ji hêla nasînê ve
Nav ji hêla zayendê ve
Nav ji hêla wateyê ( hebîn û nebûnê ) ve
Nav ji hêla jimarê ve
Nav ji hêla bêjesaziyê ve

-Birrê duwem

Zayend ( nêr û mê )

-Berrê sêyem

Kombêjî

Ev pertûk ji (125) rûpelên destê navê pêkhatiye, çapa yekimîn sala 2005ê li Duhokê ji aliyê dezgeha sipîrêz ve hatiye çapkirin, lê çapa duwemîn sala 2006ê, li Sitembolê, ji aliyê Enstûtiya kurdî li Amedê ve hatiye çapkirin .
Pertûk pir giringe û gereke xwendevan û lêkolînerên zimanê kurdî wê bi hûr û kûr bixwînin û bidin xwendin.

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Bi vexwendina Yekîtiya Revenda Kurdî, Nûneratiya Ewrûpayê ya Encumena Niştimanî ya Kurdî li Sûriyê, beşdarî karûbarên Kongreya Yekem a Federal a Zimanê Kurdî bû. Di kongreyê de komek ji akademîsyen, lêkolîner, siyasetmedar û nûnerên saziyên perwerdeyî yên kurdî beşdar bûn. Armanca vê kongreyê xurtkirina hewildanên parastina zimanê kurdî û parastina nasnameya çandî ya…

Dr. Mehmûd Abbas

Çima têkoşîna Kurdî hewceyê nûnasandinê ye?

Di dirêjahiya zêdetir ji sed salan de، gelê Kurd yek ji dirêjtirîn rêyên têkoşîna ramyarî li Rojhilata Navîn derbas kir. Ji piştî hilweşîna desthilata Osmanî، û dabeşbûna Kurdistanê di navbera çar welatên herêmî de، tevgera Kurdî ket rêyeke dirêj a berxwedana ramyarî û…

Rabhan Ramadan

Ji dilekî ku kûta bîna xwe diyarî Kurd û Kurdistanê kiriye, û ji lîstika hestên ku tije keser û evîn in, dîwana “Warê Rojê” ya helbestvan mamoste Sîmko Botanî tê; da ku ji me re helbestên ku bi şêwazekî wêjeyî yê bilind, şirîn û helbestkî hatine hûnandin, pêşkêş bike. Ew…

Beşîr Botanî

Çîroka Stiranê

Hunermend Alan Botan, navê wî li nasnamê Şahîn Muhsin Derwîş e. Ew nevyê Egîd Axê û Xemse Bişarê Çeto ye (Egîd û Xemse dêbavên diya wî ne). Ewî sala 1988an li Stockholmê got min:

Min stirana (Min bêriya te kiriye) li ser dapîra xwe Xemsê nivîsî û jê re…