Siyaseta derve ya Iraqê bi nêrîneka kurdî ya sûrî

Dr. Ebdulhekîm Beşar

Dema em  di herêmê de, li ser siyaseta  derve ya Iraqê biaxivin, em ne li ser rêzdar wezîrê derve diaxivin. Lê belê, em li ser siyaseta Hikometa Iraqê ya ku Malikî li ser astê derve serkêşiya wê dikê,  dipeyîvin. Herkes dizanê ku peywendiyên di navbera rijêma Sûrî û Malikî de berî ku şoreşa gelê sûriyê pêbikevê pir tevîlhev û têkildar bûn, û rijêma  Sûrî tawanbarê serekî bû, bi nêrîna Hikometa Iraqê, di alîkarî û piştevaniya kiryarên teroristî de li Iraqê. û hemî  nîşan û pêzanînan dida xuya kirin, ku piraniya kiryarên teroristî yên ku li Iraqê rûdidan  ji xaka Sûriyê derdiketin , ta giha wê yekê ku Malikî gilî û gazindên Iraqê dijî rijêma Sûrî pêşkêşî Encumena Esayîşê kir.
û piştî pêketina şoreşê guhertineka bingehîn di siyaseta Hikometa Iraqê de beramderî rijêma Sûrî rûda û ew peywendî ji peywendîn pir nelihevhatî  û tevilhev ber bi sîstemeka piştgir ji rijêma Sûriyê re bi rengekê yekser yan jê neyekser peyda bû. helwêstên Iraqê di nava komkara dewldên Erebî de tev di xeta xizmeta riyêma Sûrî de hatin û helwêstên Iraqê yên herêmî jî hemî ketin di coka xizmeta rijêma Sûrî de. Her dîsanê Iraqê rêyên xwe yên esmanî ji bo veguhestina çekan ji rijêma Sûrî re vekirin û dema ku rastî birhên hêzên nêvdewletî bû, bêçare ma  esmanên xwe girtin û dest bi vekirina rêçikên erdî kir,ji bo ku çek û teqemeniyan bigihînê rijêmê.ne ev bi tenê,lê beşdarî di pêkanîna dorpêçkirina aborî de jî ne kir.vajî vê yekê tevî jî,xebitî û piştevaniya rijêma Sûrî kir, û xalên xwe yên sînorî li piştê û bi yekser ji bo bazirganiyê vekir û herweha ji bo ku pêgihandina cugrafî,aborî û bazirganî di navbera xwe û rijêmê de pêkbînê,ta bi Malikî re giha wê yekê ku bêjê: rijêma Sûrî nakevê û dê çima bikevê ?.

Siyaseta nû ya ku Îran birêve dibê,şax û baxên xwê yên ne siyasî hene, û ew şax û bax xizmeta aramî û seqamgêriya herêmê di dema nêzîk û dûr de jî nakin,lê belê, dibê bi bê egerên tevdan û levdanên dijwar di tevaya herêmê de,û piştî ku rijêma Îranê têgiha  û ket wê baweriyê de ku rijêma Sûrî  ber bi hilweşandinê ve ye û hikometa  nû li Sûriyê, piştî ketina rijêma Sûrî wê ecindeyên Îranê bicih neyînê û wê ne beşek bê jî ji siyaseta Îranê di herêmê de,ji ber wê jî ji xwe re li berdîlyekî gera ,ku bikarê bi wan erkan rabê û ji vê çav ketin ser Malikî û ew hat helbijartin, yê ku yan divê ecindeyên Îranê pêkbînê yan jê divê dest ji desthilatdariyê berdê,ji ber bê erêkirin û piştevaniya Îranê nikarê berdewamiyê di hikomdariyê de bikê.vêca Malikî dûvkatiya siyasî û dûrketina ji beryara niştîmaniya Iraqê ya serbixwe ji xwe re helbijart û herweha dev ji serweriya Iraqê jî berda di ber parastina berjewendiyên Îranê de beramberî ku ew kursî ji bin wî der nekevê.ev yeke didê nîşan kirin,ku Iraqê beryara xwe ya siyasî ya serbixwe ne bi tenê wenda kirye,lê belê,ewê ji nû ve vegere rengek ji rengê diktatoriyetê,madem hikometa Iraqê bi kesatiya Malikî amadeye ji her tiştî re beramberî ku desthilatdarî ji destan neçê,ev wê yekê didê eşkere kirin, ku Malikî wê hemî şêwaz û rêyan bigirê ta ku bihêlin ew bimînê domdar di desthilatdariyê de,her ev bixweye rêz û rêbaza diktatoriyetê,û ev wê kartêkirin kûr û nêgatîv li ser rewşa navxwe ya Iraqê û tevaya herêmê jî  bi xwe re hilgirê.

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

EBDILBAQȊ ELȊ

Di nav tevlihevȋ, alozî û qeyranên ku herêm di nav de ye, “medyaya Qeyranê” wekî amûreke bingehȋn ȗ sereke ya birêvebirina raya giştî derdikeve pêş. Ev celebê medyayê di demên teng de tê ezmȗnkirin; çimkî dema ku karesatek an pirsgirêkek çêdibe, mirov hevsengiya xwe winda dikin û li her agahiyekê…

Li bajarê Düsseldorfê li Almanyayê, konferansa damezrîner a Hevgirtina Civaka Sivîl ya Kurdî bi dawî bû, piştî rojekê ji nîqaş û gotûbêjên berpirsiyar ên ku nûnerên dehane rêxistin, civak û saziyên sivîl ên Kurdî li hev anîn, bi tevlêbûna nûnerên hin partiyên Kurdistanî û her wiha bi amadebûna kesayetiyên civakî, çandî û akademîk…

Qado Şêrîn

Ehmedê Huseynî helbest guhert, helbesta wî watedar û bihêz û xweşik bû, kesek nikare wê inkar bike. Ew e yê ku helbesta nûjen gihande asta helbesta kilasîk.
Ji ber ku Ehmed lawê civaka kurd e ku hîn peyetiya kesayet û siyaset û idyelojya berz û blind û sereke ye, xwezî li Swêdê maba, pesnê Ocalan…

Hişyarê Emerê Le`lê

Periya dil ciwanek bê hemberî
Te ez kirme nav pizotên agirî

Bêriya te her di dilde dikelê
Hest û canê min li ser te dan girî

Xewna te ez jê şiyar nabim ticar
Te xeyalên asoyên min tev birî

Dil bi deştêve bi…