Vedîtina regê kar di çawigê D de

Ebdûlazîz Qasim

Di zimanê kurdî de, pênc çawig (rader) hene, ew jî (an, în, din, tin, ûn), lê di axaftina kurdî (zarê kurmancî) de şeş çawig têne dîtin, ku çawigê (rin) li wan zêde dibê, lê di (zarê Soranî) de, çawigê R li ser çawigê D tê hijmartin, mînak:

Kurmancî: Birin, xwarin, …

Soranî: Birdin, xwardin, …

Di zimanê kurdî tîpa (i, الكسرة) çawig nîne, û di rênivîsa Aramî de (rast) de hîç wêneyek nîne.

Di rênivîsa latînî (çep) de, ku şaşîtiyek mezin di vedîtina regê karî de heye, bi taybetî di çawigê D de.

Mînak: standin, çandin, revandin, xwendin (xwandin), ….

Di rênivîsa çep de, tîpa a  î

Şaş: Standin(stîn), çandin (çîn , revandin (revîn) …

Di rênivîsa rast de, tîpa aê, ku ev yek li gorî axaftinê jî dirust e.

Dirust: Standin(stên), çandin (çên , revandin (revên) …

– Dirust: bistêne, bixwêne, biçêne …

– Şaş: bistîne, bixwîne, biçîne ..

Her wiha ku di tawandina navan de jî tîpa A dibê Ê nabê Î.

Mînak:

Welat welêt

Bajar bajêr., …

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Fewaz Ebdê

Ez ti carî wê sibehê jibîr nakim.

Çaxê rokê bi dizî tîrêjên xwe davêtin navtarên Niqare, weke ku nedixwest wê şiyar bike û qerebalixa rojane nebihîze: banga keleşêr û qidqida mirîşkan, barrîna sewêl û borrîna çêlekan, û kûçikên ku di wan sikakên teng de pey pisîkan diketin….

Mehmûd Badilî

Di demek herêmî û navneteweyî ya gelekî aloz de, General Mazlûm Ebdî du erkên bingehîn destnîşan dike ku wekî bernameyeke siyasî qonaxî xuya dikin, lê di bingehê de ev herdu erk encama sedsaliyekê ji xwestekên gelê Kurd li Sûriyê ne:

Yekem, bi cihkirina rêkeftineke destûrî bi hikûmeta Sûriyê ya…

Mislim Şêx Hesen – Kobanî

Ziman ne tenê amûrek ragihandinê ye di jiyana mirovan de, ew di heman demê de stûnek bingehîn e ku nasnameya kesane û neteweyî li ser wê ava dibe. Di çarçoveya lêkolînên zanistî yên civaknasî û zimannasiyê de, ziman wekî pergalekî sembolîk û semantîk tê nirxandin ku rê…

Hozan Yûsiv
 

Ev gotar bi taybetî balê dikişîne ser statuya zimanê kurdî li Sûriyê di ronahiya geşedanên siyasî yên dawî de.

Pirsek heye ku pir caran di nîqaşan de derdikeve pêş:

“Heke Kurd zimanê xwe dixwazin, çima bi erebî dinivîsin û têkiliyê dikin?”

Di nihêrîna pêşîn de, ev weku pirsgirêkek zimannasî…