I. Raweyên Navdêran
Hozan Robar
Di zimanê kurdî de navdêr birekî sereke ye ji birên axaftinê, û jimara navdêrê bi giştî 40% ji axaftina me ye, lewra eger em navdêrê baş binasin em ê karibin pareke mezin ji rêzmana kurdî jî binasin.
Navdêr navlêkirina zanyar Celadet bedirxan e, navdêr heman wateya bêjeya “nav” dide ya ku di…
Berzo Mehmûd
Wek em dizanin ku Cegerxwîn yek ji wan nivîserên nifşê govara Hawarê bû, ya zimanzanê hêja Celadet Bedirxan, yê ku şoreşek di cîhana rewşenbîriya kurdî di zarê kurmancî de di wê serdemê de pêxist. Helbestvanê meyê hêja, Cegerxwîn di wê serdemê de serê xwe hilda. Em vê yekê dibêjin da ku hin fakterên pêkhênerane…
Berzo Mehmûd
Di nivîsarên kurmancî de, bi taybetî yên nivîserên Kurdê Sûrî û Tirkiyê, peyva “tore” beramberî zaraweya (edeb) أدب ya ‘Erebî û “literature”a Inglîzî bikar tê. Bi rastî ta vî kêlîkê jî ez nizanim ew nivîserê pêşî yê ku peyva (tore) beramberî (edeb) hilbijartiye. Peyva “tore” di sedê bîsatn de li ser rûpelan tê…
Berzo mehmud
Çendlayeniya zarawe
Nivîserên zarê kurmancî zaraweyên (sîyasî, siyasetmend, siyasetmedar, konevan, û, rêzan û) bo yek têgeyî beramberî zaraweya (politician – politics)a Ingilîzî, yan jî hember (siyasî)ya ’Erebî bikar tênin. Wilo jî konevanî û rêzanî siyasetmendî û siyasetmedarî wek navê wate tête dariştin. Hin nivîserên zarê Soranî heman wate û têge bi zaraweyên (sîyasî, siyasetmend, siyasetmedar,…
Siyamed Sîpan Uğurlu
Em xwe bera nav rûpelên pirtûkên olî û pîroz didin. Di destpêka her pirtûkên pîroz de bahsa wate û rola ziman tê kirin, ev dibe Quran, Zebûr, Încîl anjî Tebar dibe. Di hemû pirtûkên pîroz de tê gotin ger civakek zimanê wê di xeterê debe, civak bi xwe di xeterê deye.Li gora vê…
Siyamed Sîpan Uğurlu
Berî xwe bera nav bahr û okyanûsên keserên xemgîniya xwe berdim, ka em nirxandinek li ser ziman bi hevre parve bikin:
„Dernekeve ji mal e
Hem ciwan e hem kal e
Geh şûr e geh mertal e
Hem neyare hem heval e
Geh şêrîn e geh tahl e
Geh rastiye geh xeyal e
Hem çol e hem jî mal e
…
Pêşgotin
Bikaranîna Cînavên (Bernavên) kesok
Û giringîya wan bi deman re
Bikaranîna Bernavên şandek (nîşandan)
Bikaranîna Bernavên pirsyar ( kî – kê )
Bikaranîna forma yekjimar û pirjimar
Bikaranîna Rengdêran
Bikaranîna Zayendan
Bikaranîna Navdêrên ku bi (an) dibin pirjimar
Bikaranîna Zayendên ne pendî bi navdêran re
Bikaranîna Navên tewandî
Bikaranîna Daçekan bi hemî beşên xwe ve
Bikaranîna Lêkeran
Bikaranîna lêkerên mîna ( kirin – bûn )
Bikaranîna neyînê di…
Berzo Mehmûd
Berzomehmud@myway.com
I
Guftûgo û gengeşe[i] di şîrovakirina diyardeyên ziman de karekî pir baş e, û pir pêwîst e. Belê danûstandin buwara ziman nabê bi awakî sakar û zanebûneke seresere, bê ku ser rêbazeke zanistî werê. Guftûgo di buwara diyardeyên ziman de pêwer/pîver û mercin xwe hene, ango nabê wek bar û doxê axaftinên siyasiya bin, yên…
Hozan Robar
Di zimanê kurdî de ji bo nîşandana dem û kesan di lêkeran de, berlêker[1] û dûpaşên[2] rêzimanî (prefîks û sufîksên) bi raya lêkeran ve tên likandin (zeliqandin), wek:
Ez dixwim, tu bimeşe, ew direve, tu dikevî, hun vedigerin
Dûpaşên lêkeran:
Em ê tenê dûpaşên dema nuhok û buhêrka xwerû rave bikin.
TAK
KOM
1. Ez —*im/m
1. Em —in/n
2. Tu —î/yî
2….
Hozan Robar
Di dîroka gelê kurd de, bindestiya hezar salan û şer û zordestiya li ser kurdan, bandoreke neyînî li çand û wêjeya kurdî kiriye. Ev jî bûye sedemek ku zimanê kurdî bê xwedî bimîne û bi taybetî piştî hatina ola îslamê.
Lê dîsa hin çirûsk vêketin, bi saya hin helbestvanên, mîna Baba Tahirê Hemedanî ku…
