ROJA CîHANÎ YA JINÊ

SEÎD YÛSIF

_ Di 8 ê avdarê de, sala (1908) an, li bajarê Niyûyork ê, li Amrîka yê, (15) de Hezar jin yên karker, derketin meşekê bi aştiyan e, hinek daxwazên wan, yên sereke hebeûn :
1_Kêmkirina hejmarên kar.
2_Bilinkirina mûçeyan.
3_ Parastina mafê hibijartin û deng danê.

_Piştî derbasbûn a salekê, ji bûyer a wê meşê re, Partî ya Sosyal ya Amrîkî, Ragihand ku ew roj bibi rojeke netewî ya jinê.

_Di sala (1910) an de. xanimek tê naskirin bi navê :
Kilara Zîtkîn, ragihand, û daxwazkir, di kongirek e nav dewletî de, ya jinên karker li Kopinhagin ê Paytexta Danmark ê. Û bi beşdar bûn a (100) jinên din.ku (8)Avdar ê bibe Rojek e cîhanî, û bi temamî wan eşkerekir û erênî ya xwe dan.

_Di sala (1911) an de. Çar dewlet ê ewropî : Almanya, Nêmsa, Siwêsra, Danmark. Ahing li darxistin ji bo roja (8) ê avdar ê.

_Lê belê, xwestek a xanim Kilara pêşde çû û rengekî firehtir sitand, dema ku jinên Rûsya yê derketin xwepêşandanek ê di navbera salên Ceng a Cîhanî ya yekemîn. Silogana wan ew bû : ” NAN Û AŞTΔ.piştî derbasbûn a çar rojan di ser Raperîn a wan re, QEYSER ê Rûsî, ji dest hilat xistin, û hukûmetek demikî hate li darxistin û mafê deng danê da jinên Rûsya yê.

_Di sala (1975) an de. roja (8) Adarê dibe rojek e cîhanî ji bo tevahiya jinên cîhan ê. dema ku yekîtî ya navdewletî, bi biryarek e fermî ragihand û eşkerekir.

_Li hemû bajar ê Cîhan ê, jin û mêr ahinga li dardixin, gotaran dibêjin, doza hevgirtin a jinan dikin, û xebat ê ji bo wekhevî ya mafên kesayetî, mirovayetî, û rêzgar bibin ji îşkence û setemkarî ya zilaman,… Azad bibin, ne Dîl bin ne kolebi, ne bin dest bin.

_Jina Kurd weke beşek ji tevahî ya jinên cîhanê, ew li ser rêka pêşketinê ye gav bi gav, û roj bi roj, bi serdikeve, bergirî yê di ber mafên xwe yên rewa dike, lê bila baş ew dizanibe ku bi xwendin û kar ewê bi serkeve û azad bibe.

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Şîlan Doskî

 

Çiyayên Kurdistanê di biharê de ji nû ve şiyar dibin. Piştî mehên dirêj ên zivistanê, giyayên kûvî li her derê şîn dibin, ku bi sedsalan beşeke girîng a çanda kurdî ne.

Ew ne tenê di çêkirina xwarinê de têne bikaranîn, lê ji ber taybetmendiyên xwe yên dermankirinê jî…

Tengezar Marînî

Ji bo em bikaribin pirsan biafirînin, pêdiviye em hişmendiya xwe têxin bin barê lixwevegeranê.

Vê carê bi felsefa civakî re û yek ji wan profesorên Fîlosof ên jin (Hanah Arendt

Teoriyên felsfa Civakî yên Hannah Arendt

Hannah Arendt (1906-1975) teorîzan û fîlozofeke siyasî ya bibandor…

EBDILBAQȊ ELȊ

Avdareke nȗ ȗ rewșȇn dijwar

Dem dibûre û sal li pey salȇ tȇn, sal nȗ dibin, temenê mirov jî bi xwe re kintir û kevintir dike, lȇ mirov tu carȋ ranaweste, hêvî, omȋd û dilxwazî di dil de her dimînin ȗ her ȗ her nȗjen, zindî û…

Narîn Omer

Bi çavên min te nabînin
bi lêvên min te naxwînin
Di dermafên te şaşyar in
xwe yekcarê dixapînin

Nikarim bê te jîndarbim
tenê rûnim tenê rabim
Tuyî mayîn tu jîna min
ji ber mana te vîndar bim

Li gor dana te bêzar im
li ber pesnên te bêzar im
Ziman û ev qelem jar bûn
li şûna…