Çîroka (Segvanê Xurikî), Ji Çîrokên Resen Yên Folklorê Beriya Mêrdînê Ye

  Konê Reş

   Di van rojên dawî de mamoste Mistefa Cizîrî pirtûkek xwe a nû bi navê (Segvanê Xurikî) bo min şandiye. Ev pirtûk ji rex Enstîtuya Kurdî a Stocholmê di sala 2011 an de hatiye çap û belav kirin.

Piştî ku min xwend, ew rojên min yên zaroktiyê hatin bîra min, dema ku zivistanên sar û bi baran bi ser me de dihatin, me xwe li ber agirê tifikê û sopa tepika gerim dikir û di ber re li çîrok û çîvanokên beriya Mêrdînê guhdarî dikir.. Erê xwendina vê çîrokê ew rojên zaroktiyê anîn bîra min.
Bi rastî Mistefa Cizîrî, ev çîrok ji nav dilê çîrokên Beriya Mêrdîmê bijartiye, nesaxim ku bajarê Amûdê, Mêrdînê û Beriya Mêrdînê navendin ji bûyerên wê re.. Wî, bi zimanekê sade kurdî û rewan berhev kiriye. Lê mixabin gelek şaşiyên çapê di nav re derbas dibin. Dema ku mirov dest bi xwendina wê bike, nikare xwe bi dawî ve negihîne.. Ev çîrok xweş nişan e ji kevinbûn û dêraniya bajarê Amûdê re..

   Mamoste Amed Tîgrîs di pêşgotina vê pirtûkê de wiha nivîsandiye: Bûyer û çîroka (Segvanê Xurikî), Li herêma Mêrdînê derbas dibe ku wê demê bajarê Amûdê jî li ser Mêrdînê bûye. Li gor dema xwe rewşa civaka wê herêmê, çanda wê herêmê, helwest û kirinên dagîrker û zalimên wê demê dide xuyakirin. Ev çîrok mêranî, zordestî, bêbextî, bext û textî bi awayekî zelal û vekirî radixe ber çavan.

   Mamoste Mistefa Cizîrî di sala 1959an de li Qamişlo hatiye dinyayê, dibistana seretayî li gundê herêma Omeryan (Kurka Çeto), xwendiye, lîse li Nisêbîn û Diyarbekirê xwendiye. Di ciwaniya xwe de ketiye nav refên azadîxwazên kurdistanê de û gelek caran ji ber xebatên xwe yên polîtîkî hatiye girtin. Di sala 1981 ê de ji br sedemên siyasî derketiye dervî welat û li Swêd bûye penaberekî siyasî. Li bajarê Stokholmê bi salan mamostetiya zimanê kurdî kiriye. Bi xebatên siyasî re xebatên çandî jî meşandiye.. Ji derî vê berhemê gelek nivîsên wî di kovara û malperan de derketine û ji Swêdî (Nêçîra Rovî û Mêrga Jêrî) wergerandiye Kurdî..
   Ez ji dil spasiya kek Mistefa dikim û jê bi hêvî me  ku vê zimanê xwe yê xweş û hêsan di gelek karên wiha de bikar bîne.

Konê Reş

Qamişlo,23.08.2011

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Bizava Aştîya Navxweyî (BAN) sazîyeka sivîl e ku ji rewşenbîr, mafnas û akademîsyenên li Kurdistanê û dîyasporayê ne, pêk hatîye; bûyerên xeternak ku li taxên kurdnişîn ên Şêx Meqsûd û Eşrefîyeyê di van rojên dawî da pêk hatin, ji nêz ve dişopîne û bı tundi şermezar dike.
Di van bûyeran da, ev taxên kurdnişîn bi tank…

Mihemed Hemo

Kê ji dil de hezkiribe, êdî bawer nake ku xeraptrîn; jiyana cengêye.

Raste! Şer dikare laşan bêxîne, lê hezkirin jî dikare, rûmetê bêxîne.

Hezkirin di welatê me de wek Çokelatê erzan e: bi kaxetên ciwan tên pêçan, lê zû bi meran de vedidin; li şûna ku merov dilxweş bik, merov dicersîne.

Ger merov bi qurbaniyên evînê hest bibe, hêstirên xwe ji qurbanên qeza û cengan re namînin.

Demekê min kompaniyek li Hewlêrê bi rê ve dibir. Karmendekî me li deriyê min da û got:

Mamoste, keçek Sûrî bi tenê ye, doza kar dike.

Min got:

Başe, ger wisa ye, guneh e, bila kar bike!

Turbîlekê bide dest wê xortê di metbexê de û metbexê bide destê keçikê!

Min jî wisa, bi dilnermî, kompaniyê bi rê ve dibir; ne bi duristî.

Roja din ez çûm kar. Gava ez ketim deriyê bîroya xwe, min dît her tişt pak û li hevhatiye. Ez pêhest bûm ku destekî nû ketîye nivîsgeha min. Min ji karmendekê re got:

Çi bi nivîsgeha min hatî?

Wê bi berkenkî şermokî got:

Ew keça Sûrî ya ku nû ketîye kar, pak kirî.

Hîn em daxfîn. Wê karmenda nû qehwe ji me re anî.

Fewaz EBDÊ

Em hîn jî li ser rêçikên xwaromaro dimeşin,

Em û rekeh li hev banîne

Çi rengê wê be

Bi çi şêweyî be;

çi ji hesinê neteweyî

û çi ji zêrê olî be.

Lê em ;

Em…

Mensûr Cîhanî – Derbarê paqijkirina etnîkî ya li dijî gelê Kurd li bajarê Helebê ji aliyê hêzên hikûmeta Sûriyê ve, Mesûd Barzanî got: Paqijkirina etnîkî û nijadî ya li dijî gelê Kurd sûcekî li dijî mirovahiyê ye û dê encamên wê yên karesatbar hebin.

Hêzên hikûmeta nû ya Sûriyeyê, ku ji bermahiyên…