Çîroka (Segvanê Xurikî), Ji Çîrokên Resen Yên Folklorê Beriya Mêrdînê Ye

  Konê Reş

   Di van rojên dawî de mamoste Mistefa Cizîrî pirtûkek xwe a nû bi navê (Segvanê Xurikî) bo min şandiye. Ev pirtûk ji rex Enstîtuya Kurdî a Stocholmê di sala 2011 an de hatiye çap û belav kirin.

Piştî ku min xwend, ew rojên min yên zaroktiyê hatin bîra min, dema ku zivistanên sar û bi baran bi ser me de dihatin, me xwe li ber agirê tifikê û sopa tepika gerim dikir û di ber re li çîrok û çîvanokên beriya Mêrdînê guhdarî dikir.. Erê xwendina vê çîrokê ew rojên zaroktiyê anîn bîra min.
Bi rastî Mistefa Cizîrî, ev çîrok ji nav dilê çîrokên Beriya Mêrdîmê bijartiye, nesaxim ku bajarê Amûdê, Mêrdînê û Beriya Mêrdînê navendin ji bûyerên wê re.. Wî, bi zimanekê sade kurdî û rewan berhev kiriye. Lê mixabin gelek şaşiyên çapê di nav re derbas dibin. Dema ku mirov dest bi xwendina wê bike, nikare xwe bi dawî ve negihîne.. Ev çîrok xweş nişan e ji kevinbûn û dêraniya bajarê Amûdê re..

   Mamoste Amed Tîgrîs di pêşgotina vê pirtûkê de wiha nivîsandiye: Bûyer û çîroka (Segvanê Xurikî), Li herêma Mêrdînê derbas dibe ku wê demê bajarê Amûdê jî li ser Mêrdînê bûye. Li gor dema xwe rewşa civaka wê herêmê, çanda wê herêmê, helwest û kirinên dagîrker û zalimên wê demê dide xuyakirin. Ev çîrok mêranî, zordestî, bêbextî, bext û textî bi awayekî zelal û vekirî radixe ber çavan.

   Mamoste Mistefa Cizîrî di sala 1959an de li Qamişlo hatiye dinyayê, dibistana seretayî li gundê herêma Omeryan (Kurka Çeto), xwendiye, lîse li Nisêbîn û Diyarbekirê xwendiye. Di ciwaniya xwe de ketiye nav refên azadîxwazên kurdistanê de û gelek caran ji ber xebatên xwe yên polîtîkî hatiye girtin. Di sala 1981 ê de ji br sedemên siyasî derketiye dervî welat û li Swêd bûye penaberekî siyasî. Li bajarê Stokholmê bi salan mamostetiya zimanê kurdî kiriye. Bi xebatên siyasî re xebatên çandî jî meşandiye.. Ji derî vê berhemê gelek nivîsên wî di kovara û malperan de derketine û ji Swêdî (Nêçîra Rovî û Mêrga Jêrî) wergerandiye Kurdî..
   Ez ji dil spasiya kek Mistefa dikim û jê bi hêvî me  ku vê zimanê xwe yê xweş û hêsan di gelek karên wiha de bikar bîne.

Konê Reş

Qamişlo,23.08.2011

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Silêman Bavê Sîpan

Ez Kurdim, li her derê
Nabê tiştek min biguherê

Ev zimanê min Kurdî ye
Min ji dayika xwe girtiye

Ne bi tirs û ne bi şerm
Serbilind im ez her dem

Kurdim ez, ji kok û reh
Kurd dimînim li her cih

Kurdî bo min,ne zimane
Ew dîrok e, ew jiyan e

Ew dengê bav û kalan e
Ew stranên…

Ezîz Xemcivîn

Kî li benda te bû
Kî li kolana dildariyê bendewara gulekê ji destê te bû?
Dildareka bêdeng im,
yarê min!

Evîndara bayê hênik û axa warekî me,
ne baskşikestî me,
ne bineka ketî me,
çima li şaneşîna evînê tu min nabînî,
yarê min?!

Roja evînê bi hêviyên neyar nayê girtin…
Sozên li hev badayî,
bi hêsanî…

Fewaz Ebdê

-1-

Ezbenî!
Herdû çavên te ji zaroktiyê re bexçene
Kenê te hêlana asîmên e.

-2-

Her ku li te dinerim ezbenîLanguage Resources
Zarokekî li paş sîberên salaln dibînim
Bi destê xweyî biçûk
evînê qenewîç dike.

-3-

Tu mîna zarokekî ji rîhanan hez dikî
û mîna ku hê nû te
temen vedîtibî
çîrokan dibêjî.

-4-

Çaxê tu di nav neviyên xwe de rûdinê
Temen kirasê xwe di ser xwe…

Dildar Aştî

Te rojekê
Kevirekî kelemî
ji rêçekê hilnekir
Te rojekê
Şûşeyekî şikestî
Ji ber lingên mendalekî ranekir

Te gulek tî
Di bexçeyê evînê de av neda
Te goleke meyayî
Li ramanê tev neda!..
Te berxeke windayî
Negihandiye nav kerî
Te pîreke rêwindayî
Negihandiye ber derî

Di şeveke bi tirs de
Çi nameya evînê te neguhest
Mafê peyveke tenê
Di civata padîşah de te nexwest
Te rojekê
Simbilekî ziviyê
Ji şewatê neparast
Ne li keviya rêyekê
Ne li…