Eliyê Seydoyê Gornaî (1)

Siyamend Brahîm

Min di gotara xwe ya pêşî de li ser dîroka Ûrdin û kurdên wê nivîsand bû, û li vir bi taybetî ez hez dikim li ser kesayetekî kurdê Urdinê binivîsînim, Helbet xwendevanên kurdên Sûryê xweşik wî nas dikin, Belê naskirina wî li Sûryê ew ji ber ku ferhenga wî ya bi zimanên Kurdî – Erebî xweşik hate belavkirin, belê ferhenga wî piştî me destûra çapa wê ji wezareta ragihandina Sûryê derxist, û nêzîkî sê hezar dane me jê belavkir.
lê pirr ji xwendevan û rewşenbîrên kurdên Turkiya xweşik nas nakin,  ku ewî li seranserî Qiralgeha Urdinê navê xwe çesipand, Erê ew bi hemî rengê xwe ve cihê şanazî û pesindariyê ye, kesayetiyeke xwedan derûneke kurd, di kesayetiya wî de hemû rengê mêrxasî jîrbûnê xuya dikir,
Li vir divê mirov li pileya niştimanperweriya han bêteşe nemîne û li ber dîroka vî kesî han raweste, Belê pêla hesta netewiya kurdî  li cem vî kesê han berze, temaşe bikin bê çawa yekî li ji Kurdê Ûrdinê ev hesta netewî li nêv komeleke Erebî fêrî zimaê kurdî bibe, ew dibêje min carê ji çîrokên pîrka xwe hesta hezkirina zimanên kurdî kete dilê min. yekem car ahenga kurdî pêlên dilê min hejand. 
Belê mamostê nemir Elî piştî li zanîngeha Emrîkê li Beyrûdê xwendina xwe ya di warê polîtîk û ekonomî kuta kir, û vegeriya Emmanê û di warê diblomatîk de kar kir, û digel vî karê han jî ew ji guvika Kurdîtiyê berneda, û gava kovara Hawarl derket, ewî kêfxweşiya xwe anî û mamoste Celadet pîrozkir, û jê re sirinceke dîroka hayedar kir, Erê hayedariya wî ku Celadet tîpa Q ya ku di elfbeiya Celadet de hatiye nivîsîn wek K tê xwendin û nivîsîn.
Ji ber vê yekê mamoste Elî ew durvê han ji nivîsîna vî tîpê han ne di cihê xwe de dît û name ji Celadet re şande Şamê, û mamoste Celadet jî wek ya wî kir û tîpa Q ya ku bi K dihate xwendin û nivîsandin guhert, û tîpa K ya bi Q dihate xwendin û nivîsîn guhert, Hêjaye gotinê ku ne tenê bendewarî û xebata Eliyê Seydo di warê  zimanên kurdî de bû, belê “ewî hezdikir bi rêwîtiyeke ji welatê kurdistanê re ji nêzîk ve nas bike û li ser dîroka wê binivîsîne”.
Belê ev rêwêtiya wî ya ku di sala 1931 piştî ku ji beşê konevanî û ekonomî ji zanîngeha Emrîkî li Bêrûtê derçû, Îcar bi xurtî berê xwe da xebata kurdewariyê, û berê xwe da ev koça kurdistanî.
Erê di vê koça han de di destpêkê de çêla dîroka Urdinê heta ku Haşimî bi alîkariya Ingilîzan qiralgeha xwe avakirin, piştre ew behsa rêwîtiya xwe  
Hêjayê gotinê ku piştî ku di sala 1931 çû kurdistana başûr, û piştî ku ew vegeriya û dest bi nivîsandina dîtin û rêwîtiya xwe kir, belê hinekî ji mêjûyê me ronîkir, Îcar li vir mamoste Elyê Seydoyê Goranî ne tenê dîroka Urdin, Şamê, Û bi kurtî dîtinê wî yên zanyarî, û cuxrafî, çiyayên Kuridstanê, dîtina serokên bajarên Kurdan, hevdîtina dûr û dirêj bi serokên eşîrên Kurdan re, salixdana welatê Kurdan, xweşiya dîtinên xwe ji sulav û kaniyên Kurdistana Rengîn wekî durr û cewahiran ristkir.
Belê ev tevayiya xwendin û nerînê xwe yên dewlemend ew tevan xiste pirtûkeke bi navê (Koçeke ji Emanê heta Emadiyê),  ev pirtûk di sala 1938 li Qahira hate çapkirin.  

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Mihemed Hemo

Kê ji dil de hezkiribe, êdî bawer nake ku xeraptrîn; jiyana cengêye.

Raste! Şer dikare laşan bêxîne, lê hezkirin jî dikare, rûmetê bêxîne.

Hezkirin di welatê me de wek Çokelatê erzan e: bi kaxetên ciwan tên pêçan, lê zû bi meran de vedidin; li şûna ku merov dilxweş bik, merov dicersîne.

Ger merov bi qurbaniyên evînê hest bibe, hêstirên xwe ji qurbanên qeza û cengan re namînin.

Demekê min kompaniyek li Hewlêrê bi rê ve dibir. Karmendekî me li deriyê min da û got:

Mamoste, keçek Sûrî bi tenê ye, doza kar dike.

Min got:

Başe, ger wisa ye, guneh e, bila kar bike!

Turbîlekê bide dest wê xortê di metbexê de û metbexê bide destê keçikê!

Min jî wisa, bi dilnermî, kompaniyê bi rê ve dibir; ne bi duristî.

Roja din ez çûm kar. Gava ez ketim deriyê bîroya xwe, min dît her tişt pak û li hevhatiye. Ez pêhest bûm ku destekî nû ketîye nivîsgeha min. Min ji karmendekê re got:

Çi bi nivîsgeha min hatî?

Wê bi berkenkî şermokî got:

Ew keça Sûrî ya ku nû ketîye kar, pak kirî.

Hîn em daxfîn. Wê karmenda nû qehwe ji me re anî.

Fewaz EBDÊ

Em hîn jî li ser rêçikên xwaromaro dimeşin,

Em û rekeh li hev banîne

Çi rengê wê be

Bi çi şêweyî be;

çi ji hesinê neteweyî

û çi ji zêrê olî be.

Lê em ;

Em…

Mensûr Cîhanî – Derbarê paqijkirina etnîkî ya li dijî gelê Kurd li bajarê Helebê ji aliyê hêzên hikûmeta Sûriyê ve, Mesûd Barzanî got: Paqijkirina etnîkî û nijadî ya li dijî gelê Kurd sûcekî li dijî mirovahiyê ye û dê encamên wê yên karesatbar hebin.

Hêzên hikûmeta nû ya Sûriyeyê, ku ji bermahiyên…

Daxuyanî

Di van rojên dawiyê de, li gelek bajarên Îranê û Rojhelatê Kurdistanê xwepêşandanên nerazîbûnê bi awayekî aşitîxwazane li hember desthilata Îranê têne encamdan, li şûna ku rêjîm bi awayekî aştiyane bersiva daxwazên xwepêşanderan bide, wekî hercar rêya tundutîjî û kuştin û bidarvekirinê bikar tîne, bi binçavkirin û darvekirin û komkujiyan bersiva…