Gotar

Beşê diwan 2 ji Roland Barthes: Mirina Nivîskêr

Tengezar Marînî

  1. Nivîs mîna «tevneke Jibergirtinan»: Hevheyberî/Intertextuality û bîrdank a wêjeyî

Duyemîn bingeha teoriya Barthes têgeha nivîsê mîna «tevna jibergirtinan» e. Li R.B., tu nivîsek ji valahiyê nehatiye û serbixwe nayê afirandin. Her nivîs bi nivîsên din, tîtalên toreyî û sikalat û avahiyên wateyê yên civakî re têkildar e.

Barthes dibêje:

«Her nivîsek ji gelek nivîsandinên pirralî, ku jêderên wan î gelektore hene pêk tê»

— Roland Barthes, La mort de l’auteur, 1967

Di nêrîna Barthes de, ziman ne bingehekî sereke û resen e. Her peyv di hundirê xwe de şopên bikaranînên berê, bîrên dîrokî û kodên çandî hildigire. Her gotin bi nivîsên din, bi çandên berê û bi ezmûnên hevbeş ve girêdayî ye.

Ji ber vê yekê, wêje ji karê dahênan a taqekesî nebirrîbar e; ew biyaveke ku dengên cuda tê de digihin hev, hev temam dikin an jî li dijî hev radiwestin.

Resenayetî nayê wateya dîtineke nû bi tevayî, lê tê wateya rêkxistin û girêdana wê hêza taybet ya regezên heyî, bi şêweyek û awayê nû bi hev ve.

Ev hizir di serdema dîjîtal de girîngiyeke taybet wergirtiye. Fenomenên wekî meme, çîrokên hezkirin û evînê, çanda têkel û torên civakî, ew hemî diyar dikin, ka çawa bi berdewamî naverokên wêjeyî têne guhertin, têne veguhestin û di çarçoveyên nû de tên afirandin. Toreya dîjîtal bi awayekî eşkere nîşan dide, mîna Barthes behskirî, ku nivîs û naverok her dem di nav toreke mezin a heyber/Text ên din de têne afirandin.

Lê ev pêvajoya veguhastinê pirsgirêkên rewiştane/Ethic û yasayî jî derdixe holê. Eger her afirandin li ser hêmayên berê ava bibe, sînorê di navbera îlham, veguhastin, veguhertin û binpêkirina mafê nivîskariyê de dibe mijareke dijwar. Her weha pirsa berpirsiyariyê jî dimîne: di cîhaneke ku naverok bi domdarî tê parvekirin de, berpirsiyariya kesane çawa tê diyarkirin?. Hîn heye.

Roland Barthes: Der Tod des Autors –

  1. Der Text als „Gewebe von Zitaten“: Intertextualität und kulturelle Erinnerung

Die zweite Säule von Barthes’ Theorie bildet die Vorstellung des Textes als „Gewebe von Zitaten“. Ein literarischer Text entsteht demnach niemals isoliert, sondern steht immer in Verbindung mit anderen Texten, kulturellen Traditionen und gesellschaftlichen Bedeutungsstrukturen.

Barthes schreibt:

„Ein Text besteht aus einem Vielfachen Gewebe von Zitaten, die verschiedenen Kulturen entstammen.“ („Un texte est fait d’écritures multiples, issues de plusieurs cultures.“)

(Quelle: Roland Barthes, La mort de l’auteur, 1967)

Sprache besitzt für Barthes kein völlig ursprüngliches Fundament. Jedes Wort trägt Spuren früherer Verwendungen in sich. Jeder Ausdruck erinnert an andere Texte, historische Erfahrungen und kulturelle Codes. Literatur ist daher kein einsamer Akt individueller Schöpfung, sondern ein Raum, in dem unterschiedliche Stimmen miteinander kommunizieren.

Originalität bedeutet in diesem Sinne nicht die vollständige Erfindung von etwas Neuem, sondern die besondere Fähigkeit, vorhandene Elemente in einer neuen Weise miteinander zu verbinden.

Diese Idee gewinnt im digitalen Zeitalter eine besondere Aktualität. Internet-Memes, Fan-Fiction, Remix-Kulturen und soziale Medien zeigen, wie kulturelle Inhalte ständig übernommen, verändert und neu interpretiert werden. Digitale Kultur macht sichtbar, was Barthes bereits theoretisch beschrieben hatte: Texte entstehen immer innerhalb eines Netzwerks anderer Texte.

Gleichzeitig entstehen dadurch neue ethische und juristische Fragen. Wenn kulturelle Produktion immer auch auf bereits vorhandenen Zeichen und Ideen basiert, stellt sich die Frage nach den Grenzen zwischen Inspiration, Weiterentwicklung, Aneignung und Urheberrechtsverletzung. Ebenso bleibt die Frage nach Verantwortung relevant: Wer trägt die Verantwortung für problematische Inhalte, wenn diese als Teil eines umfassenden kulturellen Austauschs verstanden werden?

Ev gotar bikêr bû?

Nêrîna te ji bo başkirina naverokê alîkar e

0% ji xwendevanan ev gotar ecibandin
(0 nirxandin)

Şîrove (0)

Şîroveya xwe binivîse

Nivîsên din

Canê buhiştî

Rewan Oso Tu çûyî, şev bi hesreta te sar û dirêj bûn… Dil jî bêyî te qerisî, li pey çûna te civata…

Çima ez?!

Baran Heso Gelek caran ji xwe dipirsim çima ez?! Gelo bedewiya min bûye belaya serê min ku ez im, di çi zemanî…

Ramana destan

Ezîz Xemcivîn Dema destên min di xatirxwestina destên te de diramin, ji pîvana jana azeriyê dilzar dibin! Gulşeng bi serê lêvan jî…