Seîd yûsif Hesen Hişyar Sêrdê. (1907_1985).
Gelo ezê çi bibêjim!?
Li hember kesayetekî, weke Hesen. ew mirovê mezin bi nav û deng, û afrendêr. ziman tê girêdan, pênûs xwe paşdixe, derûn û can saw digre.tirs û fediyamin, ji van çend hevok, û gotinên kurt, li ser jiyanaeke, demdirêj û dagirtî, bi bûyer û serpêhatiyan, û ked û berheman…. ger û xebat û şer û nivîs û kar..ev aliyek ji aliyê jiyana însane, aliyekî ber bi çave û zor giringe. Lê belê aliyek heye, ew aliyê derûnî (saykolojî). ew ne diyare, veşartîye, xwedî kesayet bi tenaxwe pê zane. û ew bixwejî pir tiştan ji bîr dike, û winda dike. lê belê tu çare nîne.! ji bilî nivîsandin, û ziman, bo em jiyana mirovan tomarbikin, û bidin xuyakirin.
be, yan xebat kare siyasî be, an jî nivîskar û hunermend û ristivan be,
an dîroknas û ciyografî be, û civaknas û isnolojî û arkîolojî be…dibe
mirov yek van cûran be, an du û sê û..lê dema ku ev kar û xebat û pîşe
hemî kom bibin di kesayetekî de, bi rastî ev asteke di ser asta isanan
re ye. Ev mirovekî sopermane weke peyva feylesûfê almanî nîtşê.
Hişyar : di sala( 1907)an de. hatiye jiyanê, li gundê sêrdê yê bi ser
amedê ve tê girêdan, li bakûrê kurdistanê. mezindibe di hembêza
malbateke, netewî, bi nav û deng. malbateke derîyê wê vekirî li hember
rêwî, û mêvandaran, xwedî ode, û bi nan û xêr, û bêr.
_______________________1___________________
Hesen,
bi çûkanî dest bi karê siyasî dike, beşdar dibe, di şoreşa, Şêx Seîd
sala(1925)an de. weke şervanekî, dûre dibe serekê grûpek çekdar. di
şerekî de brîn dibe, û tê girtin, dikeve destê dujminan. dadgeha leşgerî
ya ataturk, biryara darvekirinê lê dibire, lê ji ber temenê wî biçûk,
ew ceza dibe bi /15/sal zindan. piştî sê salan, biryara, berdana wî tê.
sala (1928)an.
Lê belê Hesen aramî di jiyana wî de tuneyê.
Vê
carê berê xwe dide şoreşa, Agirî ya bi sergirdayetiya Ihsan nûrî paşa.
(1927)an. ji sala (1929_1933)an.lê mixabin agirê şoreşê vemirî, û dunya
li Hesen teng dibe, çare namîne, berê xwe dide, Roj avayî kurdistanê, û
karê siyasî berdewam dike, weke endamekî rêzdar di komeleya, (Xweybûn).
û dest bi karê Rojnemevanî, û giringiyê dide kultûr û zanyarî, û
lêkolîn û nivîsandin.
Bi vî awayî Hesen jiyana xwe berdewam dike, ta ku diçe ser dilovaniya xwedayê mehrîban.
Tu
hêz, tu qewet Hesen ne xist ji bilî, mafê mirinê. ewjî çare jêr tunne
ye. di sala (1985)an.14_meha eylûlê. Hesen tê veşartin, di goristana,
gundê, Dugir yê bi ser tirbe sipiyê tê girêdan, li Roj avayî kurdistan.
piştî dirêjbûna 50 salaî, ji kar û xebat bo kurdistaneke serbixwe û
azad.
Gelek cara di çûm, Dêrika Hemko, bi basê û min di xwest çavê xwe pîrozbikim bi dîtina gora Hesen…
2
__________________________________________
Hesen bi serbestî, zimanê, erebî, turkî, farisî zanîbû, ji bilî, zimanê kurdî, bi hemî zaravan.
Gotar
û têst, di nivîsîn, ji bo sê kovaran : Hawar û Rojanû, û Ronahî. û him
di nivîsî bo kovara Wijdan û Hurîyê, di navbera salên (1953_1957)an.
Di sala, (1956)an. Komîta “zanîn û alîkariya kurdî”. damezrand, bi abone ya jimarek rewşenbîrên kurd.
Di sala(1966)an.bi tenaxwe, kovara : ” Agahî”. Amade dikir û /19/jimar derxistin.
Hesen
li dû xwe hişt gelek, berhem, û kitêbên reşnivîs, lê ez gumandikim ku
nuha, kar dibe ji bo çapkirina wan. Berhemên Hesen evin:
1_pênc cild ser dîroka kurdî.
2_pênc cild ji bîrhatinan.
3_dîwanên şi””””””””””””””””r:”zeredeşt û ronî”. “Bûza û Konbfoşyos”.
4_Felsefa berxwedana niştimanî”.
5_ Bang û hewar. Di navbera Zagros û zara.
6_pêşingehên kurdî.
7_kirasê sipî û destê reş.
8_” Deh name”bo serkirdeya şoreşa êlûlê.
9_Bîrhatin”.ser şoreşa şex seîd û şoreşa ararat.
10_Wergêrkirina, “bîrhatinên qedrî can beg.
Ev
tore û kenzê giranbuha, ew nuha mal û mafê miletê kurde, kevnetorê hemî
kurdaye, tê xwestin, ku lêveger û kolan jêre çêbibe, û bê çapkirin, ji
bo em sûd û bercewendiyan jê bigrin.
Dilovaniya xwedayê mehrîban û mezin li giyanê te be ey qehreman û nemir: Hesen Hişyar
Nivis : Seîd yûsif_gulan/2020/
