“KULÎLKÊN BAXÊ BOTAN” Hem gulan û hem jî kulan vedibêje

Pirtûk bi têgihîştina “tiştê ku gelan dike gel bîra giştî ye. Ev bîr jî bi sedsalan û hezarsalan pêk tê. Baş û ne baş çi tiştên ku tên serê wî gelî di wê bîrê de kom dibin. Her nifşek van tiştan radigihîne nifşê piştî xwe. Nifşên nû jî li gor vê rabirdûyê teşe digirin” hatiye amadekirin û weşandin.
Sedemên weşandina vê pirtûkê jî wiha hatine diyarkirin: “Gelek rêyên ragihandinê hene. Me kurdan jî heta niha ragihandin bi wêjeya xwe ya devkî pêk aniye. Ji ber sedemên tên zanîn ragihandina nivîskî zêde bi pêş neketiye.
Ragihandinên devkî jî bi demê re diguherin û bi piranî tên jibîrkirin. Ji bilî hin kesayetî û bûyerên pir girîng tiştên ku gelê me jiyaye di bîra giştî de kom nebûne. Bîrên herêmî çêbûne û her yekê li gora herêma xwe teşe girtiye. Ev rewş jî îro di gelek waran de dibe asteng, pêşiyê li lêkolîn û xebatên berfireh digire. Tevî ku îro gelê kurd di gelek qadan de pêş ve çûye, bûye xwediyê derfetên baş jî, gelek caran eşîrparêzî û herêmparêzî derdikeve pêşberî me. Sedem jî ew rewşa ku me qal kir e. Ji bo ku em ji vê rewşê rizgar bibin û bîreke giştî ava bikin divê em wan bîrên herêmî bigihînin hev.”
 Wek ku hatiye diyarkirin ev pirtûk xebateke herêmî ye. Lê gelek kesên ku bûne malê raya giştî ya kurd jî tê de cih digirin. Wek Îsmaîl Ebû’l Îz El Cezerî, Melayê Cizîrî, Mihemed Arifê Cizîrî, Seîdê Hemo, Orhan Dogan û gelekên din. Gelek kesên ku di pirtûkê de cî girtine bi serê xwe mijara lêkolînên dûr û dirêj in. Dîsa mirov dikare rewşa kurdan ya gelemperî jî di jiyana van kesan de bi rihetî bibîne. Têkçûn û serkeftin wek cêwiyan e. Gelek bûyer û jiyanên trajedîk jî hene. Mirov dikare jiyana Seîdê Hemo (Seîd Axayê Cizîrî) wek mînak nîşan bide. Pêşiyê serî radike û li ser welat dibêje, lê piştî mişextî û neçariyê dibêje: “Kemal e Kemal e wer lê lê /  Kemal e Kemal e wer lo lo”.
Pirtûk her çi qas ji portreyan pêk bê jî gelek serpêhatî, çîrok, stran û çêjên gelêrî jî di pirtûkê de cihê xwe girtine. Yên ku pirtûkê bixwînin wê tenê çîrokeke rijî ya jiyana wan kesan nexwînin. Wê di nav pirtûkê de gelek qadên jiyanê jî bibînin. Carina wê bi feqiyan re biçin medreseyê, carina jî wê bi dengbêjan re ji kula dilê xwe bistrên.
Ev berhem di encama xebateke dûr û dirêj de û bi kedeke zêde hatiye amadekirin. Ji bo lêkolînên dîrokî û herêmî çavkaniyeke têr û tije ye.
Pirtûk ji aliyê Abdulkadir Bingol ve hatiye amadekirin û Enstîtuya Kurdî ya Amedê jî weşandiye. Ji 300 rûpelan pêk tê. Ebadên wê 13,5 x 21 cm. ne. Bihayê wê 10 YTL ye.

Enstîtuya Kurdî ya Amedê

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Hişyarê Emerê Le,ilê

Buhiştî tu ji bo dilê min jînî
Nêrgiz û sînem û gul û beybûnî

Çi bêjim ez nikarim pesnê te de
Tu elendî ronî û hem mizgînî

Hemî zarav li hemberî te lalin
Tu tacî ser serê min hem evînî

Ji çavê te gelek nama dixwînim
Tu peyama evînêyî tu…

Tengezarê Marînî

Di bin şipiya baranê de, şevek dirêj,
Çend darên bi qeşayê birîndar û nexşandî.
Min reşiya qehweyê vexwar, dûmana azadiyê kêşand,
Bêhna wê wekî xunaveke firiqî li bijangên min mabû.

Zivistanê koka xwe berdabû kûrahiya can,
Ev baran çi çoleke bêserûber bû.
Ez ne neynika Cemşîd a cîhanbîn bûm,
Mîna Gornîkî, ez parçe parçe bûm.

Siya berbangê ber bi dûrbûnê ve firiya,
Ez…

Nehrî Goranî

Herdu kevokên
Li nav Gulistana
Sîngê te
her ku şevenga min
dibînin
Sirûda dixwînin
sema dikin
Ji zîndana berbendika
derdikevin
berve min difirin
bihinê direşînin.
Her du çavên te,
her ku
Di tî û bejîya xwe de bim
Li kenara Çavên te
keştiya Şeyîda
bi pêlên di deriya çavên te de
melevaniyê dikin
Di kûrahiya çavên zêtûn î de
xwe…

Ehmed Tahir

Bafil meke vê ziyanê
Kerkûk dilê kurdistanê
Dijmin nabin dost û heval
Îro roja berxwedanê

Derman bo me yekîtiye
Doza kurdan biratiye
Heger kurdistan me nebê
Em ê çibkin ji partiye

Axa wellat tev rûmete
Çav girtin jê xiyanete
Çi pilan û çi kêşe ne
Xeta dijmin helakete

Kurdan nexe vî agirî
Dem dijware sêl sincirê
Dîrok bi xwînê nivîsî
Her kes hatî xuya kirî.