MISLIM ŞÊX HESEN -KOBANÎ
Eger hûn dîroka gelê Kurd li Rojhilata Navîn bi baldarî lêkolîn bikin, diyar dibe ku gelek bûyerên girîng qewimîne. Ew serwerên bê guman ên şaristaniyên kevnar ên cîhanê bûn, û di wan serdeman de roleke diyarker lîstin, tevî ku rastî êrîşên tund ên ji aliyê dewletên cîran û hikûmetên din ve hatin, ku bû sedema windahiyên mezin ên jiyan û semanan. Kurd rastî gelek astengiyan ji cîranên xwe û hêzên dagirker hatin, lê dîsa jî ew di dîroka kevin de bi ser ketin û li gorî tiştê ku lêkolîner û dîroknasên navdar piştrast dikin, avakirin û pêşkeftin domandin.
Lê mirov meraq dike çima ev dîroka kevnar, ev şaristanî, ev dîroka dewlemend a destkeftiyan, ji bo neteweyek ku îro nifûsa wê nêzîkî sî milyon kes li Kurdistanê ye, hîn jî bê dewletek serbixwe ye, û sê beşên welatê wan, Kurdistanê, hîn jî di bin dagirkeriya neyaran de ne, û gelê Kurd li wan deveran rojane rastî binpêkirin û sûcan tê, bêyî ku behsa bêparkirina ji mafên xwe yên herî bingehîn ên zagonî û rewa bê kirin?
Di lêkolîna dîroka vî gelî de û qonaxên wî yên li pey hev eşkere dike ku wan du ji împaratoriyên herî bihêz ên cîhanê, Împaratoriya Medya û Împaratoriya Mîtanî, ji bilî bi dehan mîrîtî û dewletên piçûk li ser axa Kurdistanê ava kirine, ku hin ji wan bi salan dom kirine û her wiha şaristaniyên cuda ava kirine.
Çawa miletekî xwedî dîrok û şaristaniyeke ewqas dewlemend îro dikare ji aliyê çend welatan ve were parçekirin û dagirkirin? Gelo ji bo tiştê ku bi serê vî gelê kevnar hatiye, ti mafdariyek heye? Ev ne xwezayî ye. Ji ber vê yekê, ez dikarim bibêjim ku yek ji sedemên têkçûna wê dîrokê nebûna têgihîştinê di navbera gelê Kurd de û nekarîna wan a ji bo xebata bi hev re ye.
Hêjayî gotinê ye ku gelê Kurd gelek caran amade bûye ku bi dijminên xwe re danûstandinan û lihevkirinê bike, lê mixabin, ew ne amade bûne ku hev bipejirînin û tawîzan bidin birayên xwe. wê lomê , tevgera siyasî ya Kurd li Sûriyeyê ji rabirdûya xwe ya bi rûmet pir paşve çûye, û destkeftiyên berê yên bav û kalan ji ber nekarîna wan a lihevhatin û fêmkirina hev winda bûne.
Bi vî awayî, gelê Kurd di sedsalên borî de di nav neteweyên xwedî dîrok û şaristaniyeke dewlemend de cih girtiye. Lêbelê, di sedsala borî de ji ber belavbûna bêtehamuliya hevbeş û qelsbûna şiyana têgihîştina hev, ew li paş pêşketinên cîhanî mane. Ev yek bûye sedema windakirina piraniya destkeft û destkeftiyên ku wan di serdemên borî de bi dest xistine.
19/10/2025
