Konê Reş
Di bîranîna 38 saliya koçkirina Yilmaz Guney de/ 2022, ez li sala 1982an vegeryam, ew sala ku Yilmaz Guney bi filmê xwe (YOL), beşdarî di festîvala (Kan)ê ya sinemayê de, li Fransayê kir, Xelata Zêrîn stand û zulm, zor û perîşaniya gelê kurd di dinyayê de belav kir.. hem jî ez li roja 9ê Îlûna 1984an vegeriyam, ev roja ku Yilmaz Guney ji berî 38 salan ve di nexweşxaneyeke Parîsê koça dawî kir.
Van her du bûyerên şad û şîn, ez li wan xelkên Zazî yên ku di dawiya salên 1940î hatibûn gundê me Doda, vegerandim.. Erê.. ez li biçûkaniya xwe vegerandim.. Bi wê vegerê re gelek tişt û mişt hatin bîra min; gundê min Doda û çîrok û çîvanokên ku zilamên gund li ber dîwarên malan ji hev re digotin.. Gelek caran ez li kêleka wan zilaman rûdiniştim û min ji xwe re li wan guhdarî dikir..
Ji bo pêtir pêzanînan; dema ku serhildana Seyid Riza di sala 1937an de li Dersimê destpê kir û di encam de kemalîstan Seyid Riza û gelek ji şervanan azadiyê bidarvekirin, di encam de jî, ferman li ser serê kurdên Zaza rabû.. Hingî gelek ji wan, bi gunehê beşdariya şoreşê ji cih û warên xwe koçber bûn.. ji neçarî xwe li herêmên Kurdistanî yên aram girtin.. Hingî kurdên Sûriyê ji encama desthilatdaiya Fransîzan di nivaramiyê re derbas dibûn.. Û ew sînorê derbasbûna Rojavayê Kurdistanê ku roja îro di navbera Serxet û Binxetê de zor cetin û dijware, nebû.. Hingê mirov bi hêsanî dikarîbû ji Serxetê derbasî Binxetê bibe.. Gundê me Doda jî li ser sînor bû, di navbera Qamişlo û Amûdê de bû û dor 30 Km li Rojavyî Mêrdînê diket. Qaçaxî û çûn û hatina Serxet û Binxetê, têre derbas dibû.. Wê çaxê gelek ji penaberên Zaza, derbasî gundê me bibûn û lê diman.. Di nav wan zaziyên ku binxet bûn û li gundê me man Hemîd û kebaniya xwe Gulo û kurê xwe bûn. Ez dûr nabînim ku ew Hemîd û Gulo bav û diya Yilmaz Guney bin û ew zarokê bi wan re yilmaz Guney bi xwe be.
Yilmaz Guney: Di 1ê Nîsana 1937an de li gundê (Yenîce), herêma Adenê hatiye dinyayê. Navê bavê wî Hemîd û diya wî Gulê bû, ji xelkên Zaza bû. Di malek feqîr û perîşan de mezin bibû. Di biçûkaniya xwe de gelek kar û barên têvel kiribûn; ji avdana bexçeyan ta bi sewterîbûna kolanên bajaran.. Pêre jî hez xwendin û nivîsandinê kiribû.. Piştî ku lîse qedandiye bi çend hevalên xwe re du kovar (Dorok û Boran), bi zimanê tirkî weşandine.
Qamişlo, 1.11.2022
