Emer Îsmayîl
Gelê Kurd li Sûriyê di dîroka dirêj a têkoşînê de ji dema damezrandina Partîya Demoqrata Kurdistan li Sûriyê di sala 1957`an de, têkoşîneke siyasî ya taybet ku hemû beşên civaka Kurd li Sûriyê himbêz kir tevî zextên sîstema ewlekarî û girtina heval û serkirdeyên tevgera rizgarîxwaza Kurdistanê bi berdewamî, lê di çarçoveya doza gelê me yê dadperwer de têkoşîna aştiyane ya demoqratî berdewam kir û ev siyaset tevî pirbûna partiyan û dozên nerazîbûnê jî berdewam kir, lê têkiliyên navbera Partî li ser prensîpa diyaloga demoqratîk û avakirina çarçoweyên kurdî ji hevbendî û hevkarî karê hevbeş ,
heta bihara 2011an berdewam kir ta ku gelê kurd tevlî opozisyona Sûriyê bû di xwepêşandanên aştiyane de ji bo rûxandina rêjîma zalim a xwînrêj. Sûriya, lê di demeke nêzîk de Karta PKK ji aliyê rejîmê û girûpên ser bi rejîma Îranê û yên din hate bikaranîn û rola xwe di meydana Sûriyê de aktîv kir, û rejîmê bi navê wê radestî rêveberiya herêmên Kurdî kir. rêveberiya xweser li herêmên kurdî û rêveberiyên sivîl li Reqa û Dêra Zorê… di bin sîwana Partiya Yekîtiya Demokrat û biryarên PKK ji Qendîlê bi tundî Çek û hewldanek ji bo bidawîkirina rewşa siyasî ya kurd ji bo cîbicîkirina planên Belûk. Makîneyek li ser rejîmên zalim li Kurdistanê û digel pêşhatên dawî û rêze bûyerên ji koçberkirina kurdan û lêdana wan li ser hev û pêkanîna tawanên li dijî tevgera siyasî ya kurdî, xwediyên pirojeya netewî ya kurdî li Sûriyê. di bin sîwana Encûmena Niştimanî ya Kurdî de, kiryar, binpêkirin û rêyên tirsandinê, di nav de şewitandina ofîs û malan, kuştina şervan û serkirdeyên di nav wan de, û berdewamiya derketina ji Efrînê û çarenivîsa gelê wê di lîstikeke xerab de ye, û piştî hemû ev karên li Kurdistana Sûriyê
Binpêkirin û binpêkirin ji aliyê hinek hêzên opozisyona çekdar ve jî dest pê kir, dibe ku Tûrkiye yek ji wan Dewletên ku bi behaneya şopandina alîgirên PKKê, parastina ewlehiya xwe ya netewî, şert û mercên guncaw dît û hebûna xwe li ser axa Sûriyê tomar kir. pêkanîna projeya xwe ya destwerdana li herêmên kurdî û yên din ên Sûriyê di bin sîwana herêma ewle de, sûdwergirtina ji şert û mercên şerê Rûsyayê li ser Ukraynayê û bêdengiya navdewletî, bi taybetî ji aliyê welatên bibandor li Sûriyê.
Ji aliyê din ve, bê şik û guman nîne ku pêkhateyên PKK û serkirdeyên wê yên meydanî, di rewşa aloz ya ewlehî û siyasî de li Sûriyê bi giştî û li Kurdistana Sûriyê bi taybetî, zemîneke guncaw ji bo hebûn û bicihbûna li gelek deveran dîtine. komkirina diravî bi hemû rêyên neyasayî û feqîrkirina xelkê bi awayekî êş û jan û tirsnak di bin sîwana parastina sexte de, berfirehkirina wê bi demê re tenê li deverên sînorî bû, lê kûrahiya erdnîgarî ji Efrînê heta Dêrikê û baskê çekdarî. PKK Alên PKK û wêneyên serokê xwe li ber deriyê bajaran û li ser sînorên bi Tûrkiyê re wergirtin û bilind kirin da ku rê li ber Tûrkiyê veke û hincet û argumanan bide Tûrkiyê û çi bû sedema tevlihevî û tevliheviya mezin. kaxezên ku ji bo wê hatin dayîn gelê me yê resen yê Kurd li Sûriyê bi berdewamiya operasiyonên leşkerî ji bo hemû alîyan li ser xaka Sûriyê, ku barê rêjîma Sûriyê li ber civaka navdewletî û raya giştî sivik dike û ziyanên mirovî yên zêdetir li ser sivîlên bêparastin, ne behsa jicîhûwarkirinê bike.Wek xuya ye ku aliyên cuda yên ku rasterast , yan jî nerasterast beşdar in, sûdeke mezin ji helwestên nerênî yên navdewletî werdigirin, çi ji bo hêzên mezin wek Rûsya, Amerîka û Ewlekariya navdewletî, ew helwestên ku ji aliyê berjewendî û hesaban ve tên birêvebirin, ku ji aliyên mirovî û exlaqî û wêdetir û ji erdnîgariya Kurdistana Sûriyê derbas dibin û derbasî kûrahiya erdnîgariya Sûriyê dibin. Çawa ku sivîlên bêguneh bûne qurbaniyên şer, pevçûnên pûç û pirojeyên wêranker, ez tekez dikin ku gelê me yê Kurd li Sûriyê niha ji ber PKK û hebûna milîs û rejîmê êş û azarê dikişîne û ji dîmenên kuştin, wêrankirin, j jicîhûwarkirin dê dûrî çareseriya siyasî ya ku li gor biryara 2254ê ya Netewên Yekbûyî hatiye pêşniyarkirin dubare bibe, ya ku hemû piştgiriya wê dikin opozîsyona Sûriyê ya rasteqîne, Encûmena Niştimanî ya Kurdî li Sûriyê û rêxistinên civaka sivîl ên kurd li Sûriyê bi bawrî . Di têkoşînê de çi li hundir û çi li derve, bi hemû rê û rêbazên siyasî û dîplomasî ji bo parastina gelê me yê mayî li ser axa xwe ya dîrokî .
Ji aliyê din ve, bê şik û guman nîne ku pêkhateyên PKK û serkirdeyên wê yên meydanî, di rewşa aloz ya ewlehî û siyasî de li Sûriyê bi giştî û li Kurdistana Sûriyê bi taybetî, zemîneke guncaw ji bo hebûn û bicihbûna li gelek deveran dîtine. komkirina diravî bi hemû rêyên neyasayî û feqîrkirina xelkê bi awayekî êş û jan û tirsnak di bin sîwana parastina sexte de, berfirehkirina wê bi demê re tenê li deverên sînorî bû, lê kûrahiya erdnîgarî ji Efrînê heta Dêrikê û baskê çekdarî. PKK Alên PKK û wêneyên serokê xwe li ber deriyê bajaran û li ser sînorên bi Tûrkiyê re wergirtin û bilind kirin da ku rê li ber Tûrkiyê veke û hincet û argumanan bide Tûrkiyê û çi bû sedema tevlihevî û tevliheviya mezin. kaxezên ku ji bo wê hatin dayîn gelê me yê resen yê Kurd li Sûriyê bi berdewamiya operasiyonên leşkerî ji bo hemû alîyan li ser xaka Sûriyê, ku barê rêjîma Sûriyê li ber civaka navdewletî û raya giştî sivik dike û ziyanên mirovî yên zêdetir li ser sivîlên bêparastin, ne behsa jicîhûwarkirinê bike.Wek xuya ye ku aliyên cuda yên ku rasterast , yan jî nerasterast beşdar in, sûdeke mezin ji helwestên nerênî yên navdewletî werdigirin, çi ji bo hêzên mezin wek Rûsya, Amerîka û Ewlekariya navdewletî, ew helwestên ku ji aliyê berjewendî û hesaban ve tên birêvebirin, ku ji aliyên mirovî û exlaqî û wêdetir û ji erdnîgariya Kurdistana Sûriyê derbas dibin û derbasî kûrahiya erdnîgariya Sûriyê dibin. Çawa ku sivîlên bêguneh bûne qurbaniyên şer, pevçûnên pûç û pirojeyên wêranker, ez tekez dikin ku gelê me yê Kurd li Sûriyê niha ji ber PKK û hebûna milîs û rejîmê êş û azarê dikişîne û ji dîmenên kuştin, wêrankirin, j jicîhûwarkirin dê dûrî çareseriya siyasî ya ku li gor biryara 2254ê ya Netewên Yekbûyî hatiye pêşniyarkirin dubare bibe, ya ku hemû piştgiriya wê dikin opozîsyona Sûriyê ya rasteqîne, Encûmena Niştimanî ya Kurdî li Sûriyê û rêxistinên civaka sivîl ên kurd li Sûriyê bi bawrî . Di têkoşînê de çi li hundir û çi li derve, bi hemû rê û rêbazên siyasî û dîplomasî ji bo parastina gelê me yê mayî li ser axa xwe ya dîrokî .
Şîrove (0)