Her malek Dibistanek, yek ji fîlmên heftemîn festival Duhokê

Idrîs Hiso

Ji fîlmên ku di festîvala Duhokê ya navdewletî, gera heftemîn de beşdar fîlmê Her Malek Dibistanek e.
Belgefîlmê Her Malek Dibistanek behsa rewşa zimanê Kurdî û qedexekirna wî ji aliyê desthilatdariyê Tirkiyê ve, bi taybet piştî biriyra daxistina dibistanên Kurdî li Tirkiyê ku berî çend salan ji aliyê şaredariyên Bakurê Kurdistanê ve bi fermî hatibûn vekirin û salane hejmara xwendekarên dibistanên bi Kurdî zêde dibûn dike.

Xwendin û hemû çalakî û rêbazên fêrkirinê bi hemû pirtûkên xwe bi Kurdî bûn, mamoste jî hemû Kurd bûn, fîlim jî dibistana Ferzat kemenger wek nimûne digre ber û behsa girtina wê û sepêhatiya vê dibistanê dike.
Sê çara salan wan zarokan tenê bi Kurdî xwendiye, lê piştre bi behaneyên bê bingeh û tenê ji bo qedexekirina ziman û berdewamiya asîmîlasyona Kurdan careke din dibistan têne girtin û Tirkiyê dixwaze ku bi darê zorê wan zarokan bişîne dibistanên Tirkî.
Lê ew zarok û malbatên wan ku ji Ameda Bakurê Kurdistanê ne çûna dibistanên tirkî red dikin û biryarê didin ku zarokên xwe li malê bi Kurdî fêrbikin û berdewamiyê bi xwendin û perwerdeya wan bidin.
Di film de zarok, malbatên wan û mamosteyên dibistana Kurdî behsa vê mijarê dikin û didin xuya kirin ku heta di imkanên wan de be ew dê berdewam van zarokan li malan fêrî xwendin, perwerde û zanistê bikin û bi Kurdî.
Tekeziyê li wê yekê jî dikin ku ew dê zarokên dibstanên Kurdî li malan bighînin astên bilind, lê ew dê neçin dibstanên tirkî.
Fîlm mijara qedexekirina li ser zimanê Kurdî li Bakurê Kurdistanê dide xuyakirin û dixwaza nameya xwe him bighîne Kurdan ku divê malên xwe bikin dibistan ji bo parastina kesayetî û zimanê xwe, him jî rola malê wek dibstana serekî û yekem ji mirov dide diyarkirin û dixwaze bêje ku ev erkê ser milê her malaek Kurd e ku bi rola xwe di parstina zimanê bav kalan de rabe.
Her wisa dixwaze nameyekî bi ghîne dewleta Tirkiyê ya stemkar û dagîrker ku ew çendî sitemkarî û zordestiyê bikin jî dê nikaribin zimanê Kurdî û neteweya Kurd tine û qirbikin.
Film hovîtî û xirabiya Tirkiyê jî jibo cîhanê dide nasîn ku çawa Tirkiyê mafê fêrkirina bi zimanê dayikê ku yek ji mafên bingehîn ên mirovaye binpê dike û bi tundî li dijî wan kesên ku malan jî perwerdeya bi zimanê xwe bibiînin dixebite û sitemkariyê dike.
Film di pêşberka belgefîmên Kurdî de beşdare û ji berhemê 2019 ye, dirîjeya wî jî 57 xulekin û derhênerê fîlmî Ardin Diren e ku ji xelkê Amedê ye û derçûyê zankoya Eskîşehîr beşê sînema , niha jî di warê rexna sînemayî de gotaran ji hin rojname û kovaran re dinvîse û berî niha belgefîlmek bi navê Veguheztin jî derhênan kiriye.
Têbînî: Fîlmê Her Malaek Dibistanek wek baştirîn belgefîlmê Kurdî di festival de hat xelatkirin. Gotar berî dabeşkirina xelatan hatibû nivisandin û belavkirin.
Duhok 13.09.2019
Kurdistan hejmar 157 15.09.2019

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Dildar Aştî
Deşta șîna min
Berferhe bê pîvan e
Çiyayên xemên min
Di asoyên keserê de
Serê xwe reş girêdane…
Dilê min
Çalake bê westan e
Ji bo wisa evqase derd
Ji ser dilên xelkên doran
Civandine
Di kendavên birînê de
Bi bêhrî hêwirandine!…

Şevekê
Li pala derîyekî ker
Min maçek wêne dikir
Sibeha din
Bûm tewanbarê evînê!…
Êvarekê
Li ber kaniyeke perwer
Min gulek şermîn bêhn dikir
Sibeha din
Bûm nîşana tîrên kînê!…

Li gunehê min bipirsin
Ez…

Hişyarê Emerê Le,ilê

Dema qeşmer dibin serwer

Tişt tev dibin bê serûber

Dizzek dibin xwedî saman

Dilsoz dimînin bê mefer

Civak hemî windadibê

Tiştên kirêt tev têne der

Xwenda û jîr, kesên dilêr

Dıbın rêwî j,welêt tên der

Çirtik dibin tev pêşîvan

Agir …

Hozanê Girkundê
Li wê taxa ji bîrbûyî peyvên pîr ji nav
Dîwarên wê direvin
Ù giyanê min
Li bin guhê hev dikeve
Li wê sikaka
ku bi hezarên keseran
Di qelîştekê wê de
Ji çongan
diketin û kincên xemgîniyê
Li xwe dikirin
Li wê…

Ehmed Ismaîl ISMAÎL

Wergerandin : Fewaz EBDÊ

(Cih hewşa xaniyekî kevne, dîwarên xênî bi kelpîç û heriyê ne, bandora kevne_salan li ser xuyaniye. Li qorziya hewşê bîrek heye, û di ortê de dareke tiwa yî şax li hev geryayî. Kalemêrek ji kevne_dergehekî textî yê odeke nizm derbas dibe, li qelevîskan li…