Her malek Dibistanek, yek ji fîlmên heftemîn festival Duhokê

Idrîs Hiso

Ji fîlmên ku di festîvala Duhokê ya navdewletî, gera heftemîn de beşdar fîlmê Her Malek Dibistanek e.
Belgefîlmê Her Malek Dibistanek behsa rewşa zimanê Kurdî û qedexekirna wî ji aliyê desthilatdariyê Tirkiyê ve, bi taybet piştî biriyra daxistina dibistanên Kurdî li Tirkiyê ku berî çend salan ji aliyê şaredariyên Bakurê Kurdistanê ve bi fermî hatibûn vekirin û salane hejmara xwendekarên dibistanên bi Kurdî zêde dibûn dike.

Xwendin û hemû çalakî û rêbazên fêrkirinê bi hemû pirtûkên xwe bi Kurdî bûn, mamoste jî hemû Kurd bûn, fîlim jî dibistana Ferzat kemenger wek nimûne digre ber û behsa girtina wê û sepêhatiya vê dibistanê dike.
Sê çara salan wan zarokan tenê bi Kurdî xwendiye, lê piştre bi behaneyên bê bingeh û tenê ji bo qedexekirina ziman û berdewamiya asîmîlasyona Kurdan careke din dibistan têne girtin û Tirkiyê dixwaze ku bi darê zorê wan zarokan bişîne dibistanên Tirkî.
Lê ew zarok û malbatên wan ku ji Ameda Bakurê Kurdistanê ne çûna dibistanên tirkî red dikin û biryarê didin ku zarokên xwe li malê bi Kurdî fêrbikin û berdewamiyê bi xwendin û perwerdeya wan bidin.
Di film de zarok, malbatên wan û mamosteyên dibistana Kurdî behsa vê mijarê dikin û didin xuya kirin ku heta di imkanên wan de be ew dê berdewam van zarokan li malan fêrî xwendin, perwerde û zanistê bikin û bi Kurdî.
Tekeziyê li wê yekê jî dikin ku ew dê zarokên dibstanên Kurdî li malan bighînin astên bilind, lê ew dê neçin dibstanên tirkî.
Fîlm mijara qedexekirina li ser zimanê Kurdî li Bakurê Kurdistanê dide xuyakirin û dixwaza nameya xwe him bighîne Kurdan ku divê malên xwe bikin dibistan ji bo parastina kesayetî û zimanê xwe, him jî rola malê wek dibstana serekî û yekem ji mirov dide diyarkirin û dixwaze bêje ku ev erkê ser milê her malaek Kurd e ku bi rola xwe di parstina zimanê bav kalan de rabe.
Her wisa dixwaze nameyekî bi ghîne dewleta Tirkiyê ya stemkar û dagîrker ku ew çendî sitemkarî û zordestiyê bikin jî dê nikaribin zimanê Kurdî û neteweya Kurd tine û qirbikin.
Film hovîtî û xirabiya Tirkiyê jî jibo cîhanê dide nasîn ku çawa Tirkiyê mafê fêrkirina bi zimanê dayikê ku yek ji mafên bingehîn ên mirovaye binpê dike û bi tundî li dijî wan kesên ku malan jî perwerdeya bi zimanê xwe bibiînin dixebite û sitemkariyê dike.
Film di pêşberka belgefîmên Kurdî de beşdare û ji berhemê 2019 ye, dirîjeya wî jî 57 xulekin û derhênerê fîlmî Ardin Diren e ku ji xelkê Amedê ye û derçûyê zankoya Eskîşehîr beşê sînema , niha jî di warê rexna sînemayî de gotaran ji hin rojname û kovaran re dinvîse û berî niha belgefîlmek bi navê Veguheztin jî derhênan kiriye.
Têbînî: Fîlmê Her Malaek Dibistanek wek baştirîn belgefîlmê Kurdî di festival de hat xelatkirin. Gotar berî dabeşkirina xelatan hatibû nivisandin û belavkirin.
Duhok 13.09.2019
Kurdistan hejmar 157 15.09.2019

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Silêman Bavê Sîpan

Ez Kurdim, li her derê
Nabê tiştek min biguherê

Ev zimanê min Kurdî ye
Min ji dayika xwe girtiye

Ne bi tirs û ne bi şerm
Serbilind im ez her dem

Kurdim ez, ji kok û reh
Kurd dimînim li her cih

Kurdî bo min,ne zimane
Ew dîrok e, ew jiyan e

Ew dengê bav û kalan e
Ew stranên…

Ezîz Xemcivîn

Kî li benda te bû
Kî li kolana dildariyê bendewara gulekê ji destê te bû?
Dildareka bêdeng im,
yarê min!

Evîndara bayê hênik û axa warekî me,
ne baskşikestî me,
ne bineka ketî me,
çima li şaneşîna evînê tu min nabînî,
yarê min?!

Roja evînê bi hêviyên neyar nayê girtin…
Sozên li hev badayî,
bi hêsanî…

Fewaz Ebdê

-1-

Ezbenî!
Herdû çavên te ji zaroktiyê re bexçene
Kenê te hêlana asîmên e.

-2-

Her ku li te dinerim ezbenîLanguage Resources
Zarokekî li paş sîberên salaln dibînim
Bi destê xweyî biçûk
evînê qenewîç dike.

-3-

Tu mîna zarokekî ji rîhanan hez dikî
û mîna ku hê nû te
temen vedîtibî
çîrokan dibêjî.

-4-

Çaxê tu di nav neviyên xwe de rûdinê
Temen kirasê xwe di ser xwe…

Dildar Aştî

Te rojekê
Kevirekî kelemî
ji rêçekê hilnekir
Te rojekê
Şûşeyekî şikestî
Ji ber lingên mendalekî ranekir

Te gulek tî
Di bexçeyê evînê de av neda
Te goleke meyayî
Li ramanê tev neda!..
Te berxeke windayî
Negihandiye nav kerî
Te pîreke rêwindayî
Negihandiye ber derî

Di şeveke bi tirs de
Çi nameya evînê te neguhest
Mafê peyveke tenê
Di civata padîşah de te nexwest
Te rojekê
Simbilekî ziviyê
Ji şewatê neparast
Ne li keviya rêyekê
Ne li…