Rojnameya Dîwaran di 74 Saliya Weşana Roja Nû de

Konê Reş
  wek ku
diyare Bedirxanî di gelek waran de pêşeng in, ne gereke ez şan û hunera wan ji
bo raxînim ber çavan, hun tev wek min zanin. Belê bi min xweş e ku ez vê carê
hunereke din ji hunerên wan şanî we bidim. Ev huner Rojnameya Dîwaran ye
û damezrênerê wê Mîr Dr. Kamîran Bedirxan e.
  Dr.
Kamîran Bedirxan yê ku kevin û nûyê me bi hev ve girêdaye; ew di heyamê Sultan
Abdulhamîdê 2an de yek ji avakarên komeleyên pêşî bû li Stenbolê..
 Di salên 1940î de yekemîn rojnameya kurdî bi navê Roja Nû û Stêr li Beyrûtê weşandine, hem jî êzgeyekî kurdî (Radyo) û dibistanek kurdî li beyrûtê vekirine.. Di salên şoreşa êlûnê de nûneretiya şoreşê û Barzaniyê nemir li Ewropa kiriye û wiha ta ku ew di roja 4/12/ 1978an li Parîsê koça dawî kiriye.  Erê, mirov dikare bibêje ku ew jî wek bav, bira, ap û pismamên xwe stûnek ji stûnên avakirina Kurdistanê bû..
  Dema ku wî rojnameya Roja Nû di sala 1943an de, di bindesthilatiya Fransîzan de li Beyrûtê diweşand, hingê çapemeniya Erebî ne wek roja îro pêşketî û bi hêl û mêl bû, zimanê erebî di warê çapemenî û modernîzmê de nû cihê xwe digirt.. Çapemeniya Fransî li Beyrûtê bêtir serdest û pêşketî bû.. Ew çend rojnameyên Erebî ku li Beyrût û Şamê dihatin weşandin di destpêka xwe de bû, ne di astê çapemeniya Frasnî de bûn.. Belê ew kovar û rojnameyên ku Mîr Celadet û Mîr Kamîran Bedirxan li Şam û Beyrûtê diweşandin, hem bi naverok xwe û hem bi derhênan xwe di pey yên Fransî re bûn. Ev yek jî li serwextî û serboriya wan ya dirêj di warê ziman û çapemeniyê vedigere.  Mebesta min ji vê şirovekirinê ku ez pêşengiya Mîr Dr. Kamîran Bedirxan ji weşana yekem (Rojnameya Dîwaran) di nav kurdan û ereban de bînim ziman.
  Wek ku min aniye ziman Mîr Dr. Kamîran Alî Bedrxan di roja 3ê gulana 1943an de, anku berî 74 salan, hejmara (1)ê ji rojnameya Roja Nû li Beyrûtê weşandiye, hejmara dawîn (73) di 27 ê gulana 1946 an de hatiye weşandin. Ev rojname di bin desthilatiya Fransîzan de li Beyrûtê dihat weşandin. Belê di sala 1944an de Mîr Dr. Kamîran Bedrxan yekemên (Rojnameya Dîwaran) di dîroka kurdan de pêre çap û belavkiriye..
 Li gor serwextiya min, ta hingê rojnameyên dîwaran ne bi zimanê kurdî û ne bi zimanê erebî hebûn. Anku ev yekemîn rojnameya dîwara ye, piştî yên Fransîzan di Rojhilata Navîn de. Ev rojnameya Dîwaran ji bo mehên sala 1944an bû, ji 12 rûpelan pêk dihat, her rûpelek terxankirî bû ji rojên mehekê re. Ew rûpel bi hin şîretên Mîr Kamîran û gotinên pêşiyên kurdan dihat xemilandin. Ev wêneyê rûpelê heyva Kanûna pêşî ye ji wê rojnameyê di sala 1944an de. Erê Bedirxanî di vê yekê de jî pêşeng in û xwediyên vê qenciyê ne jî.
Konê Reş, Qamişlo 3ê Gulana 2017

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Li gorî PDKT’ê, avakirina ku bi navê “Bakur-Rojhilata Sûriyê” tê binavkirin, projeyeke ewlehiyê ya derbasdar û taktîkî ye ku bi pêşengiya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê hatiye şekilandin. Ev proje di tu qonaxê de mafên neteweyî yên gelê Kurd bi awayekî stratejîk û siyasal garantî nekiriye. Ji ber vê yekê, ku îro pêvajoyekî şikestinê…

Bizava Aştîya Navxweyî (BAN) sazîyeka sivîl e ku ji rewşenbîr, mafnas û akademîsyenên li Kurdistanê û dîyasporayê ne, pêk hatîye; bûyerên xeternak ku li taxên kurdnişîn ên Şêx Meqsûd û Eşrefîyeyê di van rojên dawî da pêk hatin, ji nêz ve dişopîne û bı tundi şermezar dike.
Di van bûyeran da, ev taxên kurdnişîn bi tank…

Mihemed Hemo

Kê ji dil de hezkiribe, êdî bawer nake ku xeraptrîn; jiyana cengêye.

Raste! Şer dikare laşan bêxîne, lê hezkirin jî dikare, rûmetê bêxîne.

Hezkirin di welatê me de wek Çokelatê erzan e: bi kaxetên ciwan tên pêçan, lê zû bi meran de vedidin; li şûna ku merov dilxweş bik, merov dicersîne.

Ger merov bi qurbaniyên evînê hest bibe, hêstirên xwe ji qurbanên qeza û cengan re namînin.

Demekê min kompaniyek li Hewlêrê bi rê ve dibir. Karmendekî me li deriyê min da û got:

Mamoste, keçek Sûrî bi tenê ye, doza kar dike.

Min got:

Başe, ger wisa ye, guneh e, bila kar bike!

Turbîlekê bide dest wê xortê di metbexê de û metbexê bide destê keçikê!

Min jî wisa, bi dilnermî, kompaniyê bi rê ve dibir; ne bi duristî.

Roja din ez çûm kar. Gava ez ketim deriyê bîroya xwe, min dît her tişt pak û li hevhatiye. Ez pêhest bûm ku destekî nû ketîye nivîsgeha min. Min ji karmendekê re got:

Çi bi nivîsgeha min hatî?

Wê bi berkenkî şermokî got:

Ew keça Sûrî ya ku nû ketîye kar, pak kirî.

Hîn em daxfîn. Wê karmenda nû qehwe ji me re anî.

Fewaz EBDÊ

Em hîn jî li ser rêçikên xwaromaro dimeşin,

Em û rekeh li hev banîne

Çi rengê wê be

Bi çi şêweyî be;

çi ji hesinê neteweyî

û çi ji zêrê olî be.

Lê em ;

Em…