Sîrwan H. Berko – BerlînJi dema ku Kurd1ê (kanala televizyonê ya Enstîtûya Kurdî ya Parîsê) dest bi weşana xwe kiriye, ew weşana xwe tenê bi zimanê kurdî dike û di belavkirina vî zimanî de di nav Kurdan de gavine giring avêtine. Çendîn Kurd1 pêşî weke kanalake ji bo weşana bi Kurmancî hatibû vekirin, lê di mehên dawî de her ku diçe weşana bernameyên bi Soranî jî bêtir dibin. Ev yek ji aliyekî ve ji ber sedemine aborî pêk tê, çimkî bernameyên bi Soranî li Kurdistana Iraqê tên çêkirin û bi vî awayî mesrefa wan kêmtir e.
Ji aliyekî din ve – ji ber ku çavkaniya bingehîn a diravî ya Kurd1ê li Kurdistana Iraqê ye – wilo diyar e ku zêdekirina bernameyên bi Soranî biryareke siyasî ye ku desthilatdarên li Hewlêr û Silêmaniyê li ser Kurd1ê hatiye ferzkirin. Dîsa jî: Li gor naveroka xwe Kurd1 bi imkanên xwe yên kêm – eger mirov wê bi kanalên li Kurdistana Iraqê û Roj tv bide ber hev – dikarî di demeke kurt de ji xwe re di nav Kurdên kurmancîaxêv de ciyekî berbiçav çêke.
Mehekê piştî ku su sala 2011ê dest pê kir, kanala televizyonê ya kurdî Kurd1ê bangeke berpirsyarê xwe yê hunerî Şivan Perwer diweşîne (biner: http://www.youtube.com/kurd1), tê de radigihîne ku sala 2011ê sala xwendina bi zimanê kurdî ye. Gavek e baş e ji Kurd1ê ku zimanê kurdî bi Kurdan şêrîn bike. Lê piştî vê bangê çi tê? Ta niha ne diyar e bê Kurd1 dixwaze bi ragihandina sala 2011ê wek sala xwendina bi zimanê kurdî bigihê çi armancê. Ewê ji bo vê armancê çi bike? Ev ragihandina bi deng û wêneyê Şivan Perwer gelek pirsan bi xwe re tîne ku ta niha bersivên wan ne eşkere ne.
Dema mirov dest bi kampanyayekê dike, mirov bi bernameyeke ji çalakiyan gewdekî dide kampanyaya xwe. Lê Kurd1 ev yek ta niha nekiriye. Di banga xwe de Şivan Perwer berê xwe dide Kurdan û dibêje: “Were, em xwe ji bo bicîanîna vê daxwazê bikin yek û mafê xwendina bi zimanê kurdî bi hikûmetan bidin qebûlkirin û ji wan bistînin! Werin em vê xewna xwe di nav vê salê de bikin rastî, vê dozê bi ser xin!”. Gelo wê Şivan Perwer û Kurd1 van daxwazan çawa bi cî bînin? Gelo ev tê wê wateyê ku Kurd1 wê li wan dewletên ku Kurd lê niştecî ne û ji mafê xwendina kurdî bêpar in, dest bi kampanyayeke siyasî ji bo xwendina bi zimanê kurdî bike? Ev pirs û gelek pirsên din bê bersiv mane.
Pêwîstiya Kurdan bi bangên siyasî yên bê naverok tune, Kurd ji van bang û şîretan têr bûne. Di vê demê de tenê kesên ku pişta wan li dîwêr e û nema dizanin çi bikin, dest bi bangan dikin. Li şûna ku mirov bangan bike, divê mirov ji bo armancên xwe bixebite û bihêle ku xebat biaxive. Hebûna Kurd1 yek ji van xebatan e, ew bi xwe kampanyayek e ji bo zimanê kurdî. Eger Kurd1 weşana xwe xurtir û dewlemendtir bike, bêtir bernameyên bi Kurmancî – Soranî gihaye mafê xwe – çêke û bihêle ku bêtir kes li bernameyên wê temaşe bike, ev e ya ku wê bihêle ku zimanê kurdî di nav Kurdan de bi pêş keve û astengên li ber pêşketina vî zimanê tune bike.
Û ji bo Şivan Perwer: Dema ku ew weşana malpera fonda xwe (biner: http://www.sp-f.org/) bike bi zimanê kurdî û ew beşekî ji alîkariya mezin ku wî ji gelek deveran ji bo fonda xwe stendiye, ji bo projeyên ji bo pêşxistina zimanê kurdî tirxan bike, hingî mirov wê jê bawer bike ku ew bi rastî xemxwarê zimanê kurdî ye.
Berlîn, 30ê çileya paşîna 2011ê
e-mail: sirwan@amude.com
