Kevoka gerdenkirî (Ibnil Mûqeffa)

W: Selam Darî

Şah Debşelîm ji feylesûf Beydeba re got: te bihîstiye serpêhatiya du hevalên hijhevkirî , ku yekî derewîn ew jev dûrxistin , û rewşa wayî dawiyê çawa çêbû ?
De ji min re bêje ser destbirakan bê çawa dan û standina wan destpê dike , û kêfa wan pevre tê.
Feylesûf got: mirovê hoşmend biratiyê bi ti tiştî nade , û bira bihevre alîkarin ser riya qenciyê , û li bir dilê hev didn di demên sonseret bi serê mirov de bên.
Û mînaka vê yekê serpêhatiya kevoka gerdenkirî , cird  , xezal û qijakêye .
Şah got: ew çawa bû ?
Beydeba got : li deverekê bi navê Sekawendcînê , li cem bajarê Dahir , cihek heye nêçîr lê pire , û nêçîrvan di çinê , li wê deverê dareke pirçuqlî heye , û pelên wê li hev  geryane , hêlîna qijakekî di darê de heye .
Rojekê ji rojan : qijak di hêlîna xwede ye ,  dît nêçîrvanekî bê pergal û cirnexweş tor li ser milê wiye . û darek di destan deye , bi alî darê de tê .
Qijak jê tirsiya , û got : ((ev mirov hatiye vê deverê ku min tune bike .
de ezê di cihê xwede bim û binêrim : bê evê çi bike ?))
nêçîrvan di cih de tora xwe veda genem li ser reşand û li nêzîkî wê xwe veşart . gelek dem derbas nebû ta kevokek bi navê gerdenkirî hat , û pêre gelek kevok hebûn , kevoka gerdenkirî seroka wan bû , haya wan ji torê nema , hatin genim xwarin , û hemû ketin torê de . nêçîrvan bi kêf û işq hat . her yek ji kevokan li bennê torê di xebite .û her yekê ji wan di xwest xwe rizgarke .
ya gerdenkirî got : ne tirsin emê rizgar bibin ,lê bila kes ji me xwe ji kesî çêtir nebîne  , divê em alîkariyê bi hevre bikin . û em bi hevre  rahêjin torê . û bi vî awayî emê tev rizgar bibin . rabûn rahiştin torê û bilind kirin , û bi asîmananve birin .
nêçîrvan hêviya xwe ji wan nebirî û guman dikir ku wê nêzîk bikevin .
Qijakê got : ezê li pey wan bim da ez bibînim ka wê çi çê bibe ?
Kevoka gerdenkirî nêrî ku , nêçîrvan li pey wan e , ji lewra ji kevokanre got : ((ev nêçîrvan ji pey me venagere , û dixwaze me bigire , eger em bi ezmanande bifirin , em ji ber cavê wî nakevin , û ewê her û her li dûv me be . lê ku em têkevin nav avayiyan  emê ji ber cavê wî winda bibin . û ewê vegere . û li filan deverê Curdek heye ew destbirakê min e ,eger em xwe bighîninê ewê torê pare bike .))
Dibê wek ku ji wanre got bi cih anîn û bi ya  wê kirin . Nêçîrvan bê hêvî bû ¸ û vegeriya . lê qijak her li pey wan e .
Gava ku kevok gihan cihê curd kevoka
girdenkirî ferman da kevokan ku dakevin , gava daketin , dîtin ku rebenê curd ji tirsa sed qul çêkirine . ya gerdenkirî bi navê wî bangkirê , navê wî ” Zîrek ” bû . curd lê vegerand : tu kiyî ? got : ez hevala te kevoka gerdenkirîme . curd bi lez hat û jê pirsî . kê te xist vê davkêde ? lê vegerand : ((ma tu nizanî çi tiştê xêrbe yan jî şerbe qeder e , û qeder tê serê wî kesê ku li ser hatiye nivîsîn , vêce qederê ez xistim vê davkêde . û kesê ji min xurttir û mezintir ji ber qederê xilas nabin , û qeder gelek
caran heyv û rojê jî xirab dike . eger qedera wan wisabe.))
dibê curd bi dinanê xwe dest bi vekirina girêka lingê ya gerdenkirî kir . ya gerdenkirî got : girêkên hemû kevokan veke ,û paşê were ya min veke , û her vê peyvê ji curdre carî dike . lê curd guh lê nake , belê gava ev gotin gelekî dubare kir . curd gotê : te gelekî ev gotin carî kir , tu dibê qey cane te li nig te nebuhaye , û tu rehmê li xwe nake , û mafê canê te li nig te nine . gotê : ez ditirsim tu dest bi girêka min bike û tu bi weste , û tu nema girêkên kevokên dî veke , lê ez dizanim eger tu dest bigirêkên wan bike û ez bimînim dawî tu dê nerazîbe ez bimînim di toreyê de çiqasî tu westyayîbe jî .
curd gotê : ev e ya evîna min ji te re bêtir dike . Di virde curd tore tev pare kir ta tewa kir . û ya gerdenkirî û kevokên pêre tev derketin ji torê .
Selamdari@yahoo.com

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Di pêngavekî de ber bi yekgirtina helwêsta kurdî li hember astengiyên ewlehî û siyasî, îro Înê 1ê Gulanê 2026, şandek ji Yekîtiya Nivîskarên Kurdistana Sûriyê serdana Nivîsîngeha Partiya Demokrata Kurdistanê li Düsseldorf kir ji bo nîşandana helwêsta xwe li hember êrîşa dronî ya ji aliyê milîsên Îraqî yên alîgirên supaya pasdarên rêjîma Îranê…

Helbest: Nadir Qazî

Tîpguhêzî: Cansoz Dabo

Du caran du dike çend?

Hemûyan bi hev re dinivîsî: Dike çar

Lê min di bîrkariyê de pileyên kêm

Dianîn û dihatime xwarê

Ew jî tenê ji ber ku li gor min wa bû,

Du caran du dike yek, ne…

Dildar Aştî
Li rê bûm
Peyv zîpik bûn
Li laşê di tayê de dipengizîn…
Min şopa tajangên sert
Li nav qolincên oxirê di şopand
Bi êşê hestiyar dibûm…
Ê din hebûn
Bi dîlanê mijûl bûn
Bi halanê…
Min qûnaxa di navbera dijberan
de dipîvand…
Li ser pêlên Leylanê
Min pirsa xwe bi saw dişand…
Ka çendî,
Ez nêzîkî agirê rastiyê me ?!..
Çendî dûrî,
Çirava xiniziyê me ?!..

Li wêderê
Şewatê bê mihrevanî
Deşta min…

Ehmed Tahir

Dil ji min bir,şêrîn yarê
Dême sorê,reng hinarê
Pora zêrîn,çen bi xalê
Xecxecoka di buharê
Şêrîn yarê
Reng buharê
Dil ji min bir
Di vê salê

Sibhan rebê ev gul dayî
Rû ji rengê sipî sayî
Agir di dil wê dadayî
Şalê herîr mil badayî
Çem û kanî
Gula xanî
Dil ji min bir
Hêlîn danî

Find û çira di vê malê
Gul û nêrgiz pir delalê
Mi dil daye…