Zêro, romana evîna ne li ser axa welat

Idrîs Hiso

Romana Zêro romana yekemîn a nivîskarê Kurd ji
Rojavayê Kurdistanê, Ezîz Xemcivîn e, roman di sala 2019an de ji aliyê
weşanxaneya SERSERA ve hatiye belav kirin.
Mirov dikare bêje di salên
dawî de hejmareke berbiçav ji romanan ji aliyê nivîskarên Kurd ve li
Rojavayê Kurdistanê hatine nivsandin, bi şêweyekî ku mirov hest bi
geşepêdanekê di biwarê romanivîsê de dike.
Lê mixabin bêhtirê romanên ku gihştine ber destê min û min ew xwendine, nivîskarên wan Kurd in, lê berhemên wan bi Erebî ne.

Wek nimûne romanên Jan Dost, Şêrîn Xetîb û Helîm Yûsif û hin romanên romanivîsên din.
Romana Zêro bi zimanê Kurdî (Kurmancî) hatiye nivisandin, ev yek bi xwe jî ji bo min cihê destxweşî û spasiyê ye, ev nayê wateya ku romanên din bê nirx û sûde ne, na lê bi tenê min xwest balê bikşînim ser girîngiya nivîsanidna romanê bi Zimanê Kurdî.
Romana Zêro mijara evînê, kêşe û zehmetiyên nifşên nû di bin desthildariya rêjîma Bass de li xwe digre.
Di romana xwe de, nivîskar kêşeya ciwanên Sûrî û bitaybet ciwanên Kurd ên Rojavayê Kurdistanê dide pêş û diyar dike bê çawa ji ber stemkariya rêjîmê, ne tenê li ser xaka Sûriyê lê belê li ser xaka Libnanê û li dijî gelê Libnanê jî, êdî xort berê xwe didin dervî welat.
Romana Zêro romaneke tijî evînî, helbest û hest in, lê mirov heger li liv û tevgera kasayetiyên Romanê temaş bike wê bibîne ku gelek caran nivîskar xwe xistiye dewsa wan û kesayetî hetine ji bîr kirin, bi şêweyê ku xwêner gelek caran xwe ji bîr dike ku ew romanekê dixwîne, lê belê ew nerîn û hewlwêstên nivîskarî dixwîne, lewma fakterê coşkirinê (Teşwîqê) tê kuştin û xwêner hest bi dûbarekirina mijaran dike û êdî dixwaze bûyer û tiştên nû bibhîze, lê nivîskar gelek caran tiştên ku hatiye gotin bi heman şêweyî dûbare dike.
Wek ezmûna yekemîn ya helbestvan û nivîskar Ezîz Xemcivîn mirov dikare bêje ew pêngaveke erênî ye û êdî romaneke nû li pirtûkxaneya Kurdî bi zimanê Kurdî zêde bûye, lê dibe ku heger mirov hin rûpelan ji romanê bavêje hest bi ti guhertinê neke.
Bi her halî mirov bi xwendina romanê dê careke din bi rêya çîroka kesayetiyên sereke di Romanê ku Zêro û Darînê ne êş û azarên gelê Kurd bixwîne û çawa hemû hewldan ji aliyê desthiltdariya Sûriyê dibûn jibo bişavtina neteweya Kurd li Rojavayê Kurdistanê û tinekirina Kurdan li tevahiya Sûriyê.
Roman di sala 2012an de û bi koçkirina Zêro û Darînê bo dervî welat bi dawî dibe, mîna ku nivîskar dixwaze bêje ku ti derfet ji bo jiyaneke bi rûmet li vî welatî nemaye û her xortek dixwaze êdî ji welat barke.
Ezîz Xemcivîn dixwaze bi rêya çîroka evîna du Kurdên ku ji ber stemkarî û zordariyê, ne li ser axa welatê xwe dijîn, ji bo xwênerê xwe cîroka azerî û êşa gelê xwe vebêje, û bide diyarkirin ku heta niha tevî têkoşîna ku dibe û tevî qurbaniyên giran, li ser axa welat evînî wek azadiyê bi bend û zincîr e.
Gewîlan 23.03.2020z
Rojnama Kurdistan 01.04.2020z

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Li gorî PDKT’ê, avakirina ku bi navê “Bakur-Rojhilata Sûriyê” tê binavkirin, projeyeke ewlehiyê ya derbasdar û taktîkî ye ku bi pêşengiya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê hatiye şekilandin. Ev proje di tu qonaxê de mafên neteweyî yên gelê Kurd bi awayekî stratejîk û siyasal garantî nekiriye. Ji ber vê yekê, ku îro pêvajoyekî şikestinê…

Bizava Aştîya Navxweyî (BAN) sazîyeka sivîl e ku ji rewşenbîr, mafnas û akademîsyenên li Kurdistanê û dîyasporayê ne, pêk hatîye; bûyerên xeternak ku li taxên kurdnişîn ên Şêx Meqsûd û Eşrefîyeyê di van rojên dawî da pêk hatin, ji nêz ve dişopîne û bı tundi şermezar dike.
Di van bûyeran da, ev taxên kurdnişîn bi tank…

Mihemed Hemo

Kê ji dil de hezkiribe, êdî bawer nake ku xeraptrîn; jiyana cengêye.

Raste! Şer dikare laşan bêxîne, lê hezkirin jî dikare, rûmetê bêxîne.

Hezkirin di welatê me de wek Çokelatê erzan e: bi kaxetên ciwan tên pêçan, lê zû bi meran de vedidin; li şûna ku merov dilxweş bik, merov dicersîne.

Ger merov bi qurbaniyên evînê hest bibe, hêstirên xwe ji qurbanên qeza û cengan re namînin.

Demekê min kompaniyek li Hewlêrê bi rê ve dibir. Karmendekî me li deriyê min da û got:

Mamoste, keçek Sûrî bi tenê ye, doza kar dike.

Min got:

Başe, ger wisa ye, guneh e, bila kar bike!

Turbîlekê bide dest wê xortê di metbexê de û metbexê bide destê keçikê!

Min jî wisa, bi dilnermî, kompaniyê bi rê ve dibir; ne bi duristî.

Roja din ez çûm kar. Gava ez ketim deriyê bîroya xwe, min dît her tişt pak û li hevhatiye. Ez pêhest bûm ku destekî nû ketîye nivîsgeha min. Min ji karmendekê re got:

Çi bi nivîsgeha min hatî?

Wê bi berkenkî şermokî got:

Ew keça Sûrî ya ku nû ketîye kar, pak kirî.

Hîn em daxfîn. Wê karmenda nû qehwe ji me re anî.

Fewaz EBDÊ

Em hîn jî li ser rêçikên xwaromaro dimeşin,

Em û rekeh li hev banîne

Çi rengê wê be

Bi çi şêweyî be;

çi ji hesinê neteweyî

û çi ji zêrê olî be.

Lê em ;

Em…