M. Bengo Dema
ku ev sînor ji Sûriya re hatin danîn ne bi destê miletê Sûriya yê bû , û ne bi
kêfa wan bû , lê belê hevpeymana (Sayks Bîko ) li gor berjewendiyên dagîrkeran
ev sînor danîn û pê herêma rojhilata navîn li hev parkirin. Hêjaye gotinê ku wê
demê perçak ji milet û xaka Kurdistanê ket çarçewa wî welatê nû ku navê Sûrî lê
hat kirin . Ev tişt dide xuyan ku Sûriya bi sînorê xwe yê îro perçak jê
Kurdistane û perçake dî Erebistane.
ku ev sînor ji Sûriya re hatin danîn ne bi destê miletê Sûriya yê bû , û ne bi
kêfa wan bû , lê belê hevpeymana (Sayks Bîko ) li gor berjewendiyên dagîrkeran
ev sînor danîn û pê herêma rojhilata navîn li hev parkirin. Hêjaye gotinê ku wê
demê perçak ji milet û xaka Kurdistanê ket çarçewa wî welatê nû ku navê Sûrî lê
hat kirin . Ev tişt dide xuyan ku Sûriya bi sînorê xwe yê îro perçak jê
Kurdistane û perçake dî Erebistane.
Kurd li Sûriya hevparbûn di berevaniyê de û hevparbûn di dana pakrewanan de di ber xak û serxwebûna welêt de , lê mixabin piştî serxwebûnê kurd man bê par û hinohino mafên kurd yên netewî hatin çewisandin. Rêjîma Sûriyê , û bi taybetî piştî dagîrkirina partiya Ba`as ji Sûriyê re, dest bi pîlanên bişaftina kurdan kir ji ber di nerîna wan de çi kesê ku di çarçewa sînrê Sûriyê de dijî Erebe.Bingeha navendîtiyê di desthilatdariyê de hat danîn û roj bi roj rêjîmê alavên man , berevanî û xurtkirina xwe avakirin . ji bilî gelek şaxan ji hêzên ewlekariyê her hevwelatiyek Sûriyê sîxurek jêre kirê kirin û bi kotek û zora wan hêzan tirsek mezin çandin û bi bikaranîna serkutkirina hovane rêjîmê her tişt xist dest xwe û hemû dezgehên welêt kirin qalikin vala û bê biryar û bûn sîkek ji dictator re , û bi vî awayî hêza Sûriyê, li şûna ku karê wê parastina welêt be,karê wê bû parastina rêjîmê û bi taybetî parastina serokê rêjîmê yê ku Abor , leşkerî , dadgerî û her tişt di welêt de xistibûn destê xwe .
Li gor serpêhatiyên cîhanê , û bi taybetî Rojhilata Navîn , desthilatdarên navendîtî û tolîtar herdem dictator çêkirine . Ev reng û şêwe ji desthilatdariyê , wek piraniya desthilatdrarên Rojhilata Navîn , ji hêlekê sedemê paşketina welata ye , Ji alîkî dî ve sepêhatiyên welatên pêşketî didin xuyan ku xweşî , pêşketin ,geşpêdan, jiyana hevbeş ya aram , hebûna derfetên kar , paqijî , mafên mirovan …..hd tev ji encam û berhemên desthilatdarên dimuqrat û nenavendî ne.
Di cîhanê tevdî de nimûneyên desthilatdarên fedral serkeftî ne. Di her warî de û bi taybetî di welatên pirnetew de wek Swêsra û heta di welatên yeknetew de jî wek Imaratên Erebî. Li gor vê nerînê û rastiyê mirov dikare avabike ku Sûriya nû pêdiviye ku nenavendayetî be û nemaze ku ew neyeknetew e ji ber wilo jî şêweyê fedral yan nenavendayetî ew e yê herî rast ku di siya wê de tê tekezkirin ku herkes bighê armanc û mafê xwe û Kurd jî weke milet bibe hevparê miletê Ereb û kêmneteweyên din û bi mafê xwe yê netewî yê rewa şabibe.
