Lêkolîna Dîrokî: Gelê Kurd – Yek ji Kevintirîn Gelên Cîhanê ye û Kurdistan Welatê me yê Taybet û Bedew e

Hozan Efrînî

Destpêk: Kurdistan – Welatê bi Stratejî û Bedew

Gelê Kurd ne gelek nû ye, ew yek ji kevintirîn û herî resen gelên cîhanê ye. Kurdistan welatê me yê taybet, bedew, bi cihekî stratejîk û girîng e. Ew li dilê Rojhilata Navîn e, di navbera Asya û Ewropa de ye. Çiyayên wê yên bilind û deştên wê yên berhemdar ew kirine penageheke ewle ji bo hemûyan û kaniya mirovahiyê ji bo hemû mirovatiyê.

Rast e, îro Kurdistan di navbera çar dewletên herêmê de hatiye dabeşkirin ji ber peymana Sykes-Picot ya bi xêrnexwez a 1916 an, lê ew di hiş û dilê her Kurdekî û her mirovekî demokrat û esîlzade de yekgirtî ye.

Delîla Dîrokî: Efrîn û Şikefta Dûdêrê

Delîla li ser gotina me Efrîn e, xwediya şikefta Dûdêrê ya dîrokî. Şikefta Dûdêrê vedigere serdemên berî dîrokê, û yek ji girîngtirîn şikeftên ku li Efrînê li rojavayê Kurdistanê – Sûriya û li herêmê hatine dîtin e, û yek ji yekem navendên bicihbûna mirovatiyê ye bi hezaran sal berê.

Ew li quntara çiyayê Lîlonê ye li Çiyayê Kurmênc (Efrîn). Kolandinên di şikeftê de heta niha eşkere kirine bermahiyên 13 skeletên mirovê Neandertal, kevintirîn avahiya arkeolojîk ku di hundirê şikeftê de hatiye avakirin û heta niha jî heye, ji bilî keşifkirina skeletê zarokê Dûdêrê ku wekî temamtirîn skelet di cîhanê de tê hesibandin, û kevtirîn delîlên veşartina olî ku mirov pêk aniye pêşkêş kir, û ocaxên agir ji bilî daneyên kevirî, nebatî, ajalî û dîrokî yên din.

Lewma Kurdistan dergûşa şaristaniyên mirovahiyê ye û dê heta ebed bimîne û dê bi rengên zêrîn were nivîsandin wekî ku bi sedsalan maye heta roja me ya îro.

Gelê Kurd – Mezintirîn Gelê Bê Dewlet

Gelê Kurd nêzîkî 50-75 milyon e, û ew mezintirîn gelê cîhanê ye bê dewleteke serbixwe ya naskirî.

Lê gelên din jî hene ku hejmarên wan pir mezin in û mezintir in ji Kurdan, lê dîsa jî dewleteke neteweyî ya taybet bi wan tune ye, û hemû di navbera çend dewletan de belav bûne.

[Tabloya ku we nivîsîbû bi heman awayî dimîne – Tamil, Pencabî, Oromo, Belûç, Filistînî û hwd.]

Encam:

Cûdahiya di navbera Kurdan û van gelan de ew e ku Kurd tenê gel e ku di peymana Sevrê 1920 de soza dewletê jê re hat dayîn û paşê ev soz di Lozanê 1923 de hate betal kirin, û heta îro jî nasnameya xwe ya neteweyî ya yekgirtî, ziman û rêveberiya xweser li 3 paran (Herêma Kurdistana Iraqê, Rojava û Bakurê Kurdistanê ji aliyê siyasî ve) parastiye