Ûsivkê Çelebî; kurtejiyan û strana Zeîm Silo

 Konê Reş

Bi min xweş e ku di vê nivîsê de kurtiyekê ji jiyana (Ûsivkê Çelebî: ?-1962), û deqa strana wî (Zeîm Silo) ji we re raxînim ber çavan. Ew li gundekî ji gundên çiyayê Omeriyan, bi navê Cibilgirawê, ser bi bajarê Nisêbînê ve çêbûye.. Li ber destê Melayê gund xwendiye û ji bavê xwe yê tembûrvan û dengbêjên çiyayê Omeriyan hez û fêrî lêdana tembûrê bûye.. Jiyana xortaniyê di navbera Serxet û Binxetê de derbas kiriye.. li Nisêbînê hez keçeke Cihû, bi navê (Hina Cihû) kiriye.. Bi danîna sînorê bi mayîn û têldirîyan, di navbera Serxet û Binxetê de, li Binxetê, gundê Elîfero bi cî û war bûye.

  Di heyamê Yekîtiya Sûriyê û Misrê de (1958-1961), Abdulhemîd Serac wezîrê hundirê Sûriyê bû û damezrênerê emniyeta Sûriyê û polîsên ku zul û zor li kurdan di Sûriyê de dikirin.. Hikmet Mînî serokê polis û emniyeta wî ya bi navê (Mekteb Elsanî المكتب الثاني/) bû li Qamişlo.. Hikmet Mînî, di bin emir û fermandariya Abdulhemîd Serac de wek ku min got; zulm û zoreke mezin li kurdan dikir; bi girsbûn kurd digirtin; çi kurdperwer ji Partiya Kurdî ba û çi kumonîstê Kurd ba ji Partiya Kumonist.. Yê ku bêhna kurdîtiyê li dor dihat, ew dihat girtin û bersivdan.. Di encam de jî qedexebûna zimanê kurdî destpê kiribû.. Vî kar û finasê Abdulhemîd Serac yê nijadperestî dijî kurdan, dirêj kir ta piştî jihevketina Sûriyê û Misrê di sala 1961ê de.. (Di vê derbarê de dikarim bibêjim ku şewata Sînema Amûdê di sala 1960î de ne dûre ku bi pilana Abdulhemîd Serac bû. Ew sînemeya ku 283 zarokên kurd têde hatin şewitandin..). Di wan salan de Ûsivkê Çelebî yek ji hevalbendên Partiya Kumonîst bû û bi stranên xwe yên ku di govend dîlanên kurdan de dihatin gotin, propagendayeke mezin ji Partiya Kumonîst re dikir, nexasim bi strana (Zeîm Silo). Rêjîm bi gotinên vê strana wî re aciz dibû, ji ber ku ne li hawayê wê siyaseta wê nedihat.. Çend carekî ew digirtin û lê didan, lê her ew ji baweriya xwe nedihat xwarê û ev stran digot..

  Di Newroza 1962an de Ûsivkê Çelebî vê strana xwe (Zeîm Silo), li gundê Elîfero dibêje.. Dengveda vê strana wî bi hezkirin di nav gel de belav dibe.. Gelekan ji min re got; gotinên vê strana wî bi xurtî gîhan zilamên rêjîmê û rêjîm pirr aciz dibû..
Û ji min re gotin, di encam de, piştî 46 rojan ji cejna Newrozê, di şeva 7/5/1962an, di ahengeke xwemalî de, li mala dostên wî li Qamişlo, ji nişkekê ve canê xwe ji dest dide!! Wê şevê, xwediyê malê, wî dikin paytonekê de û termê wî dişînin mala wî gundê Elîfero, li ber deriyê mala wî datînin.. û di nav gel de belav dikin ku Ûsivkê Çelebî bi vexwarina Alkhûla zêde miriye..! Di baweriya min de, ew bi rengekî nepen hatiye kuştin. Herwiha dikarim bibêjim; ev strana wî (Zeîm Silo), yekemîn strana siyasî ye ku di nav kurdên Rojava de hatiye gotin.. Min ev gotinên strana wî ji ber dengê şagirtê wî Hizniyê Selîm girtiye. Fermo gotinên strana Zeîm Silo:
Çûm Şamê wa bi dar e.. Zeîm Silo
Hatim Şamê bi dar e.. Zeîm Silo
Va Radya bar e- bar e.. Zeîm Silo
Va cerîda kir îlan e.. Zeîm Silo
Mizgîna min li Felaha.. Zeîm Silo
Wê erdê bikin par e.. Zeîm Silo
*         *          *
Çûm Şamê wa bi dar e.. Zeîm Silo
Ti li va Axa û Mixtara.. Zeîm Silo
Rahiştin qutên dara.. Zeîm Silo
Berdan feqîr û jaran.. Zeîm Silo
Feqîra bazdan bajara.. Zeîm Silo
Ji ber zulma mixtara.. Zeîm Silo
Êsîr revyan bajara.. Zeîm Silo
Tev bûne imale.. Zeîm Silo
Hinek bûne beqal e.. Zeîm Silo
Heyfa Misto xeyat e.. Zeîm Silo
Sofî bûne delal e.. Zeîm Silo
*         *          *
Çûm Şamê wa bi rê ye.. Zeîm Silo
Hatim Şamê bi rê ye.. Zeîm Silo
Gir- gira teyarê ye.. Zeîm Silo
Ev çi bela xelkê ye.. Zeîm Silo
Ji bo teqsîma erdê ye.. Zeîm Silo
Kêfa feqîra tê ye.. Zeîm Silo
Axa ketin hiznê ye.. Zeîm Silo
*         *          *
Çûm Şamê wa bi tîne.. Zeîm Silo
Ez hatim Şamê bi tîne.. Zeîm Silo
Her kes zane tu xayîne.. Zeîm Silo
Feqîra hevdû dîne.. Zeîm Silo
Wan jî, kêfek danîne.. Zeîm Silo
Tevda go; em Şoîne.. Zeîm Silo
Û ji hizba Markisî ne.. Zeîm Silo
Ji hizba rûtî-tazî ne.. Zeîm Silo
Ma dijminê me kî ne.. Zeîm Silo
Emerîka û Yehûdî ne.. Zeîm Silo
Em pê zanin xayîn e.. Zeîm Silo
Heçî Axa û Mixtarin.. Zeîm Silo
Ew perekê wan pirin.. Zeîm Silo
Ewladên xwe kirîne .. Zeîm Silo
Feqîra tiştek nîne.. Zeîm Silo
Tev eskerên cibrî ne.. Zeîm Silo
Li hidûdê Felestînin.. Zeîm Silo
Li ser xeta emamî ne.. Zeîm Silo
Em tevde fidawî ne.. Zeîm Silo
Tereso, bertîlxuro.. Zeîm Silo
Wey tifî li zeyîmê wilo.. Zeîm Silo.

Qamişlo, 01/01/2021