Sûriya – rêya ber bi demoqrasî û seqamgêriyê ve

Dr. Ebdul Hekîm Beşar

Şoreşa Sûriyê derbasî heyva xwe ya (15) an bû û tevî giranî û mezinbûna qurbaniyan, ku jimara şehîdan ser (10) hezar şehîdan ket ye û herweha bi dehên hezarên girtiyan û pêre jî wêrana aborî. û tevî pêdariya şoreşgeran û berxwedana wan hê rijêma Sûriyê serdeste li ser piraniya xaka Sûriyê û hewldanên ji bo hilweşandina rijêmê ta niha tev de serneketin .
Ji vê yekê, ji hemû hêzên opizisyonê tê xwestin ku li xwe vegerin, û em guman dikin ku rêya ber bi hilweşandina rijêmê û pêkanîna demoqrasiyetê, bi van xalên xwarê re derbas dibin .
Yek : yekîtiya opizisyona Sûriyê, û mebest jê ne yekirin û tevlîhevbûna  wan hêzane, lê belê, avakirina çarçovekê berfireh ku tevaya hêzên serekî yên opizisyonê li ser belgenameyeka siyasî li hev bikin, ku ew belgename nêrîna wan hêzan derbarî rengê dewleta Sûriyê ya piştî hilweşandinê nîşan bikê.
Didu : hebûna belgenameyeka siyasî ya xuya û eşkere, ku maf û daxwazên tevaya pêkhatiyên gelê Sûriyê yên netewî, olî û mezhebî bi ronahî tekez bikê û wan mafan di destorê de bi xwe ve bigirê , û bi hev re jiyana wan pêkhatiyan di hundirê Sûriyê de misoger bikê û herwisa wan dilniya jî bikê bi pêşeroja wan û ji wan re baweriyê  çê bikê ku ev hilweşandin di berjewendiya wan de ye .
Gelê kurd wek yek ji wan pêkhatiyên serekî. divê di wê belgenameyê de  danpêdaneka destorî bi hebûna gelê kurd wek pêkhatiyek resen û li ser xaka xwe ya dîrokî dijî pê bê kirin û pêre jî mafê wî yê çarenûsî di hundirê Sûriyaka fîdral de bê misoger kirin, û tevaya kiryarên şovînî yên di derheqa wî de hatîn kirin, bên rakirin .
 Û eger em E””””lewiyan jî wek pêkhatiyek dîtir yê gelê Sûriyê bibînin, û bi encama serhevde ketin û kombûna fakterên dîrokî û siyasî, hêlişt ku E””””lewî bibin beşek ji rijêmê û niha vekirina tayê girêdana di navbera wan û rijêmê de pêwîstiyeka istiratîciye. ji ber van her du egerên serekî:
1-E””””lewî hêza rêxistî ya serekî ye ku îro piştgiriya rijêmê dikê, her ewe dîsanê çavkaniya hêza wê ya bingihîn jî pêktînê .û vekirina tayê girêdana wê bi rijêmê re, nexwe hilweşandina rijêmê ye.
2-E””””lewî pêkhatiyek giringe di civaka Sûriyê de û ew pêkhatiyek niştîmaniye, û pêtviyê piştrastiyeka siyasî ye ku guhertin dê di berjewendiya wê de bê û ev yeke gereke di belgenameya siyasî de bê pêkanîn . ji ber vê jî pêtiviye ku danpêdan bi dewleta ne navendî ya siyasî û zanistî bê kirin,  wek piştrastiyek  ji tevaya pêkhatiyên Sûriyê re .
Sisê : hebûna piştrastiyekî ji komkara Erebî, dewletên hevgirtî û hêzên mezin yên ku çavdêriya wê belgenameyê bikin. û ev yeke  misoger bikê ku ew belgenama siyasî wê bibê bingeh ji destora Sûriya nû re.
Çar : peydabûna hersê fakterên pêşîn pêtviye xebat bê kirin, ta ku şoreşa Sûriyê bibê şoreşa hemû pêkhatiyên Sûriyê û ev şoreş tevaya xaka Sûriyê jî vegirê , û dawiyê bi vê yekê hemû çavkaniyên hêza rijêmê yên siyasî, aborî û mirovî wê bên ziwa kirin û ev yeke wê bibê egerê rûxandineka bilez û bez di nava dezgehên rijêmê de .
Pênc : fakterên ji derve, wek berdewamiya fişar û birhên siyasî û aborî dimînin fakterên arîkar û piştevan ji fakterên hundirî re .
pêkanîna van xalên raborî, yên me berî niha anîn ziman û me li ber çavan danîn, ne tenê hilweşandina rijêmê dabîn dikê, lê belê, wê bibê rêyek kurt û durist ji avakirina Sûriya nû re, Sûriyek aram û seqamgîr, demoqrasî û fireh alî .

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

Silêman Bavê Sîpan

Ez Kurdim, li her derê
Nabê tiştek min biguherê

Ev zimanê min Kurdî ye
Min ji dayika xwe girtiye

Ne bi tirs û ne bi şerm
Serbilind im ez her dem

Kurdim ez, ji kok û reh
Kurd dimînim li her cih

Kurdî bo min,ne zimane
Ew dîrok e, ew jiyan e

Ew dengê bav û kalan e
Ew stranên…

Ezîz Xemcivîn

Kî li benda te bû
Kî li kolana dildariyê bendewara gulekê ji destê te bû?
Dildareka bêdeng im,
yarê min!

Evîndara bayê hênik û axa warekî me,
ne baskşikestî me,
ne bineka ketî me,
çima li şaneşîna evînê tu min nabînî,
yarê min?!

Roja evînê bi hêviyên neyar nayê girtin…
Sozên li hev badayî,
bi hêsanî…

Fewaz Ebdê

-1-

Ezbenî!
Herdû çavên te ji zaroktiyê re bexçene
Kenê te hêlana asîmên e.

-2-

Her ku li te dinerim ezbenîLanguage Resources
Zarokekî li paş sîberên salaln dibînim
Bi destê xweyî biçûk
evînê qenewîç dike.

-3-

Tu mîna zarokekî ji rîhanan hez dikî
û mîna ku hê nû te
temen vedîtibî
çîrokan dibêjî.

-4-

Çaxê tu di nav neviyên xwe de rûdinê
Temen kirasê xwe di ser xwe…

Dildar Aştî

Te rojekê
Kevirekî kelemî
ji rêçekê hilnekir
Te rojekê
Şûşeyekî şikestî
Ji ber lingên mendalekî ranekir

Te gulek tî
Di bexçeyê evînê de av neda
Te goleke meyayî
Li ramanê tev neda!..
Te berxeke windayî
Negihandiye nav kerî
Te pîreke rêwindayî
Negihandiye ber derî

Di şeveke bi tirs de
Çi nameya evînê te neguhest
Mafê peyveke tenê
Di civata padîşah de te nexwest
Te rojekê
Simbilekî ziviyê
Ji şewatê neparast
Ne li keviya rêyekê
Ne li…