Jin li nig Cegerxwîn

 Selam Darî

– Bê guman jin makdera jiyanê ye , û herwiha kaniya dilovanî û evînê ye jî , û jinan evîn li cîhaê hemî belav kirin .
Ji lewra helbestvanan , jin kirin babetek sereke di helbestên xwe de .
Û li ser rewşa wê helbest ristin , û bîr û baweriyên xwe li ser vê babetê  berçav kirin . û di toreya Kurdîde , em dikarin wek nimûne , ser nerîna helbestvanê hêja Cegerxwîn derbarî jinê rawestin .

Cegerxwîn mîna mirovekî pêşverû, ti cudabûn di navbera jin û mêrande nedidît . û doza wekheviyê di navbera wan de di kir .
Vêce Cegerxwîn beşek fereh ji dîwanên xwe , ser rewşa jinê bi helbestî rist . û ew  rewşa xirab da xuya kirin .
Û bi azadiya jinan bang dikir . û ewî di dît ku pîrek jin e , yan xuşk e yan jî yar e .
Cegerxwîn jin mîna dibistanekê di dît , û di got eger jin bi awayekî durust bête perwerde kirin , wê civateke çak peyda bi bibe .
Ji ber ku jin bi roleyeke giring   radibin , û perwerdeya zarokan di destê wan de ye , bi vê yekê di karin nifşekî xwedî bîr û bawerî , bi hestên niştimanperweriyê ewan perwerde bikin .
Lewma   xwesteka wî ya serek e ji jinan ew bû, ku bi xwînin da ku têkevin ser riya pêşveçûnêde , û nifşeke hişyar ji Kurdan re  pêk bê .
Ji hêleke dîve bi xwendinê jin dê bi ghêje serbestiyê :

Ey keçê rabe bixwîne da tu serbest her bijî
Zû ji xew tu ser hilîne bes bimîne bê mejî
Rencbera hundir tiwî tim rind û jîr û zanebe
 Bo te bêtir her divêtin xwendewarî paqijî
Wa hevalên te li her cî serbilind pêşve diçin
 Rabe serxwe ey keça Kurd serbilind bimre tu jî
 Ger bixwînî dê bidî xwendin tu ê hundir teva
 Ger nexwînî kes ji bo me êş û derda nakujî

– Helbestvanê me bi  Navtêdana jinan , marş û sirûd saz dikirin , boyî jin cihê xwe di tevgerêde bi bînin .û mil bi mil bi mêranre bi meşin . di got dakevin meydana azadiyê da ku em welatekî serbixwe ava bikin :

Ey keça Kurd nû gihame tim dixwazim pêşveçûn
Doz û daxwaza me herdem tac û ala serxwebûn
Tim divê ku em bixwînin da nemînin jar û dîl
Min nema êdî divêtin ev xeyal û qal û qîl
Paqijî karê meye seydayê hundir her emin
Dayika Guhderz û Rustim Kurdperest û dilxemin

–  Bi hatina cejna jinan cegerxwîn gelekî dilxweş dibû , û bi vê helkeftinê êş û azarên jinan ber çav dikirin . û hêz di da wan ku qeyd û zicîrên xwe bişkînin , da ku gerdenazad bi bin , û jiyaneke bextewer bijîn :

Heştê adarê roja me hilat * * cejna jinaye jinên demuqrat
Vê roja pir xweş roja dilşadî * * roja serbestî gerdenazadî
Qeydê lingê me wê rojê şikand * * ew çarika reş me girt û çirand
Em bûne wek hev tevde jin û mêr * * li me zû derket ev roj û stêr

 – Banga helbestvanê me hin caran bi hêz dihat , da ku jin bi lez xwe bigihîne asteke bilind di warê ronakbîriyêde . û gav bi gav , bi rola xweyî bingihîn di nav civatêde rabe , û mil bi mil bi mêr rebe di hemû beşên xebatê de.                                                 Bi vî awayî civata  jina nûjen pêk tê , bi bîr û bawerîne zanistî , bi hişekî taze , jineke girêdayî bi doz û daxwaziya gelê xwe ve peyda di be :

keçê rabe serî hilde , di vê çaxê weha nabî
Binêr jin çûne ezmana , heta kengî di xewda bî
Bere gundî û rencber bî , welatparêz û perwer bî
Sipî bî yan tu esmer bî , wekî fanos û finda bî
Erê şoxê erê şengê ,  bi hevre em herin cengê
Girêdayî heta kengî , bimînî dîl û wenda bî

– Xebata jinê li gel mêran bo rizgariya welêt , jinê dixe rêza azadîxwazan ,boyî vê yekê Cegerxwîn  ji jinan dixwest ku dakevin meydana şer , û bi vê gava pîroz rabin

Jinê rabe ser xwe , tu destan vemal
Tu rextan girêde li bejna delal
Di gel min were da bikin em xebat
Li ser min li ser te felata welat
Wekî min tu xweş dawer û bîrewere
Dixwazim bi hev re herin ceng û şer
Bi tektîk û bîr û bi can û bi dil
Bi hev re herin pêş hemî mil bi mil 

 – Dêmek Cegerxwîn azadiya jinan kiribû armanca xwe ya bingihîn . û dijî nerînên çewt rawesta , doza wî ew bû peydakirina jinên demuqrat , pêşveçûyî , gerdenazad  .

Da ku civakeke pêşketî ava bi be , ew civak şaristaniyek e nûjen di rojhilata navînde belav bike .

شارك المقال :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

اقرأ أيضاً ...

London – Di çarçoveya projeya wergerandina wêjeya Erebistana Siûdî de ya ji bo zimanê kurdî, ku ji alîyê Desteya Wêje, Weşan û Wergerê ya Padîşahîya Erebistana Siûdî ve tê piştgirîkirin û ji alîyê Weşanxaneya Ramînayê ve bi hevkarîya Ajansa Kelimatê, nûnera Siûdî ya projeyê, tê meşandin, wergera kurdî (kurmancî) ya romana «Sîberdar» a…

Piştî ku em bi navê Nûneratiya ENKS li Ewropa beşdarî Kongreya yekem ya zimanê kurdî li Elmaniya , ya ku roja Şemiyê 27.06.2026 li bajarê Düsseldorf hate lidarxistin, me peyameke pîrozbahiyê arasteyî kongreyê kir.

Di heman demê de me nûçeyek li ser vê bûyerê bi zimanê kurdî û erebî belav…

Bi vexwendina Yekîtiya Revenda Kurdî, Nûneratiya Ewrûpayê ya Encumena Niştimanî ya Kurdî li Sûriyê, beşdarî karûbarên Kongreya Yekem a Federal a Zimanê Kurdî bû. Di kongreyê de komek ji akademîsyen, lêkolîner, siyasetmedar û nûnerên saziyên perwerdeyî yên kurdî beşdar bûn. Armanca vê kongreyê xurtkirina hewildanên parastina zimanê kurdî û parastina nasnameya çandî ya…

Dr. Mehmûd Abbas

Çima têkoşîna Kurdî hewceyê nûnasandinê ye?

Di dirêjahiya zêdetir ji sed salan de، gelê Kurd yek ji dirêjtirîn rêyên têkoşîna ramyarî li Rojhilata Navîn derbas kir. Ji piştî hilweşîna desthilata Osmanî، û dabeşbûna Kurdistanê di navbera çar welatên herêmî de، tevgera Kurdî ket rêyeke dirêj a berxwedana ramyarî û…